Pesa Gama
![]() Lokomotywa SU160-005 | |||
Producent |
| ||
---|---|---|---|
Lata budowy | od 2012 | ||
Układ osi | Bo'Bo' | ||
Wymiary | |||
Długość | 19 750 mm | ||
Szerokość | 3000 mm | ||
Napęd | |||
Trakcja | elektryczna i/lub spalinowa | ||
Parametry użytkowe | |||
Rozstaw szyn | 1435 mm[potrzebny przypis] | ||
|
Pesa Gama – rodzina lokomotyw elektrycznych, spalinowych i hybrydowych budowanych od 2012 przez zakłady Pesa Bydgoszcz. Powstało kilkadziesiąt lokomotyw w kilku wersjach, które są eksploatowane m.in. przez PKP Intercity, Koleje Mazowieckie, Pol-Miedź Trans. Najwięcej lokomotyw należy do poolu taborowego Rail Capital Partners.
Historia
Geneza
Po drugiej wojnie światowej w Polsce było trzech głównych producentów lokomotyw. Fablok produkował parowe i spalinowe[1], Cegielski parowe, spalinowe i elektryczne[2] a Pafawag tylko elektryczne[3]. Wszystkie trzy fabryki zakończyły produkcję lokomotyw na polski rynek w latach 90[1][3][4]. Pafawag budował jeszcze dla PKP między 1997 a 2002, już po przejęciu fabryki przez Adtranz, elektryczne EU11 i EU43, które nie trafiły jednak na polskie tory ze względu na problemy finansowe zamawiającego[5].
Kolejna polską nową lokomotywę zaprezentowano dopiero w 2009, kiedy swoją premierę miał elektryczny towarowy Dragon[6]. Został on zbudowany przez Zakłady Naprawcze Lokomotyw Elektrycznych[potrzebny przypis], przejęte[potrzebny przypis] przez Newag[7]. Kolejne typy polskich lokomotyw elektrycznych miały swoją premierę w 2012 na targach InnoTrans w Berlinie. Newag zaprezentował tam Griffina, a Pesa Gamę[8]. Oba te przedsiębiorstwa przekonują, że pokazane pojazdy to tylko mała próbka ich oferty[9][8]. Dodatkowo w 2012 powstała w Polsce jeszcze jedna lokomotywa – spalinowa ZPS LM-400.00 dla Metra Warszawskiego[10].
Lokomotywy to kolejny rodzaj pojazdów szynowych budowany przez Pesę. Producent zadeklarował w 2001, że zmienia główną specjalizację z napraw na budowę nowego taboru[11]. Od tego czasu w Bydgoszczy powstawały m.in. spalinowe i elektryczne pasażerskie wagony silnikowe oraz zespoły trakcyjne, tramwaje[12], a także nowe typy wagonów pasażerskich[13] i towarowych[14].
Pierwszy egzemplarz Gamy – Marathon
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Innotrans_-_PESA_Gama_Marathon.jpg/220px-Innotrans_-_PESA_Gama_Marathon.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/111ed-001.jpg/220px-111ed-001.jpg)
Pierwszym modelem z rodziny Gama jest lokomotywa 111Ed Marathon, która powstała dzięki dofinansowaniu NCBiR w ramach projektu „Uniwersalna lokomotywa elektryczna, wielosystemowa o budowie modułowej, na prędkości powyżej 200 km/h”[15]. Jej budowa rozpoczęła się na początku 2012[16], a premiera odbyła się 18 września na targach InnoTrans 2012 w Berlinie[8]. Pierwsze jazdy próbne odbyły się w październiku 2012 na stacji Bydgoszcz Wschód Towarowa[17], później na liniach do Inowrocławia, Poznania i Zduńskiej Woli Karsznic. Testowano zachowanie lokomotywy przy jeździe luzem i przy różnych obciążeniach aż do 25 listopada 2012[16]. Od 27 listopada 2012 do 3 grudnia 2012 Gama była testowana na torze w Żmigrodzie[18]. Podczas prób osiągnęła prędkość 173 km/h[19], dopuszczona została czasowo do prowadzenia pociągów pasażerskich z prędkością do 160 km/h i towarowych do 140 km/h[20]. Do uzyskania bezterminowego dopuszczenia do eksploatacji konieczne były także jazdy dozorowane u przewoźników kolejowych[21].
11 stycznia 2013 rozpoczęły się jazdy nadzorowane w Lotos Kolej[22], na podstawie umowy dzierżawy z dnia 10 grudnia 2012[23]. 111Ed-001 ciągnęła pierwszy pociąg z Bydgoszczy do Gdańska, a kolejne między Gdańskiem Olszynką a Zduńską Wolą Karsznicami[21]. 21 lutego 2013 przerwano testy lokomotywy i przekazano ją do PKP Intercity[21]. W czasie pierwszego etapu jazd w Lotos Kolej Gama obsłużyła 26 pociągów. Nie zanotowano żadnego defektu. Jednocześnie przewoźnik przygotował listę wykrytych usterek (określonych jako nieznaczne) oraz propozycję usprawnień[24].
28 lutego 2013 Gama Marathon poprowadziła pierwszy pociąg PKP Intercity – TLK Kopernik z Bydgoszczy Głównej do Warszawy Wschodniej[25]. Od 1 do 16 marca 2013 przeznaczono ją do obsługi pociągów TLK i EIC relacji Warszawa – Kraków, Warszawa – Poznań, Warszawa – Gdynia i Warszawa – Wrocław[26][27]. 20 marca 2013 testy przerwano, a lokomotywa wróciła do producenta[28]. Jazdy nadzorowane w PKP Intercity wznowiono 19 kwietnia 2013[29]. Dwa dni później ponownie je przerwano. Lokomotywa została skierowana do producenta do oceny zniszczeń, jakich doznała po potrąceniu człowieka[30].
Z naprawy skierowano ją w maju 2013 ponownie do firmy Lotos Kolej na kontynuację eksploatacji ze składami towarowymi[31]. 111Ed-001 służyła w Lotos Kolej do marca 2014[32]. W późniejszym okresie lokomotywa była testowana również przez Pol-Miedź Trans[32] i Orlen KolTrans[33].
Ostatecznie UTK wydał bezterminowe dopuszczenie do eksploatacji typu 111Ed (z odmianami 111Ea, 111Eb, 111Ec) 10 lipca 2014[34].
8 lipca 2015 pierwszy elektryczny egzemplarz Gamy został zakupiony przez przedsiębiorstwo Lokomotiv[35].
We wrześniu 2017 na targach Trako zaprezentowano Marathona 111Ed-005[36].
Drugi egzemplarz Gamy – wersja spalinowa
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/16/InnoTrans14_PESA_Gama_%281%29.jpg/220px-InnoTrans14_PESA_Gama_%281%29.jpg)
W lipcu 2014 gotowy był pierwszy egzemplarz spalinowej gamy[37]. Jego konstrukcja była zgodna ze specyfikacją zamówienia PKP Intercity[38]. Lokomotywa została zaprezentowana we wrześniu na targach InnoTrans[39]. W połowie października rozpoczęto testy dynamiczne lokomotywy, a w drugiej połowie miesiąca, pod kontrolą IPS „Tabor”, testy w ruchu na odcinku Rokietnica – Szamotuły[40]. W grudniu 2014 wykonywano m.in. próby obciążeniowe z wagonami PKP Cargo[41] i jazdy testowe z wagonami pasażerskimi PKP Intercity[42]. W 2015 lokomotywa była testowana przez Pol-Miedź Trans[43].
Gama dwutrakcyjna dla PKP Intercity
6 października 2016 Pesa i PKP Intercity podpisały list intencyjny odnośnie do testowania lokomotywy elektryczno-spalinowej, którą częściowo za pieniądze Narodowego Centrum Badań i Rozwoju ma wybudować Pesa[44]. Pod koniec września 2017 strony podpisały właściwą umowę odnośnie do współpracy badawczo – rozwojowej w ramach tego projektu[45]. W lutym 2022 rozpoczęły się pierwsze jazdy testowe gotowej lokomotywy[46]. W lipcu 2024 natomiast rozpoczęły się testy na torze doświadczalnym Instytutu Kolejnictwa koło Żmigrodu[47].
Gama autonomiczna dla PKP Cargo
21 maja 2018 Pesa i PKP Cargo podpisały list intencyjny odnośnie do współpracy przy budowie dwunapędowej, częściowo autonomicznej lokomotywy[48]. 19 września podczas targów InnoTrans podpisano właściwą umowę dotyczącą współpracy przy pracach badawczo-rozwojowych związanych z budową lokomotywy[49][50]. Projekt ma objąć:
- wspólne sporządzenie założeń technicznych i propozycji konfiguracji lokomotywy przez Pesę i PKP Cargo,
- weryfikację dokumentów w IPS Tabor;
- rozpoczęcie prac projektowych i badawczych w oparciu o uzgodniony harmonogram,
- uruchomienie procesu budowy lokomotywy wraz z dokumentacją,
- eksploatację w PKP Cargo przez pierwsze 12 miesięcy od wyprodukowania[49][50].
Gama 2
W październiku 2022 zapowiedziano powstanie Gamy 2 - platformy lokomotyw o bardziej zunifikowanych rozwiązaniach ułatwiających produkcję i serwis[51].
Zamówienia
- 15 kwietnia 2014 – podpisanie umowy na dostawę 2 lokomotyw elektrycznych typu 111Eb dla Kolei Mazowieckich[52],
- 17 lipca 2014 – podpisanie umowy na dostawę 10 lokomotyw spalinowych typu 111Db dla PKP Intercity[53],
- 8 lipca 2015 – sprzedaż pierwszego egzemplarza lokomotywy elektrycznej 111Ed przedsiębiorstwu Lokomotiv oraz podpisanie umowy na dostawę 2 kolejnych lokomotyw[35],
- 7 lipca 2020 – podpisanie umowy na dostawę 1 lokomotywy elektrycznej typu 111Ed dla spółki Pol-Miedź Trans[54],
- lipiec 2021 – podpisanie umowy na dostawę 3 lokomotyw elektrycznych dla spółki PCC Intermodal[55],
- 26 października 2022 – podpisanie umowy na dostawę 16 lokomotyw elektryczno-spalinowych dla PKP Intercity[56].
Do 12 stycznia 2021 PESA wyprodukowała 33 lokomotywy (22 elektryczne oraz 11 spalinowych)[57].
Konstrukcja
Pesa Bydgoszcz zaprojektowała kilka typów lokomotyw pod wspólną nazwą Gama. Oferowane są pojazdy zasilane z sieci elektrycznej (3 kV DC, 15 kV AC lub 25 kV AC) rozwijające prędkości do 190 km/h w ruchu pasażerskim i do 160 km/h w towarowym oraz lokomotywy spalinowe do prędkości 160 km/h[9]. Sylwetkę zewnętrzną lokomotyw z tej rodziny zaprojektował Bartosz Piotrowski, natomiast kabinę maszynisty Mariusz Gorczyński[58].
Wersje oferowane
typ | rodzaj (założona moc) | zasilanie | przeznaczenie | maksymalna prędkość eksploatacyjna | źródło danych |
---|---|---|---|---|---|
111DE | spalinowo-elektryczna | DC (3 kV) | uniwersalna | 120 km/h 160 km/h | [59] |
111DEa | spalinowo-elektryczna | – | towarowa | 140 km/h | [60] |
111DEb | – | uniwersalna | 160 km/h | ||
111Ea | elektryczna | DC (3 kV) | towarowa | 140 km/h | |
111Eb | DC (3 kV) | uniwersalna | 160 km/h | ||
111Ec | elektryczna +Marathon | DC (3 kV) | towarowa | 140 km/h | |
111Ed | DC (3 kV) | uniwersalna | 160 km/h | ||
111Ee | elektryczna | DC (3 kV), AC (15 kV, 25 kV) | towarowa | 140 km/h | |
111Ef | DC (3 kV), AC (15 kV, 25 kV) | uniwersalna | 160 km/h | ||
111Eg | elektryczna (6000 kW) | DC (3 kV) | pasażerska | 189 km/h | |
111Eh | DC (3 kV), AC (15 kV, 25 kV) | pasażerska | 189 km/h | ||
111MS | elektryczna (6400 kW) | DC (1,5 kV, 3 kV), AC (15 kV, 25 kV) | pasażerska | 200 km/h | [61] |
towarowa | 140 km/h |
Wózek 111E
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/Pesa_Gama_111Db_boogie.jpg/220px-Pesa_Gama_111Db_boogie.jpg)
Wózek 111E został zaprojektowany dla lokomotyw rodziny Gama. Konstrukcja składa się z części od poddostawców oraz elementów własnych Pesy, do których zalicza się rama, zestaw kołowy, usprężynowanie I i II stopnia, układy przeniesienia napędu, wsporników piasecznic i odgarniaczy. Wersja podstawowa przewidziana jest do eksploatacji z prędkościami do 160 km/h i pracy w zakresie temperatur otoczenia od -30 °C do +60 °C. Po modyfikacji osprzętu wózki te mogą być eksploatowane z wyższymi prędkościami. Przykładowo zastosowanie przekładni trakcyjnej Duturail RS1 22-4,03[doprecyzuj!] i silników trakcyjnych VEM DKLBZ 4515-1 mocy 1500 kW ma wystarczyć do eksploatacji z prędkościami do 190 km/h i osiągnięcia przez lokomotywę prędkości 216 km/h[60].
Wersje produkowane
Typ | Długość | Szerokość | Wysokość | Układ osi | Masa służbowa | Maksymalny nacisk osi | Średnica kół | Maksymalna prędkość eksploatacyjna | Maksymalna siła pociągowa | Liczba silników trakcyjnych | Typ i moc silników trakcyjnych | Typ silnika spalinowego | Moc maksymalna | Podstawowe zasilanie | Źródło danych |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
111Db | 19 800 mm | 3 000 mm | 4 300 mm | Bo'Bo' | 84 t | 206 kN | 1250 mm (nowe) | 140/160 km/h (towarowe/pasażerskie) | 275 kN (startu) | 4 | VEM (AC) (570 kW) | MTU 16V 4000 R84 (2400 kW) | ? | diesel | [39][62][63] |
111Eb | 19 800 mm | 3 000 mm | 4 150 mm | Bo'Bo' | 160 km/h | 4 | – | 5600 kW | 3 kV DC | [64] | |||||
111Ed | 19 800 mm | 3 000 mm | 4 232 mm | Bo'Bo' | 82 t | ≤196 kN | 1250/1170 mm (nowe/zużyte) | 140/160 km/h (towarowe/pasażerskie) | 300 kN | 4 | VEM DKLBZ 4514-4A (1400 kW) | Caterpillar C15 ACERT (403 kW) | 5600 kW | 3 kV DC | [65][9][16][8] |
111DE | 19 750 mm | Bo'Bo' | 86 t | 1250 mm | 120 km/h 160 km/h | 4 | Cummins QSK60 (2013 kW) | 2800 kW (DC) 1560 kW (diesel) | 3 kV DC i diesel | [66][59] |
111Ed Marathon
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/111Ed-001_Gama_Marathon_kabina_Trako13.jpg/220px-111Ed-001_Gama_Marathon_kabina_Trako13.jpg)
Napęd i hamulce
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/From_PESA%27s_Gama..jpg/220px-From_PESA%27s_Gama..jpg)
Lokomotywa jest 4-osiową jednostką elektryczną o mocy 5600 kW, zasilaną napięciem 3 kV DC z sieci napowietrznej poprzez odbierak prądu produkcji Stemmanna. Dodatkowo zamontowano pomocniczy silnik spalinowy mocy 403 kW (Caterpillar C15 ACERT)[21], sprzęgnięty z prądnicą prądu przemiennego[8] o mocy 420 kW (prod. EMIT)[16]. Napęd składa się z podzespołów kilku producentów, w tym Eniki z Łodzi[16] i Ingeteam. Od drugiego z wymienionych przedsiębiorstw pochodzą dwa przekształtniki trakcyjne typu TR0700 chłodzone cieczą i cztery falowniki[21] (po jednym na silnik[16]). Przy jeździe na silniku spalinowym maksymalna prędkość eksploatacyjna wynosi 40 km/h[67] (w czasie testów bez wagonów udało się uzyskać 76 km/h[68]). Moc z silnika elektrycznego przenoszona jest przez jednostopniową przekładnię (prod. Henschel Antriebstechnik Kassel)[69]. Maksymalna siła pociągowa wynosi 300 kN, także przy jeździe na silniku spalinowym. Pojemność zbiornika paliwa to 900 l[16]. Proces przestawienia się pojazdu z zasilania elektrycznego na spalinowe trwa 5 minut[70].
Napęd lokomotywy umożliwia hamowanie elektrodynamiczne z odzyskiwaniem energii do sieci trakcyjnej lub jej wytracaniem w opornikach. Ponadto zainstalowano hamulce pneumatyczny i elektropneumatyczny (tablica pneumatyczna produkcji Instytutu Pojazdów Szynowych „Tabor”). Tarcze hamulcowe (na zestawach kołowych) zaciskane są przez cylindry produkcji Knorr-Bremse mocowane do ramy wózka. Każdy wózek ma po dwa (zamontowane po przekątnej) sprężynowe hamulce postojowe[21].
W przerwie jazd w PKP Intercity wprowadzono kilka zmian dotyczących napędu. Zmodyfikowano podgrzewanie silnika CAT przed rozruchem oraz zmieniono oprogramowanie tempomatu[71].
W egzemplarzach dla Rail Capital Partners silnik CAT został zastąpiony przez jednostkę Volvo[72].
Pudło
Szkielet jednostki jest zbudowany z wysoko wytrzymałej stali, ściany boczne i dach wykończone są profilami i blachami aluminiowymi[16]. Pierwotna długość lokomotywy ze zderzakami wynosiła 19,5 m[65]. W marcu i kwietniu 2013 pojazd został nieznacznie przebudowany przez producenta, ponieważ wystające części lokomotywy uszkadzały mostki przejściowe wagonów PKP Intercity[73] typu 159A[74].
Na obu końcach lokomotywy znajdują się urządzenia cięgłowo-zderzne. Zainstalowane są sprzęgi śrubowe, przewody hamulcowe i zasilające, gniazda sterowania wielokrotnego oraz sprzęgi do ogrzewania wagonów. Do manewrowania maszynista dysponuje, oprócz luster bocznych i kamer czołowych, dodatkowymi kamerami skierowanymi bezpośrednio na sprzęg[21].
Zawieszenie
Gama ma dwa stopnie usprężynowienia zawieszenia. Pierwszym są sprężyny śrubowe, drugim sprężyny typu flexicoil. Dodatkowo zastosowano pionowe, poziome i skośne tłumiki zmniejszające drgania między wózkiem a pudłem i zapobiegające wężykowaniu[21].
Bezpieczeństwo
Wytrzymałość konstrukcji spełnia wymagania normy EN 12663. Lokomotywa jest ponadto wyposażona w wymienialne elementy odkształcające się w czasie kolizji i ma przewidzianą strefę zgniotu, dzięki czemu spełnia wymagania normy EN 15227 i ma zapewnić zwiększone bezpieczeństwo maszynistów[9]. Lokomotywa opcjonalnie może także mieć system ETCS[75].
Wyposażenie socjalne
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Pesa_Gama_111Eb_-_k%C4%85cik_socjalny_Trako_2015_%28Flyz1_WG_34-2015%29.jpg/220px-Pesa_Gama_111Eb_-_k%C4%85cik_socjalny_Trako_2015_%28Flyz1_WG_34-2015%29.jpg)
W lokomotywie znajduje się klimatyzacja z opcją ogrzewania produkcji Konvekty[21], lodówka, kuchenka mikrofalowa i toaleta w systemie zamkniętym produkcji TM Technischer Gerätebau. Wnętrze lokomotywy było projektowane we współpracy ze Związkiem Zawodowym Maszynistów Kolejowych w Polsce[16].
111Eb
Lokomotywa elektryczna typu 111Eb jest zbieżna konstrukcyjnie z pierwszym przedstawicielem rodziny Gama typu 111Ed, jednak nie jest ona wyposażona w dodatkowy agregat prądotwórczy. Ponadto w porównaniu z pierwowzorem jest ona wyposażona w nieco zmieniony pulpit maszynisty. Kokpit po lewej stronie ma dodatkową konsolę z radiotelefonem i przyciskami sterowania, natomiast na prawym słupku pulpitu umieszczono mikrofon radiotelefonu[76].
Eksploatacja
Państwo | Właściciel | Przewoźnik | Typ | Seria | Liczba | Źródło danych |
---|---|---|---|---|---|---|
![]() | PKP Intercity | 111Db | SU160 | 10 | [77] | |
111DE | 0 z 16 | [56][47] | ||||
Cargounit | różni | 111Eb | 2 | [78][79][35][80] | ||
111Ed | 1 z 40 | [81][82][1] | ||||
Koleje Mazowieckie | 111Eb | 2 | [64][83] | |||
Rail Capital Partners | różni | 111Ed | 39 | [84][85][78][86][87][88][89][90] | ||
111Eo | 2 | [89] | ||||
Pol-Miedź Trans | 111Ed | 1 | [91][92] | |||
PCC Intermodal | 111Eo | 3 | [55][93][94] | |||
Orion Rail | 111Eo | 1 | [95] | |||
Pesa | różni | 111Db | 1 | [43] | ||
PKP Intercity | 111DE | 1 | [96][59] |
PKP Intercity
Lokomotywy spalinowe
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d8/Pesa_Gama_111Db_at_Rzesz%C3%B3w_G%C5%82%C3%B3wny_Train_Station.jpg/220px-Pesa_Gama_111Db_at_Rzesz%C3%B3w_G%C5%82%C3%B3wny_Train_Station.jpg)
W 2014 PKP Intercity zamówiło 10 lokomotyw w wersji spalinowej. Lokomotywy zamówiono do obsługi tras: Ełk – Korsze, Ełk – Suwałki, Rzeszów – Zamość, Rzeszów – Zagórz, Krzyż – Gorzów Wielkopolski i Piła – Krzyż[97]. Później postanowiono, że lokomotywy będą również obsługiwać trasę Rzeszów – Lublin[98].
W połowie maja 2015 PKP IC rozpoczęło jazdy testowe pierwszej dostarczonej lokomotywy z wagonami pasażerskimi bez pasażerów[99], a 16 czerwca rozpoczął jej normalną eksploatację[100]. Pod koniec lipca przewoźnik eksploatował już 3 lokomotywy[101]. W pierwszych tygodniach użytkowanie przebiegało z pewnymi problemami: podczas upałów dochodziło do przegrzewania się jednego z elementów przetwornicy pomocniczej, a także układ antypoślizgowy nie działał prawidłowo[101]. Dostawy lokomotyw zakończono z końcem października[77]. Dzięki zakupowi lokomotywy przewoźnik mógł zaprzestać wypożyczania lokomotyw SU46 od PKP Cargo[102].
Na początku stycznia 2016 część spalinowozów eksploatowanych przez przewoźnika uległa awariom związanym z silnymi mrozami i została wyłączona z użytku, przez co PKP Intercity zmuszone było uruchomić autobusową komunikację zastępczą na odcinkach Rzeszów – Zagórz, Rzeszów – Zamość, Stróże – Zagórz, Krzyż – Gorzów Wielkopolski i Piła – Gorzów Wielkopolski[103]. Później komunikacja zastępcza była uruchomiana również na odcinku Ełk – Korsze[104]. Żeby ograniczyć utrudnienia związane z niedostępnością lokomotyw, Pesa użyczyła PKP IC własny prototypowy spalinowóz (111Db-001)[105][106] a PKP IC wypożyczył od České dráhy 5 dodatkowym lokomotyw spalinowych[107]. Według przedstawicieli Pesy jedną z przyczyn awarii było niewłaściwe paliwo[108], jednakże po wykonaniu ekspertyzy nie stwierdzono uchybień[109]. Ze względu na niedyspozycyjność lokomotyw przewoźnik zamierza naliczyć Pesie kary finansowe[110].
23 stycznia 2016 o godzinie 23:00, w związku z kolejnymi awariami mającymi miejsce od 20 stycznia, przewoźnik podjął decyzję o wycofaniu wszystkich lokomotyw serii SU160, jednakże 2 godziny później decyzja ta została wycofana[111]. Trzy dni później w kabinie maszynisty jednego z egzemplarzy pojawił się dym. Po tym zdarzeniu Urząd Transportu Kolejowego nieoficjalnie zapowiedział weryfikację i kontrolę tych lokomotyw[109].
Na początku kwietnia 2016 podano, że wskaźnik dostępność spalinowych gam wynosi 58,64% (zgodnie z podpisaną umową powinna wynosić 99,5%), jednakże około 60% wyłączeń wynikało z siły wyższej lub błędów ludzkich (kolizje ze zwierzętami i wykolejenie na stacji Białystok)[107].
W wakacje 2016 PKP IC po raz kolejny zmuszone było wprowadzić komunikację zastępczą do Zagórza i Zamościa w związku z brakiem dostępnych gam[112]. W lipcu na odcinku Rzeszów – Zamość komunikacja zastępcza została uruchomiona za 46 z 124 zaplanowanych połączeń[113]. W styczniu 2017 na Podkarpaciu po raz kolejny większość pociągów prowadzonych trakcją spalinową zostało odwołanych ze względu na wyłączenia gam z ruchu[114].
10 grudnia 2017, wraz z wprowadzeniem nowego rozkładu jazdy, gamy rozpoczęły obsługę odcinka Zamość – Hrubieszów[115]. W styczniu i lutym 2018 na Podkarpaciu ponownie wystąpiły problemy z dostępnością gam, przez co przewoźnik zmuszony był odwołać kilkadziesiąt połączeń. Według szefa zespołu PR producenta najczęstszymi przyczynami wyłączeń z ruchu były kolizje, uszkodzenia sprzęgła wynikające z eksploatacji po torowiskach o złym stanie technicznym oraz problemy z eksploatacją silników w okresie zimowym[116].
Pod koniec października 2018 w ruchu było 5 lokomotyw, 3 były wyłączone ze względu na uszkodzenia silników, a 2 ze względu na naprawy powypadkowe[117]. Według producenta przyczyną problemów z silnikami jest wada seryjna[118].
Lokomotywy hybrydowe
26 października 2022 podpisano umowę na dostawę 16 lokomotyw elektryczno-spalinowych wraz z utrzymaniem[56].
Industrial Divison/Cargounit
W maju 2015 pierwszy egzemplarz elektrycznej Gamy będący własnością Pesy rozpoczął eksploatację w Ecco Rail. 8 lipca[35] lokomotywa ta została zakupiona przez Lokomotiv, ale użytkownik pojazdu nie uległ zmianie[79]. Tego samego dnia[35] zamówiono również kolejne 2 lokomotywy typu 111Ed[119]. Ostatecznie w 2016 dostarczone zostały elektrowozy w wersji 111Eb[78]. 1 września 2017 spółka Industrial Divison kupiła wszystkie 31 lokomotyw posiadanych przez spółkę Lokomotiv, w tym 3 gamy[80]. Dnia 28 października 2022 roku zamówiono 10 lokomotyw z opcją zakupu dodatkowych dwudziestu[81]. Zamówienie zostało rozszerzone do 40 szt.[2]
Koleje Mazowieckie
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/111Eb-001%2C_Przekazanie_KM_push-pulli_Pesy%2C_2016-01-13.jpg/220px-111Eb-001%2C_Przekazanie_KM_push-pulli_Pesy%2C_2016-01-13.jpg)
15 kwietnia 2014 podpisano umowę na dostawę 22 wagonów piętrowych Sundeck i dwóch lokomotyw Gama dla Kolei Mazowieckich[52]. Zgodnie z treścią zamówienia Pesa była zobowiązana dostarczyć do sierpnia 2015 20 wagonów środkowych, 2 sterownicze i 2 lokomotywy elektryczne o mocy 5600 kW i prędkości maksymalnej 160 km/h. Część dostarczonych wagonów miała zostać wykorzystana do wydłużenia zakupionych wcześniej składów push-pull, a część do stworzenia dwóch nowych składów[52][64].
W grudniu 2014 gotowe było pudło elektrycznej gamy typu 111Eb[120]. W połowie stycznia 2015 producent zadeklarował, że pierwsza lokomotywa zostanie ukończona do końca tamtego miesiąca[121]. Na początku września 2015 jedna z lokomotyw była zestawiona z wagonami w skład, którego testy na torze doświadczalnym Instytutu Kolejnictwa w Żmigrodzie zaplanowano na koniec tego miesiąca, drugi egzemplarz natomiast był wówczas w trakcie uruchamiania. Termin realizacji zamówienia został przesunięty na I dekadę grudnia 2015[122]. Pod koniec września na gdańskich targach Trako zaprezentowano lokomotywę 111Eb-001[123], a 6 października rozpoczęto jej testy ze składem Sundecków w Żmigrodzie[124]. 18 grudnia przewoźnik odebrał jedną z dwóch zamówionych lokomotyw i poinformował wówczas, że przewozy pojazdami z tego zamówienia chce rozpocząć w styczniu 2016[125]. 30 grudnia odebrany został drugi egzemplarz[126]. Eksploatację lokomotyw rozpoczęto 31 stycznia 2016[83].
3 stycznia 2019 lokomotywa 111Eb-002 została wyłączna z ruchu ze względu na usterkę szafy wysokiego napięcia, a 22 stycznia lokomotywa 111Eb-001 z powodu zaniku komunikacji magistrali danych WTB. Lokomotywa 111Eb-001 wróciła do przewoźnika po naprawie na przełomie lutego i marca[127].
Rail Capital Partners
16 maja 2016 PESA i zarządzany przez Polski Fundusz Rozwoju Fundusz Inwestycji Infrastrukturalnych podpisały umowę wspólników dotyczącą spółki Rail Capital Partners – nowego poolu taborowego. Pesa ma w niej 51% udziałów, a II – pozostałe 49%. Zaplanowano, że spółka ma mieć 8 lokomotyw Gama w wersji 111Ed w przeciągu 2 lat[84]. Na początku maja 2017 na stanie poolu były 2 lokomotywy, pierwsza z nich weszła do ruchu w marcu, a druga w maju 2017. Druga z lokomotyw trafiła do spółki Pol-Miedź Trans[85]. Na początku sierpnia dysponowała 4 lokomotywami[78], które pod koniec września były użytkowane przez Kolprem, Pol-Miedź Trans i Orlen KolTrans[72][128]. 21 maja 2018 PKP Cargo podpisało z RCP miesięczną umowę dzierżawy jednej z 111Ed[129]. Z początkiem lipca lokomotywa 111Ed-004, które wcześniej służyła w Orlenie, rozpoczęła miesięczny testy w Zakładzie Południowym PKP Cargo[130].
W lipcu 2019 roku Rail Capital Partners zamówił dodatkowo dwanaście lokomotyw[87]. W maju 2020 została przekazana pierwsza Gama zamówiona przez RCB celem wydzierżawienia spółce AlzaCargo[131]. Ostatni elektrowóz przeznaczony dla poolu taborowego został dostarczony pod koniec sierpnia 2021 roku i tym samym spółka dysponowała 29 Gamami[87].
Pol-Miedź Trans
7 lipca 2020 roku lokomotywa z silnikiem dojazdowym została zamówiona przez Pol-Miedź Trans[54]. Pod koniec lipca 2021 roku lokomotywa została przekazana[91][92]. Natomiast pod koniec października 2022 podpisana została umowa ze spółką SIM Factor na dostawę symulatora Gamy w wersji 111Ed[132].
PCC Intermodal
W lipcu 2021 przewoźnik zamówił trzy elektrowozy[55]. 7 października 2022 pierwsza lokomotywa (111Eo-006) została przekazana, a dzień później poprowadziła pociąg[93]. W tym samym miesiącu dostarczono dwie dodatkowe lokomotywy[94].
Orion Rail Logistics
W kwietniu 2023 roku jedna lokomotywa została wyprodukowana dla przewoźnika Orion Rail Logistics[95].
Nagrody i wyróżnienia
- 2013 – nagroda Dobry Wzór 2013 w kategorii Sfera publiczna[133]
- 2013 – nagroda specjalna ministra gospodarki Wzór Roku 2013 dla najlepszego produktu zaprojektowanego przez polskiego projektanta i wyprodukowanego przez polskiego przedsiębiorcę[58]
Zobacz też
- lista lokomotyw elektrycznych eksploatowanych w Polsce
- lista lokomotyw spalinowych eksploatowanych w Polsce
Przypisy
- ↑ a b Paweł Terczyński. Lokomotywy serii SM42. „Świat Kolei”. 5/2013, s. 22. Emi-press. ISSN 1234-5962. (pol.).
- ↑ H.Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych – Historia. fpspoznan.pl. [dostęp 2013-09-17]. (pol.).
- ↑ a b Paweł Terczyński. Pafawag – kronika produkcji. „Świat Kolei”. 10/2005, s. 18. Emi-press. ISSN 1234-5962. (pol.).
- ↑ Paweł Terczyński. Lokomotywa elektryczna serii EU07 (303E). „Świat Kolei”. ŚK 10/2002, s. 11–12. Emi-press. ISSN 1234-5962. (pol.).
- ↑ Ryszard Rusak. Od Pafawagu do Bombardiera. 60 lat Państwowej Fabryki Wagonów Pafawag we Wrocławiu.. „Świat Kolei”. ŚK 10/2005. s. 16. ISSN 1234-5962. (pol.).
- ↑ Paweł Korcz. TRAKO 2009. „Świat Kolei”. 11/2009, s. 4. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962.
- ↑ O firmie – Historia [online], Newag S.A. [dostęp 2014-09-23] [zarchiwizowane z adresu 2015-02-07] (pol.).
- ↑ a b c d e Dariusz Kalinowski, Ryszard Rusak. Targi InnoTrans 2012. „Świat Kolei”. 10/2012, s. 12–15. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962.
- ↑ a b c d Lokomotywy. pesa.pl. [dostęp 2012-10-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-24)].
- ↑ Metro kupiło „kanciastą lokomotywę” dla Inspiro. rynek-kolejowy.pl, 2012-12-12. [dostęp 2013-08-29].
- ↑ PESA – historia firmy. pesa.pl. [dostęp 2015-03-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-11)]. (pol.).
- ↑ Paweł Terczyński: Atlas Lokomotyw 2007. Wyd. III. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2007, s. 17. ISBN 978-83-920757-7-6. (pol.).
- ↑ Ryszard Piech: Stary prawie jak nowy. InfoRail.pl, 2011-03-29. [dostęp 2013-09-17]. (pol.).
- ↑ Paweł Terczyński: Atlas wagonów towarowych. Poznań: Kolpress, 2011, s. 46,112,120,131,197. ISBN 978-83-933257-1-9.
- ↑ Cała gama lokomotyw. „Kreatorzy innowacji”. 2013, s. 24–25. ncbir.pl. (pol.).
- ↑ a b c d e f g h i Páté ročni období – část druhá. „Železniční magazín”. 11/2012, s. 32–33. M-presse plus. (cz.).
- ↑ mg: Pierwsze jazdy próbne Gama Marathon. Rynek Kolejowy, 2012-10-12. [dostęp 2012-10-12]. (pol.).
- ↑ Gama On Test. railvolution.net, 2012-12-05. [dostęp 2012-12-15]. (ang.).
- ↑ PESA: Gama pojechała 173 km/h. InfoRail.pl, 2013-01-17. [dostęp 2013-04-20]. (pol.).
- ↑ Świadectwo dopuszczenia do eksploatacji typu kolejowego 111Ed. „Elektroniczna baza świadectw dopuszczenia typu do eksploatacji”. T/2012/0895, 2012-12-18. utk.gov.pl.
- ↑ a b c d e f g h i Dariusz Kalinowski. Lokomotywa elektryczna z pomocniczym napędem spalinowym typu 111Ed. „Świat Kolei”. 7/2013, s. 12–16. Emi-press. ISSN 1234-5962. (pol.).
- ↑ Maraton PESY już na szlaku. InfoRail.pl, 2013-01-15. [dostęp 2013-01-15]. (pol.).
- ↑ WYROK z dnia 18 marca 2014 r., t. KIO 408/14, uzp.gov.pl, s. 4 (pol.).
- ↑ PESA: Lotos Kolej sprawdził Gamę. Zero defektów. kurier-kolejowy.pl, 2013-02-21. [dostęp 2013-02-21]. (pol.).
- ↑ Gama Marathon Passenger Debut. railvolution.net, 2013-03-02. [dostęp 2013-03-06]. (ang.).
- ↑ PKP Intercity S.A. przetestuje pierwszą polską lokomotywę z serii Gama. intercity.pl. [dostęp 2013-03-06].
- ↑ Harmonogram pracy Gamy. InfoRail.pl, 2013-03-05. [dostęp 2013-03-06]. (pol.).
- ↑ ARR: Gama jednak bez usterki. kurier-kolejowy.pl, 2013-03-22. [dostęp 2013-04-20]. (pol.).
- ↑ PKP Intercity: Gdzie pojedzie Gama w kwietniu?. InfoRail.pl, 2013-04-19. [dostęp 2013-04-20]. (pol.).
- ↑ Gamę czeka krótka pauza. Rynek Kolejowy, 2013-04-23. [dostęp 2013-05-03]. (pol.).
- ↑ Gama ponownie na testach w Lotosie. kurier-kolejowy.pl, 2013-05-21. [dostęp 2013-05-21]. (pol.).
- ↑ a b J. Chiżyński. 111Ed-001 na testach w PMT. „Świat Kolei”. 4/2014, s. 5. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962.
- ↑ [PL] Orlen Koltrans evaluates the Gama Marathon. railcolor.net, 2014-06-24. [dostęp 2014-11-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-19)]. (ang.).
- ↑ Wykaz świadectw dopuszczenia do eksploatacji wydanych w 2014 roku. utk.gov.pl, 2017-01-10. [dostęp 2018-11-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-02-22)]. (pol.).
- ↑ a b c d e Lokomotiv kupił Gamę i chce jeszcze dwie. rynek-kolejowy.pl, 2015-07-08. [dostęp 2015-07-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-07-08)].
- ↑ Tabor kolejowy na targach TRAKO 2017. kurier-kolejowy.pl, 2017-09-26. [dostęp 2017-10-01]. (pol.).
- ↑ Gama spalinowa jest gotowa – w sierpniu badania. kurier-kolejowy.pl, 2014-07-09. [dostęp 2014-07-10]. (pol.).
- ↑ Pierwsza Gama nie dla PKP Intercity. rynek-kolejowy.pl, 2014-04-17. [dostęp 2014-04-17]. (pol.).
- ↑ a b InnoTrans: PESA pokazała spalinową GAMĘ w barwach PKP Intercity. inforail.pl, 2014-09-24. [dostęp 2014-09-24]. (pol.).
- ↑ First GAMA Diesel Starts Dynamic Testing. railvolution.net, 2014-10-22. [dostęp 2014-10-25]. (ang.).
- ↑ jm: Spalinowa Gama w PKP Cargo? Tylko na próbach. Rynek Kolejowy, 2014-12-15. [dostęp 2014-12-22]. (pol.).
- ↑ Spalinowa Gama poprowadziła wagony pasażerskie. Rynek Kolejowy, 2014-12-16. [dostęp 2014-12-22]. (pol.).
- ↑ a b Już trzy spalinowe Gamy w eksploatacji. rynek-kolejowy.pl, 2015-06-18. [dostęp 2015-06-18].
- ↑ Startuje Luxtorpeda 2.0. Pesa zbuduje dwutrakcyjną lokomotywę. rynek-kolejowy.pl, 2016-10-06. [dostęp 2016-10-08].
- ↑ PKP IC, Pesa oraz IPS Tabor stworzą nową lokomotywę. kurier-kolejowy.pl, 2017-09-27. [dostęp 2018-01-05]. (pol.).
- ↑ Pesa rozpoczęła jazdy testowe elektryczno-spalinowej lokomotywy Gama [online], www.rynek-kolejowy.pl [dostęp 2022-11-15] (pol.).
- ↑ a b MichałM. Ciechowski MichałM., PESA GAMA DualPower na ostatniej prostej [ZDJĘCIA] [online], 19 lipca 2024 [dostęp 2024-07-21] (pol.).
- ↑ Pesa ma opracować autonomiczną lokomotywę dla PKP Cargo. I zmodernizować Gagariny. rynek-kolejowy.pl, 2018-05-21. [dostęp 2018-10-14].
- ↑ a b Pesa z umową na budowę dwunapędowej, częściowo autonomicznej lokomotywy dla PKP Cargo. rynek-kolejowy.pl, 2018-09-19. [dostęp 2018-10-23].
- ↑ a b PKP Cargo, Pesa i IPS Tabor. Na czym polega nowy projekt?. rynek-kolejowy.pl, 2018-09-24. [dostęp 2018-10-23].
- ↑ Pesa: Nadchodzi Gama 2 [online], www.rynek-kolejowy.pl [dostęp 2022-11-15] (pol.).
- ↑ a b c Pesa z umową na piętrusy dla Kolei Mazowieckich [online], rynek-kolejowy.pl, 15 kwietnia 2014 [dostęp 2014-04-16] (pol.).
- ↑ PKP Intercity GAMA Diesel Contract Signed. railvolution.net, 2014-09-10. [dostęp 2014-11-11].
- ↑ a b AdrianA. Izydorek AdrianA., Pesa dostarczy lokomotywę Gama Marathon dla Pol Miedź Trans [online], NaKolei.pl, 7 lipca 2020 [dostęp 2021-07-30] .
- ↑ a b c BartłomiejB. Supernak BartłomiejB., PCC Intermodal zamówił w Pesie trzy elektrowozy Gama [online], inwestycje.pl, 9 lipca 2021 [dostęp 2021-07-09] .
- ↑ a b c Pesa podpisała umowę na hybrydowe lokomotywy dla PKP Intercity [online], www.rynek-kolejowy.pl [dostęp 2022-11-15] (pol.).
- ↑ Pesa chce podwoić sprzedaż Gam i przygotowuje hybrydę [online], www.rynek-kolejowy.pl [dostęp 2021-01-12] (pol.).
- ↑ a b Wzór Roku 2013 [online], iwp.com.pl [dostęp 2016-01-31] [zarchiwizowane z adresu 2014-05-12] .
- ↑ a b c PiotrP. Michalak PiotrP., WojciechW. Jakuszko WojciechW., Innowacyjna uniwersalna lokomotywa dwunapędowa, „Zeszyty Naukowo-Techniczne Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji w Krakowie”, 2 (119), Kraków: Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji Rzeczpospolitej Polskiej. Oddział w Krakowie, 2019, s. 149–158, ISSN 1231-9171, OCLC 648909227 .
- ↑ a b Marek Sobaś, Tomasz Antkowiak, Dariusz Kalinowski. Wózek lokomotywy typu 111E. „Pojazdy Szynowe”. 4/2013, s. 29–43. Instytut Pojazdów Szynowych „Tabor”. ISSN 0138-0370. (pol.).
- ↑ Lokomotywy multisystemowe. pesa.pl. [dostęp 2015-05-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-05-02)]. (pol.).
- ↑ Krzysztof Dyl, Ignacy Góra. Świadectwo dopuszczenia do eksploatacji typu kolejowego 111Db. „Elektroniczna baza świadectw dopuszczenia typu do eksploatacji”. T/2015/0003, 2015-02-26. utk.gov.pl. (pol.).
- ↑ 111Db GAMA
- ↑ a b c Jakie piętrusy i Gamy dla Kolei Mazowieckich?. rynek-kolejowy.pl, 2014-04-16. [dostęp 2014-04-16]. (pol.).
- ↑ a b Poznaliśmy bydgoski elektrowóz Maraton. kurier-kolejowy.pl, 2012-09-18. [dostęp 2012-09-19]. (pol.).
- ↑ Jaka będzie dwutrakcyjna lokomotywa Gama z Pesy?. rynek-kolejowy.pl, 2016-10-06. [dostęp 2016-10-08].
- ↑ Dariusz Kalinowski. 111Ed na próbach z pociągami PKP Intercity. „Świat Kolei”. 4/2013, s. 4. Emi-press. ISSN 1234-5962. (pol.).
- ↑ jm: Gama jechała 76 km/h na silniku spalinowym. Rynek Kolejowy, 2013-03-28. [dostęp 2013-06-06]. (pol.).
- ↑ Marek Graff. Testy lokomotywy Gama Marathon. „Technika Transportu Szynowego”. 4/2013, s. 13. Emi-press. ISSN 1232-3829. (pol.).
- ↑ Dwunapędowa Gama – nowy model obsługi trakcyjnej w przewozach intermodalnych. kurier-kolejowy.pl, 2015-12-09. [dostęp 2015-12-17]. (pol.).
- ↑ RW, AB: Co się zmieniło w lokomotywie Gama?. kurier-kolejowy.pl, 2013-05-14. [dostęp 2013-07-23]. (pol.).
- ↑ a b Jakub Madrjas: Trako: Biało-czerwona Gama rozpędza spółkę Pesy i PFR. rynek-kolejowy.pl, 2017-09-28. [dostęp 2017-10-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-09-29)]. (pol.).
- ↑ AB: Gama powraca na tory i nie rysuje wagonów. kurier-kolejowy.pl. [dostęp 2013-04-20]. (pol.).
- ↑ jm: Gama „przytarła” wagon PKP IC. UTK: To się zdarza. Rynek Kolejowy, 2013-03-22. [dostęp 2013-04-20]. (pol.).
- ↑ Pierwsze jazdy próbne Gama Marathon. rynek-kolejowy.pl, 2012-10-12. [dostęp 2013-10-08].
- ↑ Dariusz Kalinowski. Tabor szynowy na targach Trako 2015. „Świat Kolei”. 10/2015, s. 12–19. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962.
- ↑ a b Wszystkie Gamy dla Intercity dostarczone. rynek-kolejowy.pl, 2015-10-30. [dostęp 2015-10-30].
- ↑ a b c d Dostawy lokomotywy elektrycznych zrealizowane przez polskich producentów. inforail.pl, 2016-08-01. [dostęp 2017-09-02].
- ↑ a b Locomotiv kupuje Gamę Marathon. rynek-kolejowy.pl, 2015-07-07. [dostęp 2015-07-07].
- ↑ a b Industrial Division powiększa swój tabor o kolejne 36 lokomotyw. rynek-kolejowy.pl, 2017-09-08. [dostęp 2017-11-01].
- ↑ a b KolejowyK. Portal KolejowyK., Pesa dostarczy CARGOUNIT do 30 lokomotyw Gama Marathon [online], Kolejowy Portal, 28 października 2022 [dostęp 2022-12-31] .
- ↑ Cargounit, Tabor [online], Cargounit [dostęp 2022-12-31] .
- ↑ a b Jakub Madrjas: Pierwsze piętrowe Sundecki Pesy już na torach. rynek-kolejowy.pl, 2016-02-01. [dostęp 2016-02-01].
- ↑ a b RCP: Osiem Gam Marathon w ciągu dwóch lat. rynek-kolejowy.pl, 2016-05-16. [dostęp 2017-05-09].
- ↑ a b Co z poolem taborowym Pesy i PFR?. rynek-kolejowy.pl, 2017-05-09. [dostęp 2017-05-09].
- ↑ Pesa dostarczyła RCP pierwszą lokomotywę Gama w ramach projektu intermodalnego [online], www.rynek-kolejowy.pl, 2 października 2020 [dostęp 2022-01-02] (pol.).
- ↑ a b c KurierK. Kolejowy KurierK., Wszystkie lokomotywy dla RCP dostarczone. PESA terminowo kończy kolejny kontrakt. [online], Kurier Kolejowy, 31 sierpnia 2021 [dostęp 2021-08-31] .
- ↑ NaKolei, Pierwsza lokomotywa Pesy we flocie CTL Logistics! Druga Gama trafi do przewoźnika na początku 2023 roku [online], NaKolei, 27 grudnia 2022 [dostęp 2022-12-31] .
- ↑ a b ŁukaszŁ. Piotrowski ŁukaszŁ., [PL] Rail Capital Partners fleet update: new vehicles, new customers [online], Railcolor News, 27 grudnia 2022 [dostęp 2023-05-01] (ang.).
- ↑ KonstantinK. Planinski KonstantinK., [PL] In the picture: Unmarked Pesa Gama for Rail Capital Partners on tests [online], Railcolor News, 11 kwietnia 2023 [dostęp 2023-05-01] (ang.).
- ↑ a b Redakcja, Pesa przekazała lokomotywę Gama Marathon z silnikiem dojazdowym dla PMT [online], NaKolei, 30 lipca 2021 [dostęp 2021-07-30] .
- ↑ a b KurierK. Kolejowy KurierK., Lokomotywa Gama Marathon z Pesa dla Pol Miedź Trans przekazana! [online], Kurier Kolejowy, 30 lipca 2021 [dostęp 2021-07-30] .
- ↑ a b KurierK. Kolejowy KurierK., Przedwczoraj przekazana, wczoraj nowa lokomotywa PCC Intermodal wyruszyła z Gliwic do Gdańska [online], kurier-kolejowy.pl [dostęp 2022-11-11] .
- ↑ a b ŁukaszŁ. Piotrowski ŁukaszŁ., [PL] All Pesa Gama locomotives for PCC Intermodal delivered [online], Railcolor News, 25 października 2022 [dostęp 2023-05-01] (ang.).
- ↑ a b RailcolorR. News RailcolorR., [PL] New Pesa Gama locomotive for Orion Rail Logistics [online], Railcolor News, 17 kwietnia 2023 [dostęp 2023-05-01] (ang.).
- ↑ NaKolei, Pesa ma gotową hybrydową lokomotywę! Prototyp już po pierwszych jazdach testowych [online], NaKolei, 17 lutego 2022 [dostęp 2022-02-18] .
- ↑ Tak wygląda spalinowa Gama dla PKP Intercity. kurier-kolejowy.pl, 2014-09-04. [dostęp 2014-09-04]. (pol.).
- ↑ PKP Intercity zmienia zastosowanie spalinowych Gam. kurier-kolejowy.pl, 2015-07-13. [dostęp 2015-07-13]. (pol.).
- ↑ PKP IC testuje już nowe Gamy. kurier-kolejowy.pl, 2015-05-13. [dostęp 2015-05-14]. (pol.).
- ↑ Spalinowa Gama już w trasie. rynek-kolejowy.pl, 2015-06-16. [dostęp 2015-06-16].
- ↑ a b Gamy IC z chorobami wieku dziecięcego. rynek-kolejowy.pl, 2015-07-29. [dostęp 2015-08-05].
- ↑ Dostępność spalinówek, a raczej jej brak. inforail.pl, 2016-04-08. [dostęp 2016-04-23].
- ↑ Stadler i Pesa tłumaczą przyczyny awarii swoich pojazdów. rynek-kolejowy.pl, 2016-01-04. [dostęp 2016-01-04].
- ↑ Michał Szymajda: Zamiast pociągu pojedzie Krzyś. Męczarnia z komunikacją zastępczą trwa. rynek-kolejowy.pl, 2016-02-01. [dostęp 2016-02-03].
- ↑ Spalinowe lokomotywy Gama wracają na tory. rynek-kolejowy.pl, 2016-01-07. [dostęp 2016-01-07].
- ↑ 111Db-001 z TLK „Staszic” [Lublin]. 2015-01-16. [dostęp 2015-01-17].
- ↑ a b MIB: Komunikacja zastępcza za unieruchomione Gamy kosztowała 200 tys. zł. rynek-kolejowy.pl, 2016-04-08. [dostęp 2016-04-23].
- ↑ Pesa: Za część awarii lokomotyw Gama odpowiadało niewłaściwe paliwo. rynek-kolejowy.pl, 2016-01-14. [dostęp 2016-01-14].
- ↑ a b Łukasz Kuś, Jakub Madrjas: Dym w Gamie i kolejne kłopoty. UTK zajmie się lokomotywami IC [aktualizacja]. rynek-kolejowy.pl, 2016-01-26. [dostęp 2016-01-27].
- ↑ Łukasz Kuś: PKP Intercity naliczają kary. inforail.pl, 2016-01-21. [dostęp 2016-01-24].
- ↑ Łukasz Kuś: PKP Intercity wycofało z eksploatacji lokomotywy Gama. rynek-kolejowy.pl, 2016-01-24. [dostęp 2016-01-24].
- ↑ Znów problem z Gamami. Nie kursują pociągi IC do Zagórza i Zamościa. rynek-kolejowy.pl, 2016-08-03. [dostęp 2016-08-08].
- ↑ Komunikacja zastępcza za Gamy była, ale wcale nie za często. inforail.pl, 2016-09-29. [dostęp 2016-09-30].
- ↑ Podkarpackie Gamy wrócą na tory jeszcze w styczniu. rynek-kolejowy.pl, 2017-01-18. [dostęp 2017-01-19].
- ↑ Spore problemy z realizacją połączeń PKP Intercity do Hrubieszowa. rynek-kolejowy.pl, 2017-12-24. [dostęp 2017-12-27].
- ↑ Połączenia (bez)nadziei. Pół setki pociągów odwołanych w miesiąc. rynek-kolejowy.pl, 2018-02-16. [dostęp 2018-02-17].
- ↑ W PKP Intercity jeździ tylko 5 z 10 spalinowych SU160 Gama. rynek-kolejowy.pl, 2018-10-31. [dostęp 2018-11-01].
- ↑ Producent powinien był wymienić silniki lokomotyw Gama?. rynek-kolejowy.pl, 2019-01-14. [dostęp 2019-01-14].
- ↑ Michał Szymajda. Lokomotiv chwali i kupuje elektryczne Gamy. „Rynek Kolejowy”. 10/2015, s. 180. Warszawa: Zespół Doradców Gospodarczych „Tor”. ISSN 1644-1958. (pol.).
- ↑ Pierwsze pudło Gamy dla Kolei Mazowieckich odebrane. Rynek Kolejowy, 2015-01-09. [dostęp 2015-01-09]. (pol.).
- ↑ AB: Pierwszy push-pull Pesy powstanie za 3 miesiące. kurier-kolejowy.pl, 2015-01-19. [dostęp 2015-12-20].
- ↑ ms: Dostawa lokomotyw i wagonów piętrowych dla KM z lekkim opóźnieniem. rynek-kolejowy.pl, 2015-09-04. [dostęp 2015-09-05].
- ↑ jm: Pociągi już na torach Trako! Zobacz zdjęcia. rynek-kolejowy.pl, 2015-09-21. [dostęp 2015-09-23].
- ↑ KM Double Deck Carriages On Test At Źmigród. railvolution.net, 2015-10-07. [dostęp 2015-12-20]. (ang.).
- ↑ Koleje Mazowieckie: Pierwsze piętrowe wagony Sundeck odebrane przez Koleje Mazowieckie. rynek-kolejowy.pl, 2015-12-18. [dostęp 2015-12-18].
- ↑ Koleje Mazowieckie: Wszystkie wagony piętrowe Sundeck i lokomotywy Gama odebrane przez KM. rynek-kolejowy.pl, 2015-12-30. [dostęp 2015-12-30].
- ↑ Gamy Kolei Mazowieckich uziemione od ponad miesiąca. rynek-kolejowy.pl, 2019-02-28. [dostęp 2019-02-28].
- ↑ Orlen KolTrans chce wycofać ET22. W zamian nowoczesne lokomotywy. inforail.pl, 2018-02-12. [dostęp 2018-02-09].
- ↑ PKP Cargo wydzierżawiło Gamę Marathon od Pesy i PFR. rynek-kolejowy.pl, 2018-05-21. [dostęp 2018-10-14].
- ↑ Gama rozpoczęła testy w PKP CARGO [online], inforail.pl, 6 lipca 2018 [dostęp 2018-10-14] .
- ↑ KurierK. Kolejowy KurierK., Pierwsza Gama Marathon dla AlzaCargo przekazana [online], Kurier Kolejowy, 20 maja 2021 [dostęp 2021-05-21] .
- ↑ SIM Factor dostarczy symulator Gamy do Pol-Miedź Transu [online], www.rynek-kolejowy.pl [dostęp 2022-11-15] (pol.).
- ↑ Dobry Wzór 2013 w Sferze Publicznej [online], iwp.com.pl [dostęp 2016-01-31] [zarchiwizowane z adresu 2014-05-12] .
- p
- d
- e
Produkcja |
| ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Modernizacje |
|
- p
- d
- e