EMIT
![]() | |
Państwo |
|
---|---|
Siedziba | Żychlin |
Adres | 99-320 Żychlin, ul. Narutowicza 72 |
Data założenia | 23 września 1921 |
Forma prawna | Spółka akcyjna |
Nr KRS | 0000043228 |
Położenie na mapie Żychlina ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa łódzkiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu kutnowskiego ![]() | |
Położenie na mapie gminy Żychlin ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
Zakład Maszyn Elektrycznych „EMIT” (Elektryczne Maszyny I Transformatory) – najstarszy w Polsce[1] i jeden z większych zakładów produkujący trójfazowe maszyny elektryczne, mający swoją siedzibę w Żychlinie[2][3].
Historia
Zakład został utworzony 23 września 1921[4] pod nazwą Polskie Zakłady Elektryczne Brown Boveri SA przez inż. Zygmunta Okoniewskiego na terenie dawnej cukrowni „Walentynów”[5] o powierzchni 34,5 ha[4]. W 1923 rozpoczęto seryjną produkcję maszyn trójfazowych, a także pierwszych w Polsce silników tramwajowych[6][7]. W 1926 Okoniewski podobny zakład utworzył w Cieszynie[8][9]. natomiast w 1928 fabryka powiększyła się o halę transformatorów[3]. W latach 1931–1933 zakład wstrzymał produkcję z powodu kryzysu[6][7].
Od 1 marca 1933[3] zakład działał pod nazwą Zakłady Elektromechaniczne Rohn-Zieliński SA-licencja Brown Boveri. Głównymi osiągnięciami firmy przed II wojną światową był silnik do polskiego okrętu podwodnego oraz dostarczenie transformatorów do linii Mościce-Starachowice (część pierwszej w Polsce linii wysokiego napięcia Rożnów-Warszawa) oraz do elektrowni w Rożnowie[10][6][7]. W 1937-1938 dobudowana została przy zakładzie narzędziownia[3].
Podczas wojny zakład podlegał firmie Brown Boveri z siedzibą w Mannheim[7].
Po wojnie fabrykę upaństwowiono[11] i przemianowano na Zakłady Wytwórcze Maszyn Elektrycznych i Transformatorów M-1[5]. 15 marca 1945 rozpoczęły one produkcję, a z początkiem 1951 zakład otrzymał patrona Wilhelma Piecka. W latach 1948–1951 rozbudowano zakład o halę maszyn prądu przemiennego. Do połowy lat 50. XX wieku firma, wraz z Elektrobudową, produkowała największe transformatory w kraju. Zakład rozbudowano ponownie o halę maszyn prądu stałego (1961-1964)[3]. 24 kwietnia 1967 nazwa została zmieniona na Zakłady Wytwórcze Maszyn Elektrycznych i Transformatorów EMIT im. W. Piecka[4]. W tym samym roku część produkcji transformatorów i kadry technicznej przeniesiono do nowej fabryki transformatorów ELTA w Łodzi[5].
W 1975 zakład pod względem wielkości zajmował 2 miejsce (po Petrochemii Płock) w województwie płockim: 1107 mln zł sprzedaży, zatrudnienie 2607 pracowników[12]. 10 grudnia 1975 zakład odwiedził Erich Honecker[4].
Od 1991 r. przedsiębiorstwo działa jako spółka akcyjna[7]. W 1997 zakładowi został nadany certyfikat systemu zapewnienia jakości ISO 9001[6].
Na początku XXI wieku nastąpił podział zakładu na Zakład Maszyn Elektrycznych EMIT S.A. (Grupa Cantoni), EV Żychlińskie Transformatory (obecnie Fabryka Transformatorów w Żychlinie) i Zakład Narzędziowy „NARMOD” Sp. z o.o.[6][7][13][1]
Zakład posiada ośrodek wczasowy w Rowach (od 1975)[4][14]. Wcześniej posiadał również ośrodek wypoczynkowy w Zdworzu (od 1963)[4], Zakładowy Dom Kultury (od 1964)[4] oraz pracowniczą spółdzielnię mieszkaniową[15] wraz z Osiedlem Wyzwolenie (pot. Browery od nazwy fabryki Brown Boveri[16], 1949)[4].
Na terenie zakładu funkcjonuje jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej EMIT[17].
Rada Miejska w Żychlinie nadając honorowe obywatelstwo gminy założycielowi fabryki stwierdziła[8]:
Żychlin to Emit, a Emit to Żychlin.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/pl/timeline/d2goilib3oxkyopj61g9vtfazby5mp4.png)
Źródło: Chlubne kalendarium w: Powiatowe Życie Kutna nr 10/310 z 26 maja 2011
Produkty
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/13/Emit_%C5%BBychlin_-_pr%C4%85dnica_synchroniczna_Trako_2015_%28Flyz1_WG_34-2015%29.jpg/220px-Emit_%C5%BBychlin_-_pr%C4%85dnica_synchroniczna_Trako_2015_%28Flyz1_WG_34-2015%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c8/Transformer_~20ojzqww.jpg/220px-Transformer_~20ojzqww.jpg)
Silniki i transformatory EMIT są lub były wykorzystywane w takich maszynach jak:
- okręt podwodny:
- ORP Sęp – silnik[4]
- tramwaj:
- 118N Puma – silnik STDa 250-4A o mocy 95 kW
- Tatra RT6 MF 06 AC – silnik STDa 280-4 o mocy 104 kW
- trolejbusy:
- Solaris Trollino 12 – silnik asynchroniczny STDa 280-6B/175 o mocy 175 kW
- Solaris Trollino 15 – silnik asynchroniczny STDa 280-6B/175 o mocy 175 kW
- MAZ 203[18] – silnik asynchroniczny STDa 280-6B/175 o mocy 175 kW
- lokomotywa:
- Newag Dragon – silnik[19]
- elektryczne zespoły trakcyjne:
- Newag 19WE – silnik asynchroniczny SXT315-L4C[20]
- EN57AKM – silnik prądu przemiennego LK450X6
Dyrektorzy i prezesi
- 1921 – Zygmunt Okoniewski
- 1922–1927 – inż. Stanisław Śliwiński
- 1927–1929 – inż. Jerzy Gosiewski
- 1929–1931 – inż. Stefan Rusz
- 1932 – inż. Zygmunt Okoniewski
- 1932–1938 – prof. Zygmunt Gogolewski
- 1939 – inż. Zygmunt Grabiński
- 1945–1946 – prof. Eugeniusz Jezierski
- 1946–1947 – inż. Karol Tomanek
- 1947–1949 – inż. Aleksander Ekert
- 1949–1952 – inż. Michał Olszewski
- 1953 – inż. Jan Guzik
- 1955 – inż. Zygmunt Kamiński
- 1956 – inż. Ryszard Adamski
- 1956–1962 – inż. Roman Popławski
- 1962–1964 – inż. Jan Kotynia
- 1964–1967 – inż. Józef Augustyniak
- 1967–1969 – inż. Tadeusz Rejn
- 1969–1972 – inż. Jerzy Zadorecki
- 1972–1973 – inż. Jerzy Kosma
- 1973–1990 – mgr Mieczysław Bloch
- 1990–1991 – inż. Bogdan Kołodziej
- 1991–1999 – mgr inż. Stanisław Piechocki
- od 1999 – mgr inż. Włodzimierz Kęsicki[21]
Przypisy
- ↑ a b Oferta inwestycyjna gminy Żychlin, Żychlin 2011.
- ↑ 90 lat „EMIT”-u w Żychlinie w: Powiatowe Życie Kutna.
- ↑ a b c d e Zakłady Emit w: Historie niektórych fabryk. Fabryki maszyn elektrycznych i transformatorów, s. 405–412.
- ↑ a b c d e f g h i Chlubne kalendarium w: Powiatowe Życie Kutna nr 10/310 z 26 maja 2011.
- ↑ a b c Opis polskich firm produkujących wagony silnikowe i ich wyposażenie po 1990 r.. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe kolei polskich 1991–2013. Wyd. 1. Poznań: BWH Kolpress, 2014, s. 20–25, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-6-4. (pol.).
- ↑ a b c d e Historia EMIT. cantonigroup.com. [dostęp 2012-12-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-09-29)]. (pol.).
- ↑ a b c d e f Historia zakładu. FTZ. [dostęp 2012-12-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-11-18)]. (pol.).
- ↑ a b Nadanie pośmiertne Honorowego Obywatelstwa Gminy Żychlin inż. Zygmuntowi Okoniewskiemu – uzasadnienie do Uchwały X/48/11 z 28 czerwca 2011 Rady Miejskiej w Żychlinie.
- ↑ Fabryka Maszyn Elektrycznych Celma w Cieszynie w: Historie niektórych fabryk. Fabryki maszyn elektrycznych i transformatorów, s. 398–405.
- ↑ Zdjęcie prądnicy w: NAC.
- ↑ Monitor Polski z 9 kwietnia 1949 (A-21), s. 5, poz. 312.
- ↑ Płocka Rafineria i Petrochemia w latach 1959–2000, monografia, Płock 2010, s. 21, 83.
- ↑ O firmie. Narmod. [dostęp 2012-12-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-03-18)]. (pol.).
- ↑ EMIT Ośrodek Wczasowy Zakładów Wytwórczych Maszyn Żychlin.
- ↑ Pracownicza Spółdzielnia Mieszkaniowa „Emit” w Żychlinie. bazy.ngo.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-06-16)]. (web.archive.org).
- ↑ Fabryka Maszyn Elektrycznych i Transformatorów (Żychlin) w: wikimapia.org.
- ↑ OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA ZAKŁADU MASZYN ELEKTRYCZNYCH "EMIT" S.A. W ŻYCHLINIE | Rejestr.io [online], rejestr.io [dostęp 2023-08-18] .
- ↑ MAZ 203T. www.lubus.info. [dostęp 2012-12-02].
- ↑ Trójfazowe silniki klatkowe do napędu pojazdów trakcyjnych. cantonigroup.com. [dostęp 2012-10-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-12-17)]. (pol.).
- ↑ Dokumentacja techniczno-ruchowa elektrycznego zespołu trakcyjnego typu 19WE. skm.warszawa.pl. [dostęp 2012-06-12].
- ↑ Dyrektorzy i prezesi kierujący zakładem w latach 1921–2000 w: Powiatowe Życie Kutna nr 10/310 z 26 maja 2011.
Linki zewnętrzne
- Fabryka Motorów Elektrycznych. Polsko-jugosłowiańska wymiana młodzieży (byli partyzanci jugosłowiańscy). Żychlin, 1948-02. europhoto.eu.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]. (zdj. PAP)
- Fabryka Motorów Elektrycznych. Polsko-jugosłowiańska wymiana młodzieży (byli partyzanci jugosłowiańscy). Hala maszyn. Żychlin, 1948-02 (zdj. PAP)
- Fabryka Motorów Elektrycznych. Polsko-jugosłowiańska wymiana młodzieży (byli partyzanci jugosłowiańscy). Hala maszyn. Żychlin, 1948-02. europhoto.eu.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]. (zdj. PAP)
- Sprawozdanie Spółki Akcyjnej pod Firmą: Zakłady Elektromechaniczne Rohn-Zieliński Spółka Akcyjna Licencja Brown Boveri za XIII Rok Operacyjny 1933: przedstawione na zwyczajnem walnem zgromadzeniu w dniu 6 czerwca 1934 r.
- Sprawozdanie Spółki Akcyjnej pod Firmą: Zakłady Elektromechaniczne Rohn-Zieliński Spółka Akcyjna Licencja Brown Boveri za XIV Rok Operacyjny 1934: przedstawione na zwyczajnem walnem zgromadzeniu w dniu 17 maja 1935 r.
- Sprawozdanie Spółki Akcyjnej pod Firmą: Zakłady Elektromechaniczne Rohn-Zieliński Spółka Akcyjna Licencja Brown Boveri za XV Rok Operacyjny 1935 : przedstawione na zwyczajnem walnem zgromadzeniu