Krążowniki lekkie typu D
![]() HMS "Danae" w dniu 11 stycznia 1937 roku | |||
Kraj budowy |
| ||
---|---|---|---|
Użytkownicy |
| ||
Wejście do służby | 1918 | ||
Planowane okręty | 12 | ||
Zbudowane okręty | 8 | ||
Dane taktyczno-techniczne | |||
Wyporność | 4850 t | ||
Długość | 141,9 m | ||
Szerokość | 14,8 m | ||
Zanurzenie | 5 m | ||
Napęd | 6 kotłów typu Yarrow | ||
Prędkość | 28 węzłów | ||
Zasięg | 2300 Mm przy prędkości 28 węzłów | ||
Załoga | 462 | ||
Uzbrojenie | 6 × 152 mm (6 × I) | ||
Opancerzenie | pokład – 25 mm | ||
|
Krążowniki lekkie typu D (Danae) – seria ośmiu krążowników lekkich z okresu pierwszej i drugiej wojny światowej produkowanych w Wielkiej Brytanii. Wodowane były w latach 1918–1919, z czego HMS "Danae" oraz HMS "Dragon" weszły do służby jeszcze w czasie trwania wojny, natomiast pozostałe już po rozejmie. Obie wspomniane jednostki zostały w czasie II wojny światowej wydzierżawione polskiej marynarce wojennej.
Ogólna charakterystyka
Typ został zaprojektowany w oparciu we wcześniejszą serię okrętów C (Ceres). W stosunku do pierwowzoru miały kadłub wydłużony o 7 metrów, co pozwoliło na zainstalowanie szóstego działa kalibru 152 mm. Zwiększona została również liczba aparatów torpedowych z 8 do 12. Sylwetka oraz podstawowe parametry techniczno-taktyczne pozostały jednak bez większych zmian.
W założeniu okręty tego typu miały być używane do zwalczania niszczycieli przeciwnika. Jednak już w pierwszym roku służby (ostatnim roku wojny) okazało się, że mają zbyt małą prędkość, żeby móc wypełniać to zadanie. Ich prędkość maksymalna (29 węzłów) była niższa o przynajmniej kilka węzłów od budowanych w tym czasie niszczycieli przeciwnika. Błąd ten został naprawiony w kolejnej serii E (Emerald), które rozwijały o 4 węzły więcej (33 węzły). Okręty typu D były jednak silnie opancerzone i uzbrojone przez co doskonale nadawały się jako okręty zwiadowcze[1].
Jednostki
W październiku 1916 roku zamówione zostały trzy pierwsze jednostki:
- "Danae" – zbudowany w stoczni Sir W. G. Armstrong Whitworth and Company w Newcastle upon Tyne; położenie stępki 11 grudnia 1916; wodowanie 26 stycznia 1918; ukończenie 18 lipca 1918. Od dnia 4 października 1944 wydzierżawiony polskiej marynarce wojennej jako ORP "Conrad". Zwrócony Wielkiej Brytanii w dniu 28 września 1946 roku. Sprzedany na złom 22 stycznia 1948.
- "Dauntless" – zbudowany w stoczni Palmers Shipbuilding and Iron Company w Jarrow; położenie stępki 3 stycznia 1917; wodowanie 10 kwietnia 1918; ukończenie 2 grudnia 1918; sprzedanie na złom 13 lutego 1946.
- "Dragon" – zbudowany w stoczni Scotts Shipbuilding and Engineering Company w Greenock; położenie stępki 24 stycznia 1917; wodowanie 29 grudnia 1917; ukończenie 16 sierpnia 1918. Od dnia 15 stycznia 1943 wydzierżawiony polskiej marynarce wojennej jako ORP "Dragon". Uszkodzony przez niemiecką żywą torpedę typu Neger w dniu 8 lipca 1944 w pobliżu Caen. Osadzony na dnie jako falochron sztucznego portu na plażach Normandii w dniu 20 lipca 1944.
W lipcu 1917 zamówione zostały kolejne trzy jednostki:
- "Delhi" – zbudowany w stoczni Armstrong Whitworth; położenie stępki 29 października 1917; wodowanie 23 sierpnia 1918; ukończenie 7 lipca 1919; sprzedany na złom 22 stycznia 1948.
- "Dunedin" – zbudowany w stoczni Armstrong Whitworth; położenie stępki 5 listopada 1917; wodowanie 19 listopada 1918; ukończenie w Devonport Royal Dockyard w październiku 1919. W 1925 przekazany marynarce wojennej Nowej Zelandii. Storpedowany i zatopiony przez niemieckiego U-Boota U-124 na południowym Atlantyku w dniu 24 listopada 1941.
- "Durban" – zbudowany w stoczni Scotts Shipbuilding and Engineering Company; położenie stępki 22 lipca 1918; wodowanie 29 maja 1919; ukończenie w stoczni Devonport Royal Dockyard 1 września 1921. Osadzony na dnie jako falochron sztucznego portu na plażach Normandii w dniu 9 lipca 1944.
W marcu 1918 zamówione zostało ostatnie sześć jednostek tej serii:
- "Despatch" – zbudowany w stoczni Fairfield Shipbuilding and Engineering Company w Govan; położenie stępki 8 lipca 1918; wodowanie 24 września 1919; ukończenie w stoczni Chatham Royal Dockyard 2 lipca 1922; sprzedanie na złom 5 kwietnia 1946.
- "Diomede" – zbudowany w stoczni Vickers Limited w Barrow-in-Furness; położenie stępki 3 lipca 1918; wodowanie 29 kwietnia 1919; ukończenie w Portsmouth Royal Dockyard(inne języki) 24 lutego 1922. W 1925 roku przekazany marynarce wojennej Nowej Zelandii. Sprzedany na złom 5 kwietnia 1946.
- "Daedalus" – zamówiony w stoczni Armstrong Whitworth; zamówienie anulowane 26 listopada 1918.
- "Daring" – zamówiony w stoczni William Beardmore and Company w Clydebank; zamówienie anulowane 26 listopada 1918.
- "Desperate" – zamówiony w stoczni R. & W. Hawthorn Leslie and Company w Hebburn; zamówienie anulowane 26 listopada 1918.
- "Dryad" – zamówiony w stoczni Vickers; zamówienie anulowane 26 listopada 1918.
Przypisy
- ↑ Jerzy Pertek: Krążowniki "Dragon" i "Conrad". Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1969, s. 8–10.
- p
- d
- e
|
- p
- d
- e
Lotniskowce | |
---|---|
Drednoty | |
Krążowniki liniowe |
|
Okręty liniowe |
|
Krążowniki pancerne |
|
Krążowniki ciężkie | |
Krążowniki pancernopokładowe | |
Krążowniki lekkie | |
Niszczyciele | |
Torpedowce | |
Okręty podwodne | |
Monitory |
|
Kanonierki |
|
Eskortowce/Patrolowce |
|
Ścigacze/Kutry torpedowe | |
Stawiacze min |
|
Trałowce |
|
Transportowce wodnosamolotów | |
Okręty balonowe |