Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Zmechanizowanych
![]() Odznaka absolwencka (do 1990 r.) | |
Historia | |
Państwo |
|
---|---|
Sformowanie | 1967 |
Rozformowanie | 1994 |
Patron | |
Tradycje | |
Rodowód | Oficerska Szkoła Wojsk Zmechanizowanych |
Kontynuacja | Wyższa Szkoła Oficerska im. T. Kościuszki |
Dowódcy | |
Pierwszy | gen. bryg. Zdzisław Kwiatkowski |
Ostatni | gen. bryg. Ryszard Lackner |
Organizacja | |
Dyslokacja | Wrocław Karłowice |
Rodzaj sił zbrojnych | |
Rodzaj wojsk | wojska zmechanizowane |
Odznaczenia | |
![]() ![]() |
Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Zmechanizowanych im. Tadeusza Kościuszki (WSOWZ) – uczelnia wojskowa Sił Zbrojnych PRL i III RP.
Historia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Kadra_WSWWZmech_1967.jpg/240px-Kadra_WSWWZmech_1967.jpg)
Rada Ministrów, rozporządzeniem z 23 marca 1967 roku, postanowiła podnieść do rangi szkół wyższych dwanaście dotychczasowych szkół oficerskich. Zarządzeniem MON z 20 maja 1967 roku, na bazie Oficerskiej Szkoły Wojsk Zmechanizowanych, utworzono Wyższą Szkołę Oficerską Wojsk Zmechanizowanych im. Tadeusza Kościuszki.
Centralne uroczystości inaugurujące naukę w dziewięciu nowo powstałych wyższych szkołach oficerskich odbyły się 29 listopada we wrocławskiej Hali Ludowej. Ich gospodarzami byli komendanci Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Zmechanizowanych im. Tadeusza Kościuszki i Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Inżynieryjnych im. Jakuba Jasińskiego.
WSOWZ była największą szkołą oficerską w Wojsku Polskim. Przez blisko 30 lat kształciła kadry oficerskie dla podstawowego rodzaju wojsk lądowych jakim były wojska zmechanizowane. Oprócz tego przygotowywano tam oficerów dla potrzeb jednostek rozpoznawczych i powietrznodesantowych oraz dla wojsk ochrony pogranicza. Jej absolwenci zajmowali kluczowe stanowiska w strukturze Sił Zbrojnych PRL i III RP, co spowodowało, że szkoła używała nieoficjalnego miana „szkoły generałów”.
W 1994 uczelnia połączona została z Wyższą Szkołą Oficerską Inżynierii Wojskowej i otrzymała nazwę – Wyższa Szkoła Oficerska im. Tadeusza Kościuszki.
Rodowód szkoły
- Dywizyjna Szkoła Podchorążych przy 1 Dywizji Piechoty
- Szkoła Oficerska 1 Korpusu Polskiego w ZSRR
- Centralna Szkoła Podchorążych Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR
- Oficerska Szkoła Piechoty
- Oficerska Szkoła Piechoty i Kawalerii nr 1
- Oficerska Szkoła Piechoty nr 1
- Oficerska Szkoła Wojsk Zmechanizowanych im. Tadeusza Kościuszki
Struktura organizacyjna (1987)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3b/Absolwentka_WSOWZ.jpg/170px-Absolwentka_WSOWZ.jpg)
- komendant i zastępcy: ds. dydaktycznych, ds. naukowych, ds. liniowych, ds. technicznych, ds. politycznych, kwatermistrz
- oddział kształcenia
- wydział naukowo-badawczy
- wydział ogólny
- wydział polityczny
- wydział techniczny
- sekcja personalna
- sekcja finansowa
- jednostki dydaktyczne
- katedra przedmiotów ogólnokształcących
- katedra przedmiotów społeczno-politycznych
- katedra taktyki ogólnej i rodzajów wojsk
- zakład szkolenia ogniowego
- zakład szkolenia technicznego
- zakład dydaktyki
- zakład szkolenia spadochronowego
- zakład wychowania fizycznego
- biblioteka naukowa
- cztery bataliony podchorążych
- batalion zabezpieczenia szkolenia – kompania czołgów[b], kompania transporterów opancerzonych, kompania obsługi
- kompania remontowa
- kompania zaopatrzenia
- klub podchorążego
- biblioteka oświatowa
Warunki przyjęcia na studia
O przyjęcie do uczelni mogli ubiegać się kandydaci spośród młodzieży cywilnej i żołnierzy służby zasadniczej. Powinni oni posiadać[1]:
- obywatelstwo polskie
- stan wolny
- wiek od 17 do 23 lat
- kategoria zdrowia „A” i zdolność do zawodowej służby wojskowej[c]
- odpowiednie wartości moralno-polityczne
- świadectwo ukończenia szkoły średniej uprawniającej do studiów w szkołach wyższych
Kandydaci wypełniali specjalne formularze podań-ankiet, które można było otrzymać w powiatowych sztabach wojskowych[d] lub w sztabach jednostek wojskowych. Do podania-ankiety dołączano[1]:
- wyciąg z aktu urodzenia
- świadectwo dojrzałości lub równorzędne świadectwo ukończenia szkoły średniej uprawniającej do studiów w szkołach wyższych
- opinie organizacji politycznej lub społecznej
- dwie fotografie o wymiarach 3,5x4,5 cm
- zobowiązanie do pełnienia zawodowej służby wojskowej po ukończeniu szkoły
Egzamin wstępny obejmował[1]:
- wiadomości o Polsce i świecie współczesnym[e]
- matematykę[f]
- fizykę[g]
- język obcy[h]
- próbę sprawności fizycznej
- badania psychologiczne
Profile i programy kształcenia
WSOWZ kształciła na poziomie wyższej uczelni zawodowej dowódców dla potrzeb wojsk zmechanizowanych, wojsk obrony wewnętrznej, wojsk powietrznodesantowych oraz ochrony pogranicza[2]. Podchorążowie kończyli kurs samochodowy i uzyskiwali prawo jazdy kategorii „B”[3]. Jej absolwenci byli kierowani na stanowiska: dowódców plutonów piechoty; dowódców plutonów rozpoznawczych w wojskach zmechanizowanych i pancernych; zastępców dowódców strażnic WOP; komendantów granicznych punktów kontroli.
We współpracy z Akademią Wychowania Fizycznego we Wrocławiu kształcono instruktorów wychowania fizycznego, a we współpracy z Uniwersytetem Wrocławskim oficerów pionu polityczno-wychowawczego.
Działy szkolenia[i]
- Dział społeczno-polityczny (12,5% udziału w szkoleniu). Przedmioty: podstawy filozofii marksistowskiej i teorii rozwoju społecznego, ekonomia polityczna i ekonomika wojenna, podstawy nauk politycznych, historia wojskowości, pedagogika wojskowa, praca partyjno-polityczna i kulturalno-oświatowa w wojsku, psychologia wojskowa, socjologia wojska, geografia wojenna krajów Europy Zachodniej
- Dział ogólnokształcący (14,1% udziału w szkoleniu). Przedmioty: matematyka, fizyka, chemia, język rosyjski
- Dział techniczny (19,0% udziału w szkoleniu). Przedmioty: budowa i eksploatacja sprzętu technicznego, prowadzenie pojazdów mechanicznych i wozów bojowych, mechanika techniczna, elektrotechnika i elektronika, rysunek techniczny
- Dział ogólnowojskowy (7,4% udziału w szkoleniu). Przedmioty: regulaminy i przepisy wojskowe, musztra, teoria i praktyka WF, szkolenie gospodarcze, szkolenie medyczno-sanitarne
- Dział specjalistyczno-wojskowy (47,0% udziału w szkoleniu). Przedmioty: taktyka ogólna i rodzajów wojsk (broń rakietowa i artyleria, łączność, inżynieria wojskowa, obrona przed bronią masowego rażenia, topografia wojskowa), wybrane zagadnienia mechanizacji i automatyzacji dowodzenia, teoria organizacji i zarządzania, teoria i praktyka strzelań, szkolenie spadochronowe
Ponadto w specjalności WOP: szkolenie graniczne, szkolenie kontrwywiadowcze i śledcze
Studia trwały cztery lata. Okres ten był podzielony na osiem semestrów, a każdy semestr kończy się sesją egzaminacyjną. Rok szkolny trwał od 1 października do 30 września. Podchorążemu przysługiwało w każdym roku nauki łącznie 35 dni urlopu[j]. Po promocji absolwenci otrzymywali 30-dniowy urlop wypoczynkowy. Przez cały okres pobytu w szkole podchorążemu przysługiwało bezpłatne wyżywienie, umundurowanie, zakwaterowanie, pomoc lekarska i niezbędne pomoce szkolne. Podchorążowie otrzymywali uposażenie zasadnicze, którego wysokość wzrastała zależnie od roku nauki, oraz równoważnik za papierosy, a w okresie urlopów – także równoważnik za wyżywienie.
Absolwenci byli mianowani na pierwszy stopień oficerski podporucznika oraz otrzymywali dyplom ukończenia wyższych studiów zawodowych i odpowiedni tytuł zawodowy.
Komendanci szkoły
- gen. bryg. Zdzisław Kwiatkowski – 1 IV 1967 – 30 IX 1970
- gen. bryg. Kazimierz Stec – do 9 IX 1974
- gen. bryg. Stefan Zieliński – do 28 V 1976
- płk dr Wiesław Stępniewski – do 22 V 1978
- gen. bryg. Leszek Kozłowski – do 29 VII 1983
- gen. bryg. Marian Zdrzałka – 26 XI 1983 – 1987
- gen. bryg. Janusz Ornatowski – 1987-1991
- gen. bryg. Ryszard Lackner – 1991 – 2002
Odznaczenia nadane szkole
- 8 IV 1968 – Złota Odznaka Honorowa Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej nadana przez Zarząd Główny TPPR
- 15 IV 1970 – Srebrna Odznaka Honorowa Polskiego Czerwonego Krzyża nadana przez Zarząd Główny PCK
- 8 X 1973 – Medal Pamiątkowy „Za zasługi w ochronie granic PRL” nadany przez Dowództwa WOP
- 10 XI 1973 – Medal Pamiątkowy „Za osiągnięcia w służbie. wojskowej” nadany przez Ministerstwo Obrany Narodowej.
- 20 XI 1973 – Medal Pamiątkowy „200 rocznica Komisji Edukacji Narodowej” nadany przez Ministerstwo Oświaty i Wychowania.
- 16 XII 1974 – Krzyż za Zasługi dla Związku Harcerstwa Polskiego nadany przez Kwaterę Główną ZHP.
- 9 V 1975 – Order Sztandaru Pracy II klasy nadany przez Radę Państwa PRL
- 10 X 1975 – Odznaka „Za zasługi dla Śląskiego Okręgu Wojskowego” nadana przez Dowództwo ŚOW.
- 4 IX 1978 – Złota Odznaka „Za zasługi w ochronie granic PRL” nadana przez Dowództwo WOP
- 28 VIII 1983 – Order Sztandaru Pracy I klasy nadany przez Radę Państwa PRL
Uwagi
- ↑ Zdjęcia pochodzą z okresu późniejszego.
- ↑ Przykładowy numer na wieży czołgu: 9225.
- ↑ Stwierdzona orzeczeniem właściwej wojskowej komisji lekarskiej i dopiskiem „Zdolny do służby w wojskach powietrznodesantowych.
- ↑ Później w wojskowych komendach uzupełnień.
- ↑ Ustny.
- ↑ Pisemny i ustny.
- ↑ Pisemny.
- ↑ Do wyboru: rosyjski, niemiecki, francuski lub angielski.
- ↑ Taki podział obowiązywał na kierunku dowódczym i WOP do 1978. Na kierunku politycznym i WF proporcje czasowe były odpowiednio zmodyfikowane na korzyść działu społeczno politycznego czy też szkolenia WF.
- ↑ 10 dni ferii zimowych, 5 dni ferii wiosennych i 20 dni urlopu po zakończeniu I, II i III roku studiów (wrzesień).
Przypisy
Bibliografia
- Stanisław Brzeziński, Ryszard Majewski, Henryk Witek: Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Zmechanizowanych im. Tadeusza Kościuszki 1943-1983. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1984. ISBN 83-11-07037-7.
- Bolesław Jagielski: Droga do gwiazdek. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1987. ISBN 83-11-07386-4.
- R. Kałużny; Wyższe szkoły oficerskie w Polsce w latach 1967–1997, Wydawnictwo Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2005, ISN 83-89712-93-8.
- Józef Urbanowicz (red.): Mała encyklopedia wojskowa. Tom 3. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1971, s. 579–580.
- Ministerstwo Obrony Narodowej; Inspektorat Szkolenia: Podręcznik dowódcy drużyny; Szkol. 378/69. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1971.
- p
- d
- e
Akademie wojskowe | |
---|---|
Szkoły oficerskie | |
Wyższe szkoły oficerskie | |
Szkoły chorążych |
|
Ośrodki szkolenia |
- p
- d
- e
Rodowód |
|
---|---|
Instytucje centralne | |
Formacje | |
Struktura organizacyjna | |
Działania wojsk |
|
Stalinizm w wojsku | |
Szkolnictwo wojskowe |
- Agenturalny Wywiad Operacyjny
- Front Polski
- Oddział II SG WP
- oficer polityczny
- Wojskowa Centrala Handlowa
- „Żołnierz Wolności”
- Oznaki rozpoznawcze
- Barwy broni