Kiraz, İzmir
Kiraz | |
---|---|
![]() İzmir'deki yeri | |
![]() İlçe sınırları haritası | |
Ülke | Türkiye |
İl | İzmir |
Coğrafi bölge | Ege Bölgesi |
İdare | |
• Kaymakam | Onur Titiz[1] |
• Belediye başkanı | Nasuh Coşkun (CHP) |
Yüzölçümü | |
• Toplam | 573 km² |
Rakım | 300 m |
Nüfus (2018) | |
• Toplam | 43,989 |
• Kır | - |
• Şehir | - |
Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
Posta kodu | 35890 |
İl alan kodu | 0232 |
İl plaka kodu | 35 |
Resmî site http://www.kiraz.bel.tr YerelNET |
Kiraz, Türkiye'nin İzmir ilinin bir ilçesidir. İlçenin batısında Ödemiş, güneybatısında Beydağ ilçeleri, güneydoğusunda Aydın, doğusunda ve kuzeyinde Manisa illeri bulunmaktadır.
Tarihçe
İlçenin tarihini yansıtan başlıca eserler arasında Hisar Kalesi, Yağlar Kalesi, Kayacık Hisar Kalesi sayılabilir. İlçede bulunan Aydınoğlu Camii, Suludere Camii ve Hamamı Osmanlı Dönemi MS 1300 yıllarında Türkler Keleş adını vermişlerdir. Daha sonra Cumhuriyet Dönemi'nde Kiraz adını almıştır. İlçedeki tarihî eserler arasında Aydınoğlu Camii, Suludere Camii ve Hamamı, Hisar Kalesi ve Yağlar Kalesi önemlidir.
Coğrafya
İzmir ilinin doğusunda yer alan Kiraz'ın batısında Ödemiş, güneybatısında Beydağ ilçeleri, güneydoğusunda Aydın ilinin Nazilli ilçesi, doğusunda ve kuzeyinde Manisa ilinin Alaşehir ve Salihli ilçeleri bulunmaktadır. İl merkezine uzaklığı 142 km'dir. İlçenin yüz ölçümü 573 km²'dir.[2] 56 mahallesi bulunmaktadır.
Nüfus
Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
---|---|---|---|
1950[4] | 22.306 | 2.488 | 19.818 |
1955[5] | 25.371 | 2.677 | 22.694 |
1960[6] | 28.864 | 3.573 | 25.291 |
1965[7] | 31.185 | 3.465 | 27.720 |
1970[8] | 32.538 | 4.935 | 27.603 |
1975[9] | 34.729 | 5.284 | 29.445 |
1980[10] | 36.265 | 5.561 | 30.704 |
1985[11] | 40.705 | 8.001 | 32.704 |
1990[12] | 41.247 | 7.850 | 33.397 |
2000[13] | 44.910 | 10.001 | 34.909 |
2007[14] | 45.072 | 8.683 | 36.389 |
2008[15] | 44.830 | 8.464 | 36.366 |
2009[16] | 44.436 | 8.469 | 35.967 |
2010[17] | 44.555 | 8.593 | 35.962 |
2011[18] | 44.587 | 8.721 | 35.866 |
2012[19] | 44.009 | 8.720 | 35.289 |
2013[20] | 44.017 | 44.017 | veri yok |
2014[21] | 43.971 | 43.971 | veri yok |
2015[22] | 43.615 | 43.615 | veri yok |
2016[22] | 43.845 | 43.845 | veri yok |
2017[22] | 43.859 | 43.859 | veri yok |
2018[22] | 43.989 | 43.989 | veri yok |
2019[22] | 43.925 | 43.925 | veri yok |
2020[22] | 44.105 | 44.105 | veri yok |
2021[22] | 43.674 | 43.674 | veri yok |
2022[22] | 43.510 | 43.510 | veri yok |
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
Nüfus kimliği bilgisi
Kiraz'a en büyük Türk nüfusu 2. beylik döneminde gelmiştir. Bu nüfus Manisa'nın fethi ile Manisa'dan kaymıştır yani ilçenin insanı Horzum kökenlidir ve geçen yüzyıllara rağmen dağda/köyde yaşayan kesim kökenini bilmektedir (Horzum kelimesi Zeybekler yüzünden lekelendiği için insanlar bu kelimeyi kendilerine yakıştıramamaktadır.) Dışarıdan fazla göç almaz ama göç verir. İlçenin köyleri arasında büyük akrabalık bağları vardır. Sülale kavramına önem verilir. Kelime bilgisi ve kültür bakımından ayrıca Manisa'ya benzerdir. Yörüklük 20 yıl öncesine göre epey gerilemiştir başlıca sebebi dağlara domuz yemesi için bırakılan kurtlar.
Not: İleriki yüzyıllarda bölgeye iskan politikasıyla zorunlu göç ettirilenler, macırlar/muhacirler ve Gediz depreminden etkilenen Kütahyalılar harici önemli bir nüfus aktarımı olmamıştır.
Ekonomi
İlçe ekonomisinde tarım ve hayvancılık önemli bir yer tutar. Yörede yetişen başlıca ürünler patates, tütün, pamuk, zeytin, kestane, ceviz, incir ve üzümdür. Bağları ve meyve bahçeleriyle ün yapmış Kiraz ve ova köyleri önemli bağcılık ve tarım merkezidir. Dağlık bölgede yerleşik köylerde, arazinin uygun olmaması nedeniyle bahçe tarımı olanakları sınırlıdır. Özellikle; Umurlu, Karabolu, Dokuzlar, Taşlıyatak köylerinde kestane ve kiraz üretimi ve genel olarak da küçükbaş hayvancılık yapılmaktadır.
Yönetim
2014 Yerel Seçimlerinde Milliyetçi Hareket Partisi adayı olarak %42,27 oy oranı ile seçilen Saliha Özçınar Şengül 2015 yılında partisinden istifa ederek Adalet ve Kalkınma Partisine katıldı.
- Belediye başkanları
Belediye başkanları, partileri ve aldıkları oy oranları | |||
---|---|---|---|
Yıllar | Belediye Başkanı | Parti | Oy oranı (%) |
2024 | Nasuh Coşkun | Cumhuriyet Halk Partisi | 55,15 |
2019 | Saliha Özçınar Şengül | Adalet ve Kalkınma Partisi | 47,33 |
2014 | Saliha Özçınar Şengül | Milliyetçi Hareket Partisi | 42,27 |
2009 | İsmet Korkmaz | Cumhuriyet Halk Partisi | 47,51 |
2004 | İsmet Korkmaz | Cumhuriyet Halk Partisi | 41,41 |
1999 | Mehmet Yaşar Sarı | Milliyetçi Hareket Partisi | 29,82 |
1994 | Ahmet Faruk Niğde | Doğru Yol Partisi | 43,09 |
1989 | İzzet Eryılmaz | Sosyaldemokrat Halkçı Parti | 56,16 |
1984 | Ahmet Faruk Niğde | Doğru Yol Partisi | 45,76 |
1977 | Nusret Güner | Adalet Partisi | 47,46 |
Eğitim
İlçede 47 ilköğretim okulu, 3 ortaöğretim, 1 halk eğitim merkezi, 1 mesleki eğitim merkezi, 1 yatılı ilköğretim bölge okulu bulunmakta; 7291 öğrencinin eğitim gördüğü bu okullarda 377 öğretmen görev yapmaktadır.
Altyapı
İlçede, 1 sağlık Grup Başkanlığı, 1 Devlet Hastanesi, 4 Sağlık ocağı, 1 Ana Çocuk Sağlığı, 1 Verem savaş Dispanseri hizmet vermektedir.
Kaynakça
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 22 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2012.
- ^ a b "İl ve İlçe Yüz Ölçümleri" (PDF). Harita Genel Müdürlüğü. 24 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 24 Ekim 2019.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 27 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2012.
- ^ . "Vilayet, Kaza, Nahiye ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 22 Ekim 1950 Umumi Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ^ . "1955 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 23 Ekim 1955 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ^ . "İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021.
- ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
- ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
- ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 22 Mart 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2015.
- ^ a b c d e f g h
- "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
- "Kiraz Nüfusu - İzmir". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- "İzmir Kiraz Nüfusu". nufusune.com. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- İzmir Valiliği [1]
- Kiraz İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü [2]15 Haziran 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Kiraz Kaymakamlığı [3]22 Nisan 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Dış bağlantılar
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)
- T.C. Kiraz Belediyesi28 Mart 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- T.C. Kiraz Kaymakamlığı22 Nisan 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.