Premijer Novog Zelanda
Premijer Novog Zelanda engleski: Prime Minister of New Zealand maorski: Te Pirimia o Aotearoa | |
---|---|
![]() Vladin grb | |
![]() Christopher Luxon od 27. studenog 2023. | |
Sjedište | Premier House![]() |
Imenuje | Generalni guverner |
Mandat | Po volji Njegova Veličanstva (ovisno o parlamentarnoj podršci) |
Prvi | Henry Sewell kao kolonijalni tajnik |
Formiranje | 7. svibnja 1856. |
Premijer Novog Zelanda (engleski: Prime Minister of New Zealand; maorski: Te Pirimia o Aotearoa) je prvi ministar Krune, predsjednik Kabineta i šef vlade na Novom Zelandu. Funkcija premijera postoji temeljem dugogodišnje ustavne konvencije (koja je proizašla iz kolonijalne uprave Ujedinjenog Kraljevstva) koja predviđa da predstavnik monarha, generalni guverner, treba za premijera izabrati onu osobu koja će najvjerojatnije steći povjerenje Predstavničkog doma. Ta je osoba najčešće predsjednik one političke stranke koja ima najviše mjesta u tom domu. Aktualni premijer je Christopher Luxon iz Nacionalne stranke.
Titula premijera prvi put se pojavila 1873. godine u sklopu Zakona o javnim službenicima (Civil List Act), međutim šef vlade izvorno je bio tituliran kao kolonijalni tajnik ili prvi ministar. To je 1869. godine formalno promijenjeno u titulu "Premier", koja je na snazi ostala sve do 1901. godine, kada ju je Richard Seddon za svog mandata promijenio u "Prime Minister". Nakon što je 1907. godine Novi Zeland postao dominion, titula "Prime Minister" postala je standardna.
- p
- r
- u
(1856–1869)
- Henry Sewell (1856)
- William Fox (1856)
- Edward Stafford (1856–1861)
- William Fox (1861–1862)
- Alfred Domett (1862–1863)
- Frederick Whitaker (1863–1864)
- Frederick Weld (1864–1865)
- Edward Stafford (1865–1869)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d3/Coat_of_arms_of_New_Zealand.svg/80px-Coat_of_arms_of_New_Zealand.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3e/Flag_of_New_Zealand.svg/120px-Flag_of_New_Zealand.svg.png)
(1869–1907)
- William Fox (1869–1872)
- Edward Stafford (1872)
- George Waterhouse (1872–1873)
- William Fox (1873)
- Julius Vogel (1873–1875)
- Daniel Pollen (1875–1876)
- Julius Vogel (1876)
- Harry Atkinson (1876–1877)
- George Grey (1877–1879)
- John Hall (1879–1882)
- Frederick Whitaker (1882–1883)
- Harry Atkinson (1883–1884)
- Robert Stout (1884)
- Harry Atkinson (1884)
- Robert Stout (1884–1887)
- Harry Atkinson (1887–1891)
- John Ballance (1891–1893)
- Richard Seddon (1893–1906)
- William Hall-Jones (1906)
(1907–danas)
- Joseph Ward (1906–1912)
- Thomas Mackenzie (1912)
- William Massey (1912–1925)
- Francis Bell (1925)
- Gordon Coates (1925–1928)
- Joseph Ward (1928–1930)
- George Forbes (1930–1935)
- Michael Joseph Savage (1935–1940)
- Peter Fraser (1940–1949)
- Sidney Holland (1949–1957)
- Keith Holyoake (1957)
- Walter Nash (1957–1960)
- Keith Holyoake (1960–1972)
- Jack Marshall (1972)
- Norman Kirk (1972–1974)
- Hugh Watt (1974)
- Bill Rowling (1974–1975)
- Robert Muldoon (1975–1984)
- David Lange (1984–1989)
- Geoffrey Palmer (1989–1990)
- Mike Moore (1990)
- Jim Bolger (1990–1997)
- Jenny Shipley (1997–1999)
- Helen Clark (1999–2008)
- John Key (2008–2016)
- Bill English (2016–2017)
- Jacinda Ardern (2017–2023)
- Chris Hipkins (2023)
- Christopher Luxon (2023–danas)