Drug Tito (pjesma)
"Drug Tito" | |
---|---|
![]() Partizanski Vrhovni komandant Tito | |
Pjesma | |
objavljena | 1943. |
žanr | partizanska pjesma, koračnica |
autor | Vladimir Nazor |
kompozitor | Oskar Danon, Silvije Bombardelli, Nikola Hercigonja, Rado Simoniti i Miroslav Špiler |
„Drug Tito“, poznata po uvodnih stihovima „Sve što bilo pod pepelom“, je partizanska pjesma nastala tokom narodnooslobodilačke borbe. Autor teksta pjesme je Vladimir Nazor. Pesmu su komponovali mnogi partizanski kompozivori: Oskar Danon, Silvije Bombardelli, Nikola Hercigonja, Rado Simoniti i Miroslav Špiler.[1]
Pesma je posvećena partizanskom komandantu Titu, koji se uspeo da ujedini i probudi skrivene snage naroda u toku narodnooslobodialačkog rata.
Nastanak pjesme
Pesnik Vladimir Nazor, odlazi iz Zagreba u partizane decembra 1942. godine, a već početkom 1943. godine napisao je neke od najpoznatijih partizanskih pesama. Njegove pesme su putem partijske tehnike umnožene i podeljene partizanskim kompozitorima, koji su ih potom uglazbili. Mnoge od njih su postale su popularne masovne pesme.
Tekst pesme
Sve što j' bilo pod pepelom
na dnu naših srca skrito,
u vatru je razbuktao
drug nam Tito, Tito, Tito.
Sve što teklo kojekuda
svrnu jednom u korito,
pa veliku rijeku stvori
drug nam Tito, Tito, Tito.
Naše brašno prosijao
kroz rešeto i kroz sito,
pa hljeb novi za nas mijesi
drug nam Tito, Tito, Tito.
Lice tvrdo, šapa lavlja,
ali na dnu grudi skrito
srce ima kao otac
drug nam Tito, Tito, Tito.
Otkud dođe? Gdje je niko?
Tko bi sve to sada pito?
Sudbine je dar nam velik
drug nam Tito, Tito, Tito.
Zato druzi i družice,
složno, hitro, ponosito,
pohitajmo kud nas vodi,
kličuć: Tito, Tito, Tito!
Skladanje
Oskar Danon se ovako toga priseća skladanja Nazorovih pesama, tokom boravka u istočnoj Bosni:
U bolnici kod manastira Lovnice, gdje sam ležao bolestan od malarije, dobio sam od nekih boraca Narozove stihove: »Sve što bilo pod pepelom«, »Uz Tita i Staljina, dva junačna sina«, »Zvijezda Danica« i »Ostavi me Kata i Reza, al me ne ostavi mitraljeza«. Napisao sam na njih muziku. Čim sam ozdravio, otišao sam u zaselak Zekiće i drugu Roćku otpjevao ove pjesme. Roćku se naročito dopala pjesma »Sve što bilo pod pepelom«, odmah ju je zapamtio i bio jedan od upornih njenih propagatora. Pjevao ju je i drugu Nazoru. Ove moje pjesme borci su vrlo brzo prihvatili i čestim pjevanjem one su se rasprostranile po čitavoj partizanskoj teritoriji.[2]
Pjesma »Drug Tito« bila je omiljena kod Danonovih saboraca iz istočne Bosne. Prvi put je izvedena na priredbi u selu Vidakovići, Šekovići 28. jula 1943. Pjevali su je borci Prvog bataljona 6. istočnobosanske brigade.[3] Na drugom kraju BiH, Nikola Hercigonja je takođe komponovao Nazorove pesme u partizanima:
U Livnu sam od Veselina Masleše dobio prve Nazorove partizanske pesme — kopiju onog primerka koji je dat »Borbi«. Bile su četiri: »Drug Tito« (»Sve što ј’ bilo pod pepelom)«, »Crvena zvijezda« (»S Dona, Volge i Urala«), »Uz Tita i Staljina« (kasnije — »Uz maršala Tita«) i »Mitraljeza«. Komponovao sam sve četiri. Mislim da smo i pevali sve četiri (a drugovi iz pozorišta i publika vrlo su lepo prihvatili pesmu »Drug Tito«, koja je ostala stalno na našem repertoaru).[4]
U Hrvatskoj je iste pesme skladao Miroslav Špiler, a on se seća da je njegova verzija brzo ušla među borce:
Spomenuo sam već: na putu prema Otočcu dobio sam Nazorov tekst »Mitraljeza«, koji sam onda komponovao. A kad sam već bio u Otočcu, stigao je onaj njegov tekst »Drug Tito«, za koji sam takođe napisao muziku. [...] Kad više nisam bio u Otočcu, nego u Topuskom, jednog dana sam u sobi čuo neko pjevanje iz daljine, koje se sve više približavalo. Čuvši to pjevanje, skoknuo sam do prozora, i kad sam bolje oslušnuo, ustanovio sam da je to moja pjesma »Drug Tito«. Kad se pjevanje još više približilo, vidio sam da cestom ide grupa partizana koja je pjevala tu pjesmu. To je za mene bio izvanredan doživljaj, jer je bio istovremeno i znak da sam dovoljno jednostavan, ali ne i primitivan, niti da sam pao u neki kič, nego da sam znao smišljeno pogoditi ono što je narodu blisko i što mu je »ležalo«.[5]
Reference
- ↑ https://znaci.org/00001/33_18.pdf
- ↑ Oskar Danon: S pjesmom po šumama i gorama istočne Bosne
- ↑ Muzika i muzičari u NOB, zbornik sećanja (str. 127), Beograd 1982.
- ↑ Muzika i muzičari u NOB, zbornik sećanja (str. 164), Beograd 1982.
- ↑ Muzika i muzičari u NOB, zbornik sećanja (str. 329), Beograd 1982.