Biblijska kritika
Ne treba izjednačavati sa Kritika Biblije.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/32/P52_recto.jpg/175px-P52_recto.jpg)
Biblijska kritika ili biblijski kriticizam je naučno pručavanje tekstova Biblije. Biblijska kritika datira dela, ustanovljuje njihovo autorstvo, istražuje okolnosti njihovog porekla i književne osobenosti.[1]
Biblijska kritika se oslanja na širok spektar naučnih disciplina, uključujući arheologiju, antropologiju, folklor, lingvistiku, izučavanje usmenog predanja, i istorijske i religijske studije. Biblijska kritika, definisana kao tretman biblijskih spisa kao prirodnih, a ne natprirodnih artefakata, izrasla je iz racionalizma 17. i 18. veka. U 19. veku bila je podeljena na visoku kritiku, koja izučava kompoziciju i istoriju biblijskih tekstova, i nižu kritiku, koja ispituje tekst radi utvrđivanja originalnosti ili "ispravnog" čitanja.
Biblijska kritika takođe igra važnu ulogu u potrazi za istorijskim Isusom. Kritički proučavaoci uglavnom smatraju istorijski autentičnim krštenje Isusa, njegovu propoved i raspeće, dok različite navode o rođenju, kao i određene detalje o raspeću i usrksnuću, generalno smatraju neautentičnim.[2][3][4][5][6][7] Većina naučnika se slaže da je Isus bio Jevrejin, smatran učiteljem i isceliteljem, kršten od Jovana Krstitelja, i razapet u Jerusalimu po naređenju rimskog prefekta Judeje Pontija Pilata, na osnovu optužbi za pobunu protiv Carstva.[8][9][10][11][12][13][14][15][16][17][18]
Tekstolozi su sa relativnom pouzdanošću locirali nekoliko mesta u preživelim biblijskim rukopisima koja ne predstavljaju izvorni tekst Novog zaveta.[19] Neki od takvih odlomaka iz evanđelja, za koje danas prilično pouzdano znamo da nisu izvorno pripadali Novom zavetu, su postali delovi Biblije popularni kod hrišćana vekovima.[19]
Takođe, osporeno je tradicionalno pripisivanje autorstva nekim biblijskim spisima. Kritički proučavaoci koriste izraz pseudo-Pavlova pisma za poslanice kojima autor nije bio apostol Pavle, u koje ubrajaju Timotiju I i II, Kološanima, Efežanima i Titu.[20]
Povezano
- Filozofija religije
- Biblijski rukopisi
- Tekstualna kritika
- Potraga za istorijskim Isusom
- Istorijska pozadina Novog zaveta
Izvori
- ↑ Мень А. В. Критика библейская
- ↑ Who is Jesus? Answers to your questions about the historical Jesus, by John Dominic Crossan, Richard G. Watts (Westminster John Knox Press 1999), page 108
- ↑ James G. D. Dunn, Jesus Remembered, (Eerdmans, 2003) page 779-781.
- ↑ Stagg, Evelyn and Frank. Woman in the World of Jesus. Philadelphia: Westminster Press, 1978 ISBN 0-664-24195-6
- ↑ Funk, Robert W. and the Jesus Seminar. The acts of Jesus: the search for the authentic deeds of Jesus. HarperSanFrancisco. 1998. "Empty Tomb, Appearances & Ascension" p. 449-495.
- ↑ Bruce M. Metzger's Textual Commentary on the Greek New Testament: Šablon:Bibleref2 is missing in some important early witnesses, Šablon:Bibleref2 varies between the Alexandrian and Western versions.
- ↑ Rev. John Edmunds, 1855 The seven sayings of Christ on the cross Thomas Hatchford Publishers, London, page 26
- ↑ Brown, Raymond E. (1994). The Death of the Messiah: from Gethsemane to the Grave: A Commentary on the Passion Narratives in the Four Gospels. New York: Doubleday, Anchor Bible Reference Library. str. 964. ISBN 978-0-385-19397-9.
- ↑ Carson, D. A.; et al.. str. 50–56.
- ↑ Cohen (1987). str. 78, 93, 105, 108.
- ↑ Crossan. str. xi—xiii.
- ↑ Grant, Michael. str. 34–35, 78, 166, 200.
- ↑ Paula Fredriksen (1999). Alfred A. Knopf. str. 6–7, 105–110, 232–234, 266.
- ↑ Meier, John P. (1993). 1:68, 146, 199, 278, 386, 2:726. Sanders. str. 12–13.
- ↑ Vermes, Géza (1973). „Jesus the Jew”. Philadelphia: Fortress Press. str. 37.
- ↑ Maier, Paul L. (1991). Kregel. str. 1, 99, 121, 171.
- ↑ Wright, N. T. (1998). HarperCollins. str. 32, 83, 100–102, 222.
- ↑ Witherington, Ben III. str. 12–20.
- ↑ 19,0 19,1 Bart Ehrman - Isus to nije rekao (scribd)
- ↑ Elejn Pejgels - Gnostička evanđelja (scribd)
Vanjske veze
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/15px-Commons-logo.svg.png)
- O tekstualnoj kritici biblijskih tekstova Arhivirano 2010-05-17 na Wayback Machine-u
- Allen P. Ross, "The Study of Textual Criticism" Arhivirano 2011-07-25 na Wayback Machine-u
- David J. A. Clines, "Possibilities and Priorities of Biblical Interpretation in an International Perspective"
- Philip Davies, review of John J. Collins, "The Bible after Babel: Historical Criticism in a Postmodern Age", 2005 Arhivirano 2011-06-12 na Wayback Machine-u
- Yair Hoffman, review of The Changing Face of Form-Criticism for the Twenty-First Century, 2003 Arhivirano 2008-04-07 na Archive-It-u