Zięba modra
Fringilla teydea[1] | |||
Webb, Berthelot & Moquin-Tandon, 1836 | |||
![]() Samiec | |||
Samica | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | ptaki | ||
Podgromada | Neornithes | ||
Infragromada | ptaki neognatyczne | ||
Rząd | |||
Podrząd | |||
Rodzina | łuszczakowate | ||
Podrodzina | zięby | ||
Rodzaj | Fringilla | ||
Gatunek | zięba modra | ||
Synonimy | |||
| |||
Podgatunki | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |||
![]() | |||
| |||
|
Zięba modra[3], zięba kanaryjska (Fringilla teydea) – endemiczny gatunek osiadłego ptaka z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae) występujący na Wyspach Kanaryjskich.
Systematyka
Systematyka gatunku jest kwestią sporną. Część autorów wyróżnia dwa podgatunki zięby modrej[1][3]:
- F. teydea teydea Webb, Berthelot & Moquin-Tandon, 1836 – zięba modra – Teneryfa
- F. teydea polatzeki Hartert, 1905 – zięba czarnoczelna – Gran Canaria
Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) i autorzy Handbook of the Birds of the World (a tym samym IUCN) uznają te taksony za osobne gatunki[4][5].
Charakterystyka
Morfologia
Ptak nieco większy od zięby zwyczajnej. U samca płaszcz i głowa jest ciemno szaroniebieska, gardło, pierś i boki jasno ołowianoszare, a pokrywy podogonowe są białe. Z kolei u samicy wierzch jest brązowoszary, a spód szarobiały. Zięba modra ma mocny i stożkowaty dziób, który jest jasnoszary. Obie płcie mają białawą obrączkę oczną.
Wymiary średnie
- Długość ciała 16–18 cm
- Rozpiętość skrzydeł:
- ♂ Samiec 9,6–10,7 cm
- ♀ Samica 8,9–9,7 cm
Występowanie
Zasięg występowania
Zięba modra jest endemitem i występuje tylko na dwóch wyspach archipelagu Wysp Kanaryjskich: Teneryfie i Gran Canarii.
Środowisko
Zamieszkuje tereny pokryte lasami sosny kanaryjskiej (Pinus canariensis) na wysokości 1200–1800 m n.p.m. Nasiona tej sosny są jej głównym pokarmem.
Rozród
Okres lęgowy trwa od maja do sierpnia. Samica składa najczęściej dwa jaja w gnieździe zbudowanym na drzewie. Wysiadywanie trwa od 14 do 16 dni. Wykluwające się młode są ślepe i pozostają w gnieździe przez 17–18 dni.
Status
IUCN klasyfikuje ziębę modrą z Teneryfy jako gatunek bliski zagrożenia (NT – Near Threatened)[2], a ziębę czarnoczelną z Gran Canarii jako gatunek zagrożony (EN – Endangered)[6]. Wielkość populacji z Teneryfy szacuje się na 2000–5000 dorosłych osobników[2], a z Gran Canarii – 430 osobników[6]. Trend liczebności obu tych populacji oceniany jest jako wzrostowy[2][6].
Przypisy
- ↑ a b Fringilla teydea, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b c d Fringilla teydea, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Fringillinae Leach, 1819 - zięby (wersja: 2021-07-12). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2023-01-06].
- ↑ Clement, P., Sharpe, C.J. & Kirwan, G.M.: Tenerife Blue Chaffinch (Fringilla teydea). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [dostęp 2020-04-25].
- ↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v12.2). [dostęp 2023-01-06]. (ang.).
- ↑ a b c BirdLife International, Fringilla polatzeki, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2021, wersja 2022-2 [dostęp 2023-01-06] (ang.).
Bibliografia
- Lars Svensson: Ptaki Europy i obszaru śródziemnomorskiego. Killian Mullarney, Dan Zetterstöm, Peter J. Grant. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2012, s. 376, seria: Przewodnik Collinsa. ISBN 978-83-7073-972-0.
- * BirdLife International, Fringilla teydea, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2016-04-18] [zarchiwizowane z adresu 2016-04-18] (ang.).
- Blue chaffinch (Fringilla teydea). [w:] ARKive [on-line]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-02-05)]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Zięba modra – zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).
- Zięba czarnoczelna – zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).
- Britannica: animal/blue-chaffinch
- SNL: blåfink