Wilczy bilet
![]() | Zobacz też: Wilczy bilet (film). |
Wilczy bilet – ograniczenie praw osobistych obywatela przez wydanie mu zakazu zamieszkania w niektórych miejscach, bądź podjęcia nauki lub pracy w określonych szkołach lub zakładach. Określenie używane także wobec decyzji administracyjnych zmuszających do emigracji.
Historia
Wilczy bilet był stosowany zarówno w Imperium Rosyjskim, jak i później ZSRR (nazywany tam po rosyjsku волчий билет, wołczij bilet), m.in. jako zakaz zamieszkania w promieniu do 100 km od większych miast i wywołując efekt „sto pierwszego kilometra”, a także w innych krajach[potrzebny przypis].
W Polsce na przykład, po wydarzeniach marcowych w 1968, niektórzy uczestniczący w nich studenci otrzymali „wilczy bilet” w postaci zakazu studiowania gdziekolwiek w Polsce[potrzebny przypis] (nie było wówczas z wyjątkiem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego żadnych innych uczelni niepublicznych i władze komunistyczne mogły łatwo taki zakaz egzekwować[potrzebny przypis]). W tym samym czasie wielu obywateli polskich pochodzenia żydowskiego zmuszonych zostało do emigracji z Polski: wydano im paszporty ważne tylko w jedną stronę – na wyjazd z Polski. Podobne metody zastosowano po wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce w 1981 wobec niektórych internowanych działaczy „Solidarności” jak i działaczy organizacji zdelegalizowanych na mocy dekretu o stanie wojennym oraz osób skazanych[a] za „działalność antypaństwową”[potrzebny przypis]. Paszport ważny tylko na wyjazd z Polski – zamiast stosowanej w zwykłych paszportach tamtego okresu standardowej adnotacji z prawem jednokrotnego przekroczenia granicy polskiej oraz powrotu – miał podobnie brzmiącą adnotację, ale bez ostatnich dwóch wyrazów. Dodatkowo zawierał adnotację, zalecającą posiadaczowi, po dotarciu do kraju docelowego, wymianę dokumentu na tzw. paszport konsularny[potrzebny przypis].
Zobacz też
![]() | Zobacz hasło wilczy bilet w Wikisłowniku |
- relegacja
- zesłanie
Uwagi
- ↑ W przypadku skazanych, którzy otrzymywali niejednokrotnie wyroki wydane w trybie doraźnym, a więc nie mniejsze niż trzy lata więzienia, amnestia z roku 1983 jedynie zmniejszała wyrok i propozycja „wilczego biletu” w postaci paszportu w jedną stronę była jedynie alternatywą dalszych represji, bowiem z mocy dekretu Rady Państwa PRL reszta wyroku nie była im darowana, a jedynie „zawieszona”
Linki zewnętrzne
- "Bолчий билет", artykuł w NovayaGazeta.SPb.Ru z 17 marca 2002. novayagazeta.spb.ru. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-03)]. (ros.).