Wąkrota zwyczajna
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | astropodobne | ||
Rząd | selerowce | ||
Rodzina | araliowate | ||
Rodzaj | wąkrota | ||
Gatunek | wąkrota zwyczajna | ||
Nazwa systematyczna | |||
Hydrocotyle vulgaris L. Sp. Pl. 1: 234. 1753 | |||
Synonimy | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||
![]() najmniejszej troski | |||
| |||
|
Wąkrota zwyczajna (Hydrocotyle vulgaris L.) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny araliowatych (Araliaceae) (w systemach XX-wiecznych zwykle w selerowatych Apiaceae).
Rozmieszczenie
Występuje w całej Europie Zachodniej z nielicznymi stanowiskami na Islandii i Azorach. Rośnie w południowej Skandynawii, krajach nadbałtyckich, w Polsce głównie w zachodniej części kraju, nielicznie na wschodzie, z pojedynczymi stanowiskami na Białorusi i Ukrainie. Zwarty zasięg kończy się na Alpach. Dalej na południe i wschód gatunek bardzo rozproszony – spotykany jest na Półwyspie Apenińskim i wyspach Morza Śródziemnego, lokalnie w Afryce północnej (Maroko), w Azji Mniejszej oraz w Izraelu[5][6].
W Polsce jest rozpowszechniony na zachodzie, zwłaszcza na północnym zachodzie i zanika ku wschodowi. Brak go w Karpatach i w północno-wschodniej części kraju[7].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/38/Hydrocotyle_vulgaris_flower_kz.jpg/180px-Hydrocotyle_vulgaris_flower_kz.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/HydrocotyleVulgaris.jpg/180px-HydrocotyleVulgaris.jpg)
- Pokrój
- Roślina zielna o cienkiej, płożącej łodydze, zakorzeniającej się w węzłach korzeniącej się, osiągającej do 1,5 m długości[8].
- Liście
- O blaszce okrągławej i tarczowatej (ogonek łączy się od spodu w środku blaszki), osiągającej do 4 cm średnicy, na brzegu karbowanej, z wierzchu nagiej, od spodu z rzadka owłosionej. Ogonek liściowy długi, u nasady z pojedynczym, niewielkim, jajowatym i błoniastym przylistkiem[8].
- Kwiaty
- Drobne, skupione po 2–5 w okółkach w nieregularnych gronach[9], ukrytych pod liśćmi[10]. Poszczególne kwiaty wsparte są drobnymi i odpadającymi przysadkami. Korony są białe lub różowawe, o płatkach poniżej 1 mm długości, zaostrzonych. Kielich silnie zredukowany. Pręciki są krótsze od płatków[8].
- Owoce
- Silnie spłaszczone, szersze niż wyższe, eliptyczne, słabo wycięte od góry i spodu. Pokryte są brodawkami, początkowo czerwonymi, później czarniawymi[8].
Biologia i ekologia
Bylina[8]. Rośnie w miejscach wilgotnych[8]: na torfowiskach niskich, wilgotnych łąkach, nad brzegami wód, na glebach bagnistych i torfowych[10], także w wodzie – korzeniąc się na dnie i z liśćmi pływającymi[8]. Kwitnie od czerwca do lipca, czasem sierpnia[8]. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla O. Caricetalia nigrae[11].
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-04-16] (ang.).
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-05].
- ↑ Hydrocotyle vulgaris, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Hultén, E. & Fries, M. 1986. Atlas of North European vascular plants: north of the Tropic of Cancer I-III. – Koeltz Scientific Books, Königstein
- ↑ Hydrocotyle vulgaris L., [w:] Plants of the World Online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2024-06-23] .
- ↑ Adam Zając, Maria Zając: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 300. ISBN 83-915161-1-3.
- ↑ a b c d e f g h MarianM. Koczwara MarianM., Flora polska. Rośliny naczyniowe Polski i ziem ościennych. T. IX. Dwuliścienne wolnopłatkowe-dwuokwiatowe. Cz. VII, Kraków 1960, s. 15-16 .
- ↑ Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006, s. 328. ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ a b Bertram Münker: Kwiaty polne i leśne. Warszawa: Świat Książki, 1998. ISBN 83-7129-756-4.
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- BioLib: 40212
- EoL: 596968
- EUNIS: 152206
- FloraWeb: 3007
- GBIF: 3034606
- identyfikator iNaturalist: 56916
- IPNI: 843768-1
- ITIS: 182170
- NCBI: 82091
- Plant Finder: 276041
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-2856402
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:843768-1
- Tela Botanica: 35096
- identyfikator Tropicos: 1701475
- CoL: 3N6T5