Ulica Wiślna w Krakowie
Stare Miasto | |||||||||||||||||||||||||
![]() Widok ulicy na północny wschód, w stronę Rynku Głównego, po remoncie. | |||||||||||||||||||||||||
Państwo |
| ||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||||||||||||||||||||
Miejscowość | |||||||||||||||||||||||||
Długość | ok. 170 m. | ||||||||||||||||||||||||
Plan | |||||||||||||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||||||||||||
Przebieg | |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Krakowa ![]() | |||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie województwa małopolskiego ![]() | |||||||||||||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||||||||||||
|
Ulica Wiślna – ulica w Krakowie na Starym Mieście.
Wytyczona została w czasach lokacji miasta, w 1257 roku[1]. Jej nazwa występowała już w 1311 roku. Prowadziła od Rynku w stronę Wisły i portu rzecznego[2]. Kończyła się bramą nazywaną Wiślną lub Wodną rozebraną na początku XIX wieku[3]. Jej naturalnym przedłużeniem jest Ulica Zwierzyniecka.
Od strony Rynku znajdował się dom książąt Mazowieckich a od strony ul. św. Anny dom „krwawego burmistrza” Erazma Czeczotki. Rozmus, czyli Erazm Czeczotka był „zaciekłym pieniaczem, niezmiernie chciwym lichwiarzem, oddanym niepohamowanej żądzy użycia i gorącym wielbicielem Wenery...” – tak opisuje burmistrza Józef Muczkowski w książce „Krwawy burmistrz – kartka z dziejów mieszczaństwa krakowskiego w XVI wieku” wydanej przez Bibliotekę Krakowską w roku 1935[4]. Budynek pochodzi z roku 1561, wzniesiony przez Gabriela Słońskiego i Ambrożego Morosiego, wielokrotnie był przebudowywany. Przed drugą wojną światową mieściła się tu restauracja o secesyjnych wnętrzach, a na I piętrze kawiarnia „Secesja”. Z czasów renesansu zachowały się od strony podworca kamienne detale.
W 1409 r. wybudowano Bursę Ubogich na rogu z ul. Gołębią. Przeznaczona miała być dla studentów. Bursę Ubogich odnowił i rozbudował ok. 1462 r. Jan Długosz. W 2 poł. XVI w. królowa Anna Jagiellonka przeznaczyła na jej restaurację znaczną sumę – bursę zaczęto nazywać Jagiellońską. W 1786 r. budynek Bursy Ubogich przeznaczono na Bursę Chirurgów. W początkach XIX wieku znajdowały się tu koszary wojskowe, doprowadziło to do znacznej dewastacji gmachu. Władze Uniwersytetu z powodu braku środków na odbudowę sprzedały budynek w 1838 r. Nowy właściciel rozebrał stare mury Bursy i wybudował na jej miejscu klasycystyczną kamienicę.
Przy ulicy znajduje się skrzydło pałacu Biskupiego, gdzie do końca kwietnia 2021 roku mieściła się m.in. redakcja „Tygodnika Powszechnego”[5]. Pierwsze wzmianki o rezydencji w obecnym miejscu pochodzą z końca XIV wieku. W połowie XVII w. został gruntownie rozbudowany. Rozbudowę wiąże się z biskupem Piotrem Gembickim (lata rządów 1642-1657). Powstał wczesnobarokowy budynek na planie nieregularnego czworokąta skupiony wokół dziedzińca. Zachowano większość dawniejszych elementów architektonicznych. W wyniku tego powstał monumentalny budynek z szeroką fasadą południową flankowaną w narożach belwederami. Funkcję wejścia głównego pełnił portal wejścia od ul. Wiślnej. Z tego okresu pochodzi m.in. obecny portal wejścia od ul. Franciszkańskiej.
- Ulica widziana z Rynku Głównego
- Ulica Wiślna, widok od strony Plant
- ul. Wiślna 3
Kamienica - ul. Wiślna 5
Zabytkowa kamienica - ul. Wiślna 10
Zabytkowa kamienica
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Elżbieta Supranowicz: Nazwy ulic Krakowa. Kraków: Wydawnictwo Instytutu Języka Polskiego PAN, 1995, s. 193. ISBN 83-85579-48-6.
- ↑ JerzyJ. Kossowski JerzyJ., LeszekL. Ludwikowski LeszekL., Ulicami Krakowa, Kraków: Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne, 1968, s. 98 .
- ↑ Jan Adamczewski Kraków od A do Z, KAW Kraków
- ↑ Gazeta Kraków
- ↑ Wiślna 12. Wszystkie światy pod jednym adresem. [online], tygodnikpowszechny.pl, 13 kwietnia 2021 [dostęp 2021-05-02] (pol.).
Bibliografia
- Encyklopedia Krakowa, wyd. PWN, Warszawa-Kraków 2000.
- Wiślna, ulica. W: Nazwy ulic Krakowa. Kraków: Wydawnictwo Instytutu Języka Polskiego PAN, 1995, s. 193. ISBN 83-85579-48-6.
Linki zewnętrzne
- Archiwum fotografii miasta Krakowa
- Dziennik Polski Tu mieszkał krwawy burmistrz Krakowa
- Dzieje Krakowa – Erazm Czeczotka-Tłokiński