Szlak Orlich Gniazd
![]() | |||
Dane szlaku | |||
Państwo | Polska | ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Początek | |||
Przez | Ojcowski Park Narodowy | ||
Koniec | Częstochowa | ||
Numer | SL-1, KA-1 | ||
Kolor znakowania | czerwony | ||
Długość | 163,9 km | ||
Typ | szlak Pieszy | ||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/OrleGniazda.png/200px-OrleGniazda.png)
Szlak Orlich Gniazd – szlak turystyczny w Polsce, przebiegający przez województwa małopolskie i śląskie. Szlak łączy Kraków z Częstochową poprzez większość Orlich Gniazd, jurajskich zamków i warowni wybudowanych na skałach dochodzących do 30 metrów wysokości[1]. Szlak oznaczony jest kolorem czerwonym[1]. Ma długość 163,9 km[2]. Podobną trasą biegnie Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd.
Historia
Szlak pierwotnie był organizacją wojskowych obiektów obronnych, zbudowanych głównie z wapienia w XIV wieku[3].
Wytyczenie szlaku wiodącego przez najwyższe wzniesienia Jury, zaproponował w 1927 r. w czasopiśmie „Ziemia” Stanisław Leszczycki. W 1930 r. wyznaczono szlak koloru czerwonego biegnący z Krakowa łukiem w jego północno-zachodnich okolicach, poprzez Płaskowyż Ojcowski i Garb Tenczyński, a następnie powracający do Krakowa. Szlak ten obfitował w wiele walorów krajobrazowych i krajoznawczych. Ponieważ nie był konserwowany i odnawiany, po pewnym czasie znaki przestały być widoczne[potrzebny przypis].
Projekt nowego szlaku ogłosił w 1948 r. znany turysta i krajoznawca Kazimierz Sosnowski[4]. Wyznaczenie szlaku nastąpiło dwa lata później, tj. w 1950 r., dzięki funduszom pozyskanym z Ministerstwa Komunikacji. Następnie trasa szlaku była wielokrotnie zmieniana i korygowana, aby poprowadzić turystów przez najatrakcyjniejsze krajobrazowo tereny Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej.
Obiekty na szlaku
Tradycyjnie Szlak Orlich Gniazd biegnie w kierunku od Krakowa do Częstochowy i obejmuje zamki i ruiny zamków:
- Korzkiew – zamek
- Ojców – ruiny zamku królewskiego na Złotej Górze
- Sułoszowa – zamek królewski w Pieskowej Skale
- Rabsztyn – ruiny zamku
- Bydlin – ruiny zamku
- Smoleń – ruiny zamku
- Pilica – ruiny zamku
- Podzamcze – ruiny zamku Ogrodzieniec
- Morsko – ruiny zamku Bąkowiec
- Bobolice – zamek królewski
- Mirów – ruiny zamku
- Olsztyn – ruiny zamku królewskiego
Niektóre źródła na trasie szlaku umieszczają również:
- Rudno – ruiny zamku Tenczyn
- Babice – ruiny zamku biskupów krakowskich Lipowiec
- Siewierz – ruiny zamku biskupów krakowskich
- Będzin – zamek królewski
- Kraków – Zamek Królewski na Wawelu
Przebieg szlaku
![]() | Ta sekcja od 2014-05 wymaga zweryfikowania podanych informacji: Przebieg szlaku został radykalnie zmieniony w wyniku budowy obwodnicy Olkusza. Obecny przebieg szlaku różni się od podanego poniżej. Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych. Część lub nawet wszystkie informacje w sekcji mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Sprawdź w źródłach: Encyklopedia PWN • Google Books • Google Scholar • Federacja Bibliotek Cyfrowych • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary) Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tej sekcji. Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tej sekcji. |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/%C5%B9r%C3%B3de%C5%82ko_mi%C5%82o%C5%9Bci_Ojcowski_Park_Narodowy.jpg/200px-%C5%B9r%C3%B3de%C5%82ko_mi%C5%82o%C5%9Bci_Ojcowski_Park_Narodowy.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2b/Zamek_w_Ojcowie_-_wie%C5%BCa_bramna_07.jpg/200px-Zamek_w_Ojcowie_-_wie%C5%BCa_bramna_07.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d3/Pieskowa_Ska%C5%82a_1.jpg/200px-Pieskowa_Ska%C5%82a_1.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b2/Zamek_w_Rabsztynie4.jpg/220px-Zamek_w_Rabsztynie4.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/86/Ogrodzieniec-Zamek-Tamerlan.jpg/200px-Ogrodzieniec-Zamek-Tamerlan.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c8/Zamek_w_Mirowie_12.08.08_p4.jpg/200px-Zamek_w_Mirowie_12.08.08_p4.jpg)
Odległość | Atrakcje | Punkt | Skrzyżowania szlaków** |
---|---|---|---|
0,0 km ![]() | Kraków – Krowodrza Górka | ||
0,4 km ![]() | ![]() | Park Krowoderski | |
1,3 km ![]() | Kraków – ul. Łokietka (tory kolejowe) | ||
1,4 km ![]() | Kraków – ul. Pękowicka | ||
3,5 km ![]() | ![]() | Czerwony Mostek | ![]() ![]() |
4,8 km ![]() | ![]() | obrzeża Pękowic – Fort pancerny pomocniczy 44a „Pękowice” | |
5,0 km ![]() | ![]() | Pękowice (Fort Tonie) – pętla MPK Kraków | ![]() |
8,5 km ![]() | ![]() ![]() | Giebułtów (kościół i dwór) | ![]() ![]() |
10,5 km ![]() | ![]() | Kwietniowe Doły | |
11,0 km ![]() | ![]() | Hamernia (kuźnia, browar) | |
11,2 km ![]() | ![]() | Rezerwat brzozy ojcowskiej | |
12,2 km ![]() | przysiółek Kalinów – parking | ![]() ![]() | |
12,5 km ![]() | ![]() | Ostaniec Latarnia Twardowskiego | ![]() ![]() |
12,6 km ![]() | ![]() | Skały Cygańskie | ![]() ![]() |
13,0 km ![]() | ![]() ![]() | Prądnik Korzkiewski – wejście do OPN | |
14,5 km ![]() | ![]() ![]() ![]() | ujście wąwozu Stodoliska | |
15,0 km ![]() | ![]() ![]() | Prądnik Czajowski | ![]() ![]() |
16,0 km ![]() | ![]() ![]() ![]() | OPN – Góra Okopy z Grodziskiem | |
16,5 km ![]() | ![]() ![]() ![]() ![]() | ujście wąwozu Korytania – Źródło Miłości | |
17,0 km ![]() | ![]() ![]() | OPN – Brama Krakowska Węzeł szlaków | ![]() ![]()
|
17,5 km ![]() | ![]() ![]() | skała Jonaszówka | ![]() ![]() |
18,0 km ![]() | ![]() ![]() ![]() | Ojców – zabytkowa zabudowa | ![]() |
18,2 km ![]() | ![]() ![]() ![]() ![]() | Ojców (muzeum OPN) – węzeł turystyczny | ![]() ![]()
|
18,5 km ![]() | ![]() ![]() ![]() | Zamek w Ojcowie | |
19,0 km ![]() | ![]() ![]() ![]() ![]() | OPN (Kaplica na wodzie) | |
20,0 km ![]() | ![]() ![]() ![]() | OPN (młyn Mosura) | ![]() ![]() |
20,6 km ![]() | ![]() ![]() | Skrzyżowanie dróg na Skałę, Ojców i Pieskową Sk. | ![]() |
21,0 km ![]() | ![]() ![]() ![]() | OPN – Grodzisko (Pustelnia błogosławionej Salomei) | ![]() |
22,0 km ![]() | ![]() ![]() | ujście wąwozu Pilny Dół | ![]() ![]() |
22,5 km ![]() | ![]() ![]() ![]() | OPN (Źródło Radości) | ![]() |
26,0 km ![]() | ![]() ![]() ![]() | Zamek Pieskowa Skała | ![]() ![]()
|
26,5 km ![]() | ![]() ![]() ![]() | Granica OPN | ![]() |
30,0 km ![]() | ![]() | Sułoszowa (kościół) | ![]() ![]() |
32,0 km ![]() | ![]() | Kamieniec (481 m n.p.m.) | |
34,0 km ![]() | ![]() | Graniczna (476 m n.p.m.) | |
36,0 km ![]() | Zadole Kosmolowskie (skraj) | ![]() | |
38,0 km ![]() | skrzyżowanie z drogą Sieniczno-Pieskowa Skała | ||
40,8 km ![]() | droga Kosmolów-Troks | ||
44,0 km ![]() | Olewin (leśniczówka) | ||
44,7 km ![]() | skrzyżowanie z torami kolejowymi Olkusz-Wolbrom | ||
46,0 km ![]() | przysiółek Skalskie | ![]() ![]() | |
48,0 km ![]() | ![]() ![]() | Rabsztyn | Transjurajski szlak konny i ![]() |
49,2 km ![]() | tory kolejowe linii Olkusz – Wolbrom | ||
51,0 km ![]() | Januszkowa Góra (445 m n.p.m.) | ||
53,0 km ![]() | wzgórze Dąbrowa | ||
53,8 km ![]() | ![]() | Cisowa Skała | |
54,5 km ![]() | skrzyżowanie z torami kolejowymi | ![]() ![]() | |
55,5 km ![]() | ![]() | Jaroszowiec PKP | ![]() |
57,0 km ![]() | Stołowa Góra | ![]() ![]() | |
57,5 km ![]() | Ostra Góra | ||
58,5 km ![]() | skrzyżowanie z torami kolejowymi | ![]() ![]() | |
59,5 km ![]() | ![]() | Golczowice (pomnik) | ![]() ![]()
|
ok. 62 km ![]() | rozszerzenie doliny Białej Przemszy | ![]() | |
64,5 km ![]() | ![]() ![]() ![]() | Cieślin (cmentarz) | |
67,0 km ![]() | ![]() | Bydlin | ![]() ![]() ![]() ![]() |
67,5 km ![]() | ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | cmentarz legionistów 1914 i kaplica na zach. wzgórze z ruinami zamku-kościoła z wywierzyskiem | ![]() |
70,5 km ![]() | Góry Bydlińskie – bukowy las – wzgórze (473 m n.p.m.) | ![]() ![]() | |
72,0 km ![]() | d. gajówka Psiarskie | ![]() ![]() ![]() | |
73,0 km ![]() | Dolina Wodącej | ![]() ![]() | |
73,7 km ![]() | ![]() ![]() | Biśnik – Jaskinia na Biśniku | |
74,5 km ![]() | ![]() | Zegarowe Skały | ![]() |
76,0 km ![]() | ![]() ![]() | Smoleń (parking pod zamkiem w Smoleniu) | ![]() ![]()
|
78,3 km ![]() | ![]() | Pilica – Zarzecze | |
80,5 km ![]() | ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | Pilica (rynek) | |
84,0 km ![]() | Kocikowa | ||
86,5 km ![]() | Kocikowy Las | ![]() ![]() ![]() ![]() | |
87,5 km ![]() | Góra Janowskiego (Zamkowa) (504 m n.p.m.) | ||
88,0 km ![]() | ![]() ![]() ![]() | ruiny zamku Ogrodzieniec | ![]() ![]() ![]() ![]() |
89,0 km ![]() | ![]() ![]() | Podzamcze (rynek) – ważny węzeł turystyczny | ![]() ![]()
|
90,0 km ![]() | droga Ogrodzieniec – Pilica | ![]() | |
93,0 km ![]() | ![]() ![]() | Karlin (kapliczka) | ![]() ![]() ![]() ![]() |
94,0 km ![]() | Dworski Las | ![]()
| |
95,5 km ![]() | ![]() | Żerkowice | ![]() ![]() |
97,0 km ![]() | droga Żerkowice-Skarżyce | ![]() ![]() ![]() | |
98,5 km ![]() | ![]() | Skała Okiennik Wielki /Duży, Skarżycki/ | ![]() ![]() |
99,5 km ![]() | droga Skarżyce – Lgota Murowana | ||
100–103 km![]() | ![]() | Cydzownik, Nietoperze, Skała z Krzyżem obszar Skał Morskich | ![]() ![]() ![]() ![]() Transjurajski szlak konny odbija do OW Morsko |
104,0 km ![]() | ![]() ![]() | Morsko (OW Morsko i Zamek Bąkowiec) | ![]() ![]()
|
104,7 km ![]() | Morsko (okolice parkingu u podnóża stoku narciarskiego) | ![]() ![]() ![]()
| |
105–107 km![]() | ![]() | obszar Skał Podlesickich | |
107,3 km ![]() | skrzyżowanie z drogą Kroczyce-Żarki | ![]() ![]()
| |
107,8 km ![]() | ![]() ![]() | rezerwat przyrody Góra Zborów | |
108,1 km ![]() | ![]() ![]() ![]() | Pasmo Kołoczyka – punkt widokowy | ![]() ![]() ![]() ![]() |
108,4 km ![]() | dno dolinki między Kołoczykiem a G. Pośrednią węzeł szlaków | ![]() ![]() ![]() ![]()
| |
110,0 km ![]() | skrzyżowanie z drogą do Dzibic | ![]() ![]()
| |
110,8 km ![]() | przejście pod nasypem Centralnej Magistrali Kolejowej | ![]() ![]() ![]() ![]() | |
ok. 112 km ![]() | ![]() ![]() | rzeka Białka – chatka studencka Fata Sokoła | |
113,2 km ![]() | Zdów | ![]() ![]()
| |
115,9 km ![]() | Bobolice | ![]() ![]() | |
116,3 km ![]() | ![]() ![]() | Bobolice (Zamek w Bobolicach) | ![]() |
116,6 km ![]() | ![]() ![]() ![]() ![]() | ścieżka z widokiem na Zamek w Bobolicach | |
116,9 km ![]() | ![]() ![]() ![]() ![]() | szczyt grzędy skalnej Skał Mirowskich widok na Zamek w Mirowie | |
117,4 km ![]() | ![]() ![]() ![]() | Mirów (ruiny zamku – parking) | ![]() ![]() ![]() ![]() Transjurajski szlak konny odbija do Lutowca |
119,2 km ![]() | ![]() | na zach. szczyt (423 m n.p.m.) Wielkiej Góry | ![]() ![]() |
120,9 km ![]() | skrzyżowanie z drogą Lelów – Żarki | ![]() ![]() | |
121,3 km ![]() | ![]() ![]() ![]() | Niegowa (okolice kościoła) | ![]() ![]() |
122,8 km ![]() | Pierwsze zabudowania wsi Moczydło | ![]()
| |
125,0 km ![]() | ![]() ![]() | Trzebniów (kaplica) | ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
127,0 km ![]() | ![]() ![]() ![]() ![]() | Ostrężnik (rez. Ostrężnik i ruiny zamku) | ![]() ![]() |
127,5 km ![]() | skrzyżowanie z drogą Żarki – Janów | ![]() ![]() ![]() ![]() Transjurajski szlak konny odbija do Rez. przyrody Parkowe | |
128,0 km ![]() | droga do Siedlca | ![]() ![]() ![]() ![]()
| |
128,5 km ![]() | ![]() | Źródło Zygmunta i Elżbiety (parking) | |
129,0 km ![]() | ![]() | wejście do Rezerwatu przyrody Parkowe | ![]() ![]() |
129,7 km ![]() | ![]() ![]() | Grodzisko Osiedle Wały | |
130,5 km ![]() | ![]() | Staw Zielony (Sen Nocy Letniej) – młyn Kołaczew | ![]() ![]()
|
131,2 km ![]() | ![]() | Staw Amerykan – granica rez. Parkowe | ![]() ![]()
|
132,0 km ![]() | droga Żarki – Janów | ![]() ![]() ![]() | |
132,7 km ![]() | ![]() | Złoty Potok (parking przy pałacu) | ![]() ![]()
|
133,5 km ![]() | ![]() ![]() | Aleja Klonów – Droga Klonowa | ![]() ![]() ![]() Transjurajski szlak konny odbija do Zrębic |
137,5 km ![]() | skrzyżowanie z drogą Siedlec – Pabianice | ![]() ![]() ![]() ![]() | |
141,0 km ![]() | ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | Zrębice (kościół modrzewiowy) | ![]() ![]() ![]() ![]() |
141,5 km ![]() | Za kościołem w Zrębicach | ![]() ![]()
| |
ok. 142 km![]() | Za kościołem w Zrębicach | ![]() ![]()
| |
143,7 km ![]() | ![]() ![]() ![]() | granica rez. Sokole Góry | |
145,2 km ![]() | ![]() ![]() ![]() | granica rez. Sokole Góry | ![]() ![]()
|
146,0 km ![]() | ![]() ![]() | na zacH. Biakło z punktem widokowym | ![]() ![]() ![]() |
147,7 km ![]() | ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | Olsztyn (rynek – węzeł szlaków) | ![]() ![]()
|
148,5 km ![]() | ![]() ![]() ![]() | Olsztyn (kościół i zespół zabytkowych stodół) | ![]() |
149,4 km ![]() | ![]() ![]() | na wsch. w lesie cmentarz ofiar II wojny światowej | |
150,4 km ![]() | ![]() ![]() | na zachód Góry Towarne | ![]()
|
151,4 km ![]() | Sowia Góra | ![]() ![]() | |
151,9 km ![]() | Kusięta PKP | ![]() ![]() | |
153,9 km ![]() | Kusięta (wiadukt nad torami kolejowymi) | ![]() | |
154,4 km ![]() | ![]() ![]() ![]() | rez. Zielona Góra | ![]() |
155,4 km ![]() | droga Częstochowa-Brzyszów | Transjurajski szlak konny odbija do Częstochowy-Mirowa | |
156,4 km ![]() | granica Częstochowy | ||
159,4 km ![]() | Częstochowa – ul. Legionów | ||
163,9 km ![]() | ![]() ![]() ![]() | Częstochowa (Stary Rynek) |
- p
- d
- e
Przebieg szlaku został zweryfikowany według stanu z 2006[2].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b Szlak „Orlich Gniazd”. PTTK. [dostęp 2010-05-29]. (pol.).
- ↑ a b Szlak Orlich Gniazd. it-jura.pl. [dostęp 2010-05-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-11)]. (pol.).
- ↑ Jacek Szprychowski (13 12 2020) https://www.redbull.com/pl-pl/szlak-orlich-gniazd (archiwum) (Redbull).
- ↑ Katarzyna Zwiercan: Vademecum Górskie COTG PTTK – Sosnowski Kazimierz. Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK. [dostęp 2010-05-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]. (pol.).
Linki zewnętrzne
- Szlak Orlich Gniazd: trasa, opis, mapa, zdjęcia
- Opis wraz ze zdjęciami na serwisie internetowym poland.gov
- Film o Szlaku Orlich Gniazd z podkładem lektorskim Krystyny Czubówny.
- Mapa szlaku online
- Opis Szlaku Orlich Gniazd: wariant z Krakowa do Częstochowy, mapa, wykaz noclegów i sklepów na trasie
- Interaktywna mapa online oraz plik GPX do pobrania
- Szlak Orlich Gniazd w 6–8 dni bez namiotu: opis przejścia pieszego, proponowany podział trasy, noclegi.