Szczaworyż
wieś | |||
![]() Wieś z górującym kościołem | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Powiat | buski | ||
Gmina | Busko-Zdrój | ||
Liczba ludności (2011) | |||
Strefa numeracyjna | 41 | ||
Kod pocztowy | 28-100[4] | ||
Tablice rejestracyjne | TBU | ||
SIMC | 0232970[5] | ||
Położenie na mapie gminy Busko-Zdrój ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu buskiego ![]() | |||
![]() | |||
|
Szczaworyż – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Busko-Zdrój[6][5].
Do 1954 roku siedziba gminy Pęczelice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.
Położenie
Szczaworyż położony jest na granicy Szanieckiego Parku Krajobrazowego. Znajduje się około 8 km na południowy wschód od Buska-Zdroju. Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 73.
Przez wieś przechodzi czerwony szlak turystyczny z Buska-Zdroju do miejscowości Solec-Zdrój oraz
zielony szlak turystyczny z Wiślicy do Grochowisk.
Miejscowość znajduje się na odnowionej trasie Małopolskiej Drogi św. Jakuba z Sandomierza do Tyńca, która to jest odzwierciedleniem dawnej średniowiecznej drogi do Santiago de Compostela.
Integralne części wsi
SIMC | Nazwa | Rodzaj |
---|---|---|
0232992 | Kliny-Smogorzów | część wsi |
0233000 | Nowy Szczaworyż | część wsi |
0233017 | Pęczelice Dzierżawne | część wsi |
0233023 | Podlas | część wsi |
Zabytki
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Szczaworyz_church_20060423_1632.jpg/200px-Szczaworyz_church_20060423_1632.jpg)
- Późnorenesansowy kościół pw. św. Jakuba Starszego, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych[7].
- Budynek dawnej plebanii z 1660 r. usytuowany naprzeciw wejścia do kościoła, wpisany do rejestru zabytków[7]; w 1904 r. w budynku nadbudowano piętro, na którym znajduje się kaplica pw. Najświętszej Marii Panny Niepokalanego Poczęcia.
- Wczesnośredniowieczne grodzisko z VIII–XI w. zlokalizowane na wzniesieniu w południowej części wsi, od strony Skotnik Małych. Fortyfikacja na Górze Kapturowej była prawdopodobnie tzw. grodem refugialnym, czyli wykorzystywanym w warunkach zagrożenia.
- Cmentarz – znajduje się na nim pomnik i groby 121 żołnierzy 22 Dywizji Piechoty Górskiej poległych w bitwie pod Broniną 9 września 1939 r.
Osoby związane ze Szczaworyżem
- Feliks Rączkowski – urodzony w Szczaworyżu, profesor, polski organista i kompozytor.
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 134597
- ↑ Wieś Szczaworyż w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2021-10-10] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1227 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .
- ↑ a b c GUS. Rejestr TERYT
- ↑ a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ a b nr rej.: A-40/1-2 z 2.10.1956 i z 22.06.1967 Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024, s. 2 [dostęp 2015-10-08] .
Bibliografia
- MichałM. Jurecki MichałM., GrzegorzG. Matyja GrzegorzG., Ponidzie. W świętokrzyskim stepie, Kraków: „Bezdroża”, 2004, ISBN 83-89676-16-8, OCLC 830623047 .
Linki zewnętrzne
- Szczaworyż, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XI: Sochaczew – Szlubowska Wola, Warszawa 1890, s. 826 .
- Szczaworyż, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 639 .
- p
- d
- e
- Siedziba gminy: Busko-Zdrój
Miasto | |
---|---|
Części miasta |
|
Wsie |
|
Kolonie |
|
Kolonia wsi |
|
Część kolonii |
|
Osada | |
Części wsi |
|
Przysiółki wsi |
|
Zobacz więcej w artykule Busko-Zdrój (gmina), w sekcji Miejscowości.