Statut Autonomii Balearów (2007)
Państwo |
|
---|---|
Wspólnota autonomiczna |
|
Data wydania | 28 lutego 2007 |
Miejsce publikacji | • Boletín Oficial del Estado nr 52 z 2007 r., poz. 4233[1]; |
Data wejścia w życie | 2 marca 2007 |
Rodzaj aktu | ustawa organiczna |
Przedmiot regulacji | samorządność Balearów |
Status | obowiązujący |
Ostatnio zmieniony przez | ustawa 28/2010 z 16 lipca 2010[3] |
Wejście w życie ostatniej zmiany | 18 lipca 2010[3] |
Zastrzeżenia dotyczące pojęć prawnych |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/SalaPlensParlamentBalear2.jpg/220px-SalaPlensParlamentBalear2.jpg)
Statut Autonomii Balearów (hiszp. Estatuto de Autonomía de las Illes Balears, kat. Estatut d’autonomia de les Illes Balears) – hiszpański akt prawny o mocy ustawy organicznej regulujący zakres samorządności balearskiej wspólnoty autonomicznej. Przyjęty w 2007 roku statut został opracowany jako istotna nowelizacja statutu z 1983 roku.
Historia
Pierwszy statut Balearów został przyjęty w 1983 roku w okresie transformacji ustrojowej. W kolejnych latach rząd centralny przekazywał regionom dalsze kompetencje, w związku z czym dochodziło do kolejnych modyfikacji Statutu. Z uwagi na skalę zmian (nowelizacje w roku 1994, 1996 i 1999) w listopadzie 2004 r. w parlamencie Balearów rozpoczęła prace komisja doradcza do spraw reformy Statutu. Proces legislacyjny został wstrzymany w 2005 roku wobec różnicy zdań pomiędzy głównymi ugrupowaniami parlamentarnymi, w szczególności co do sposobu reprezentacji poszczególnych wysp w systemie prawnym Balearów. Prace Komisji ds. Instytucjonalnych parlamentu wznowiono dopiero w grudniu 2005 roku[4]. Projekt nowelizacji Statutu został oficjalnie zgłoszony w balearskim parlamencie 26 kwietnia 2006 r.[5][6] i ostatecznie przegłosowany 13 czerwca 2006 r. po osiągnięciu porozumienia przez przedstawicieli głównych sił w parlamencie – Partii Ludowej oraz Socjalistycznej Partii Roboticzej[5][4][7][8]. Tekst został przyjęty większością 87% głosów – oprócz PP i PSIB-PSOE „za” byli także przedstawiciele Unii Majorkańskiej; natomiast „przeciw” zagłosowali posłowie Socjalistycznej Partii Majorki oraz koalicji Zjednoczona Lewica–Zieloni[7]. Wśród przyjętych wówczas zmian jako najważniejsze wskazać należy: uznanie ludności Balearów za „narodowość historyczną” (nacionalidad histórica)[7][4], nadanie uprawnienia do powołania autonomicznej policji[4], rozszerzenie uprawnień rad wysp[7] wyodrębnienie rady wyspy Formentera[4][7] oraz znaczące poszerzenie źródeł finansowania samorządu autonomicznego[7].
We wrześniu 2006 roku projekt skierowano do Kortezów Generalnych[4][7]. W lutym 2007 roku tekst noweli został przyjęty przez Kongres Deputowanych[4] bez głosów przeciwnych, choć parlamentarzyści z koalicji Zjednoczona Lewica – Inicjatywa dla Katalonii – Zieloni wstrzymali się od głosu[7]. Następnie wraz z podpisem króla Jana Karola 27 lutego 2007 r. projekt uzyskał moc ustawy organicznej[1]. Nowe przepisy weszły w życie dzień po ich ogłoszeniu w dzienniku urzędowym, to jest 2 marca 2007 r.[1]
Choć statut w wielu miejscach powiela przepisy z 1983 roku, w procesie legislacyjnym nie wprowadzono zmian dotychczasowej ustawy organicznej 2/1983, a przyjęto w całości nową treść aktu prawnego[9]. Dlatego też pomimo nadanego tytułu („ustawa zmieniająca”) dokument z 2007 roku traktowany jest jako nowy statut[7].
Podział
Oprócz części wstępnej, preambuły oraz przepisów przejściowych i końcowych Statut dzieli się na dziewięć rozdziałów, te zaś składają się z dalszych podrozdziałów.
- Rozdział I – Przepisy ogólne
- Rozdział II – Prawa, obowiązki i wolności mieszkańców Balearów
- Rozdział III – Kompetencje Wspólnoty Autonomicznej Balearów
- Rozdział IV – Instytucje Wspólnoty Autonomicznej Balearów
- Rozdział V – Środki komunikacji społecznej
- Rozdział VI – Władza sądownicza na Balearach
- Rozdział VII – Stosunki instytucjonalne
- Rozdział VIII – Finanse i skarb
- Rozdział IX – Zmiana Statutu[10] .
Zagadnienia
Wśród przepisów ogólnych Statut reguluje m.in. kwestię języka katalońskiego, któremu nadaje charakter „języka własnego” (lengua propia) wspólnoty, który ma na terytorium Balearów charakter urzędowego wspólnie z państwowym językiem hiszpańskim (kastylijskim). W statucie znalazły się zapisy zakazujące dyskryminacji z uwagi język także w kontaktach z administracją samorządową. Statut zakłada też współpracę Balearów z innymi terytoriami używającymi tożsamego języka[11]. Dalej przepisy ustawy regulują kwestię symboli terytorium – flagi i dnia Balearów[12], a także umiejscowienie stolicy regionu (Palma)[13]. Ponadto regulują funkcjonowanie administracji lokalnej (rad wysp, urzędów gmin)[14] czy zasady dostępu do funkcji w instytucjach regionalnych[15]. Ustawa gwarantuje także poszanowanie dla różnorodności kulturowej oraz balearskiej tożsamości i wyznawanych przez mieszkańców wartości[16].
Statut w art. 30 wymienia szeroki katalog spraw przekazanych do wyłącznej kompetencji władz autonomicznych. Wśród nich znalazły się m.in. ustalanie nazw gmin i miejscowości, nadzór nad transportem drogowym i kolejowym oraz infrastrukturą z nim związaną, portami morskimi, lotniczymi i lądowiskami dla helikopterów, a także transportem morskim w granicach Wspólnoty. Ponadto do wyłącznych kompetencji rządu Balearów zaliczono: gospodarkę rolną, leśną i wodną, rybołówstwo, turystykę, politykę społeczną, a także kwestie związane z kulturą, sportem czy ochroną środowiska[17].
Dodatkowo Statut reguluje wyłączne kompetencje Wspólnoty z zakresu stanowienia i wykonywania prawa, choć ograniczając uprawnienia te do wyszczególnionych dziedzin[18]. Na podstawie ustawy władze autonomiczne zobowiązano do powołania własnych jednostek w ramach państwowych sił policyjnych[19]. Ponadto Baleary otrzymały prawo do nauczania w języku katalońskim[20] oraz powoływania uczelni wyższych[21].
Statut Autonomii ustanawia szereg instytucji wspólnotowych i określa ich kompetencje. Wśród nich znalazły się: parlament i ombudsman[22], prezydent[23], rząd[24] oraz rady wysp – Majorki, Minorki, Ibizy oraz Formentery[25].
W swojej dalszej części Statut reguluje kwestie miejscowego sądownictwa, ustanawiając Najwyższy Trybunał Sprawiedliwości Balearów[26] oraz Radę Sprawiedliwości[27].
W zakresie stosunków międzyinstytucjonalnych i współpracy międzynarodowej akt prawny z 2007 roku upoważnia władze autonomiczne do promowania Wspólnoty za granicą[28] oraz do nawiązywania współpracy pozostałymi Wspólnotami Hiszpanii[29], regionami innych państw[30] oraz do uczestnictwa w hiszpańskich delegacjach do państw trzecich czy organów Unii Europejskiej, jeżeli poruszane kwestie dotyczą Balearów[31]. Dodatkowo Wspólnota uprawniona jest do powoływania przedstawicielstw bądź delegatur przy Unii Europejskiej[32].
Zgodnie z treścią Statutu finanse Wspólnoty opierać mają się na zasadach samowystarczalności (autonomii) i lojalności instytucjonalnej. Wskazano, że Baleary posiadają własny budżet, pozyskując środki m.in. z podatków lokalnych, części podatków państwowych, dotacji od rządu centralnego czy uzyskując dochody z majątku Wspólnoty[33]. W konsekwencji władze lokalne zobowiązane są do odpowiedzialnego gospodarowania środkami publicznymi uwzględniającego niezbędne wydatki na ochronę zdrowia oraz inne funkcje polityki socjalnej[34].
Przypisy
- ↑ a b c Legislación consolidada | Ley Orgánica 1/2007, de 28 de febrero, de reforma del Estatuto de Autonomía de las Illes Balears | Análisis, „Boletín Oficial del Estado” (52) [dostęp 2019-08-29] [zarchiwizowane z adresu 2019-08-28] (hiszp.).
- ↑ BOIB, butlletí oficial Núm. 032 - 1 / març / 2007 Extraordinari, „Butlletí Oficial de les Illes Balears” (32), 1 marca 2007, s. 2–32 [dostęp 2019-08-29] [zarchiwizowane z adresu 2019-08-29] (kat.).
- ↑ a b Ley 28/2010, de 16 de julio, del régimen de cesión de tributos del Estado a la Comunidad Autónoma de las Illes Balears y de fijación del alcance y condiciones de dicha cesión, „Boletín Oficial del Estado” (173) [dostęp 2019-08-29] (hiszp.).
- ↑ a b c d e f g Joan Ferrer iJ.F. Cànaves Joan Ferrer iJ.F., Ángeles GonzálezÁ.G. Escudero Ángeles GonzálezÁ.G., Sinopsis del Estatuto de Illes Balears [online], Letrado Mayor del Parlamento de las Illes Balears (2003); Letrada de las Cortes Generales (2011), Kongres Deputowanych, grudzień 2003 [dostęp 2019-08-29] [zarchiwizowane z adresu 2016-05-24] (hiszp.).
- ↑ a b Expedient: 06-2006/PRES-0001 [online], przebieg procesu legislacyjnego, Parlament Balearów [dostęp 2019-08-29] (kat.).
- ↑ Proposicions del llei | Proposta de reforma de l’Estatut d’autonomia de les Illes Balears [PDF], „Butlletí Oficial del Parlament de les Illes Balears” (130/I), 28 kwietnia 2006, s. 5462–5481 [dostęp 2019-08-29] [zarchiwizowane z adresu 2019-03-08] (kat.).
- ↑ a b c d e f g h i Estatut d’Autonomia de les Illes Balears del 2007 [online], Gran Enciclopèdia Catalana [dostęp 2019-08-29] [zarchiwizowane z adresu 2019-08-29] (kat.).
- ↑ Textos aprovsts | Proposta de reforma de l’Estatut d’autonomia de les Illes Balears [PDF], „Butlletí Oficial del Parlament de les Illes Balears” (137), 15 czerwca 2006, s. 5910–5938 [dostęp 2019-08-29] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-12] (kat.).
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. wstępny.
- ↑ Ley Orgánica… ↓.
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. 4–5.
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. 6.
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. 7.
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. 8.
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. 15.
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. 18.
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. 30.
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. 31–32.
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. 33.
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. 35.
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. 36.
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. 40–53.
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. 54–56.
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. 57–60.
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. 61–74.
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. 93.
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. 96.
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. 101.
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. 118.
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. 103.
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. 104, 106.
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. 107.
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. 128.
- ↑ Ley Orgánica… ↓, art. 120–123.
Bibliografia
- Ley Orgánica 1/2007, de 28 de febrero, de reforma del Estatuto de Autonomía de las Illes Balears [PDF], „Boletín Oficial del Estado”, 17 lipca 2010 [dostęp 2019-08-29] (hiszp.).
- Catalana: 0283302