Staniątki
wieś | |||
![]() Centrum Staniątek, ul. Szkolna | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Powiat | wielicki | ||
Gmina | Niepołomice | ||
Liczba ludności (2019-12-31) | 2632[2] | ||
Strefa numeracyjna | 12 | ||
Kod pocztowy | 32-005[3] | ||
Tablice rejestracyjne | KWI | ||
SIMC | 0328835 | ||
Położenie na mapie gminy Niepołomice ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa małopolskiego ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu wielickiego ![]() | |||
![]() | |||
| |||
Strona internetowa |
![]() | Zobacz w indeksie Słownika geograficznego Królestwa Polskiego hasło Staniątki |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Zesp%C3%B3%C5%82_klasztorny_Benedyktynek%2C_Stani%C4%85tki%2C_A-251_M_08.jpg/240px-Zesp%C3%B3%C5%82_klasztorny_Benedyktynek%2C_Stani%C4%85tki%2C_A-251_M_08.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/93/Stani%C4%85tkiOSP.jpg/240px-Stani%C4%85tkiOSP.jpg)
Staniątki – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Niepołomice, 22 km od Krakowa i 5 km na południowy zachód od Niepołomic, w sąsiedztwie Puszczy Niepołomickiej.
Wieś duchowna, własność Opactwa Benedyktynek w Staniątkach położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego[4].
Dawniej samodzielna wieś i gmina jednostkowa w powiecie bocheńskim. 1 października 1931 do Staniątek włączono zniesione gminy Chrość i Podborze[5].
W latach 1975–1998 Staniątki położone były w województwie krakowskim.
Nazwa
Nazwa wsi pochodzi od męskiego imienia dwuczłonowego na Stani-, takiego jak Stanimir, Stanisław czy Stanibor, przekształconego przy użyciu spieszczającego przyrostka -ęta do formy *Stanięta, następnie *Staniątko, która w liczbie mnogiej obok regularnego *Staniątka przybrała postać *Staniątki[6].
Integralne części wsi
SIMC | Nazwa | Rodzaj |
---|---|---|
0328841 | Błonia | część wsi |
0328858 | Dolne Staniątki | część wsi |
0328864 | Górne Staniątki | część wsi |
0328870 | Jata | część wsi |
0328887 | Kaganiec | część wsi |
0328893 | Piaski | część wsi |
0328901 | Podborze | część wsi |
0328918 | Podcegielnia | część wsi |
0328924 | Podlas | część wsi |
0328930 | Pożarnica | część wsi |
0328947 | Pustki | część wsi |
Zobacz też: Chrość
Historia
Powstanie nazwy wsi legenda wiąże z osobą św. Wojciecha, który w 997 roku miał tamtędy wędrować do Krakowa i dalej do Prus celem nawracania pogan. Zatrzymał orszak na odpoczynek czeskimi słowami: „udielamy tady staniatky”. Ta wersja powstania jest przyjmowana jako prawdziwa i powtarzana przez siostry benedyktynki podczas oprowadzania wycieczek po kościele i muzeum klasztornym[9].
Po 1945 roku
Licząca 2000 mieszkańców wieś w 1947 roku zbudowała sieć elektryczną. Została ona całkowicie sfinansowana przez mieszkańców wsi. Koszt wyniósł 1 000 000 złotych i zainstalowano ponad tysiąc lamp. Sieć została poświęcona po nabożeństwie w opactwie Benedyktynek przez proboszcza z Brzezia kanonika Jaworskiego[10]. W 1993 roku w Staniątkach otwarto zakład produkcyjny Coca-Coli[11]. W Staniątkach znajdują się najstarsze polskie opactwo Mniszek Benedyktynek pw. św. Wojciecha a także przystanek kolejowy, przy linii kolejowej nr 91.
Zabytki
Obiekt wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[12].
- Zespół klasztorny Benedyktynek: kościół pw. NPM i św. Wojciecha, klasztor, dzwonnica, otoczenie w obrębie ogrodzenia.
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 127796
- ↑ Wieś Staniątki - podstawowe informacje [online], www.niepolomice.eu [dostęp 2020-10-07] .
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1189 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .
- ↑ Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 103
- ↑ Dz.U. z 1931 r. nr 84, poz. 662
- ↑ P.P. Galas P.P., Ze studiów nad nazwami miejscowymi południowej Małopolski, „Onomastica”, r. VII, z. 1–2, Wrocław 1962 .
- ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
- ↑ JulianJ. Zinkow JulianJ., Wokół Niepołomic i Puszczy Niepołomickiej, Niepołomice: UMiG Niepołomice, 1997 .
- ↑ Staniątki maja elektryczne światło Dziennik Polski 1947, nr 183 z 8 lipca s. 5
- ↑ 30 lat zakładu Coca-Cola HBC w Niepołomicach. niepolomice.eu, 2023-07-20. [dostęp 2023-10-11].
- ↑ Wykaz obiektów wpisanych do Rejestru Zabytków Nieruchomych Województwa Małopolskiego z uwzględnieniem podziału na powiaty i gminy [online], wuoz.malopolska.pl [dostęp 2024-01-01] .
Linki zewnętrzne
- Strona ośrodka duszpasterskiego w Staniątkach
- Strona Opactwa św. Wojciecha Mniszek Benedyktynek w Staniątkach
- Archiwalne widoki miejscowości w bibliotece Polona
- p
- d
- e
- Siedziba gminy: Niepołomice
Miasta | |
---|---|
Wsie |
|
Integralne części wsi |
|
Inne |