Sit tępokwiatowy
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | liliopodobne (≡ jednoliścienne) | ||
Rząd | wiechlinowce | ||
Rodzina | sitowate | ||
Rodzaj | sit | ||
Gatunek | sit tępokwiatowy | ||
Nazwa systematyczna | |||
Juncus subnodulosus Schrank Baier. Fl. vol. 1, 616. 1789[3]. | |||
Synonimy | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||
![]() najmniejszej troski | |||
| |||
|
Sit tępokwiatowy (Juncus subnodulosus Schrank) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny sitowatych. Występuje w Europie, Azji Mniejszej i Afryce. W Polsce objęty ochroną.
Rozmieszczenie geograficzne
Występuje w Europie, Azji Mniejszej i północnej Afryce[5]. W Polsce jest gatunkiem rzadkim. Rośnie głównie w północno-zachodniej części kraju[6]. Jego największe skupisko znajduje się w Rezerwacie Dolina Ilanki[7].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6e/Juncus_subnodulosus_kz09.jpg/180px-Juncus_subnodulosus_kz09.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Juncus_subnodulosus_kz08.jpg/180px-Juncus_subnodulosus_kz08.jpg)
- Łodyga
- Do 1 m wysokości i 3 mm szerokości.
- Liście
- 1-2 obłe liście łodygowe z przegradzanymi blaszkami.
- Kwiaty
- Słomiastożółte, długości 2-2,5 mm, zebrane w drobne, półkuliste główki o średnicy do 5 mm, te z kolei zebrane w rozrzutkę. Podsadka słomiasta, krótsza od kwiatostanu. Działki kielicha zaokrąglone na szczycie[8].
- Owoce
- Szerokojajowate torebki z krótkim dzióbkiem.
Biologia i ekologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/db/Juncus_subnodulosus_kz05.jpg/220px-Juncus_subnodulosus_kz05.jpg)
Bylina, hemikryptofit. Rośnie na mokradłach. Kwitnie w czerwcu i lipcu. Gatunek charakterystyczny łąk kaczeńcowych ze związku Calthion i zespołu Juncetum subnodulosi[9].
Zagrożenia i ochrona
Roślina została umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006, 2016)[10][11] w grupie gatunków narażonych na wyginięcie (kategoria zagrożenia VU). Od 2014 roku jest objęta w Polsce ochroną częściową[12].
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-11-19] (ang.).
- ↑ Juncus subnodulosus, [w:] International Organization for Plant Information. Provisional Global Plant Checklist [online] [dostęp 2014-11-08] [zarchiwizowane z adresu 2014-11-08] (ang.).
- ↑ Juncus subnodulosus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Juncus subnodulosus, [w:] eMonocot [online] [dostęp 2013-12-03] [zarchiwizowane z adresu 2013-12-03] (ang.).
- ↑ Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Adam Zając, Maria Zając (red.). Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001. ISBN 83-915161-1-3.
- ↑ Rezerwat Dolina Ilanki [online], www.ziemialubuska.pl [dostęp 2016-09-28] .
- ↑ W. Szafer, S. Kulczyński, B. Pawłowski: Rośliny polskie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1969.
- ↑ W. Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001. ISBN 83-01-13520-4.
- ↑ Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
- ↑ Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
- ↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin (Dz.U. z 2014 r. poz. 1409).
- BioLib: 42202
- EoL: 628095
- EUNIS: 186148
- FloraWeb: 3161
- GBIF: 2701900
- identyfikator iNaturalist: 164283
- IPNI: 443536-1
- ITIS: 503264
- NCBI: 223680
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-315859
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:443536-1
- Tela Botanica: 36697
- identyfikator Tropicos: 16900073
- USDA PLANTS: JUSU7
- CoL: 6NH98