SMS Kibitz
![]() Jednostka bliźniacza „Kibitza” – „Geier” | |||
Klasa | torpedowiec | ||
---|---|---|---|
Typ | Schichau | ||
Historia | |||
Stocznia | Marinearsenal(inne języki), Pola | ||
Położenie stępki | czerwiec 1891 | ||
Wodowanie | 1892 | ||
![]() | |||
Nazwa | „Kibitz” → 19 (od 1910) | ||
Wejście do służby | 1 lipca 1892 | ||
Wycofanie ze służby | 1 listopada 1918 | ||
![]() | |||
Nazwa | D-4 | ||
Wejście do służby | 1920 | ||
Los okrętu | złomowany 1926 | ||
Dane taktyczno-techniczne | |||
Wyporność | standardowa: 78 ton | ||
Długość | 39,9 metrów na KLW (całkowita) | ||
Szerokość | 4,8 m | ||
Zanurzenie | 1,9 m | ||
Napęd | |||
1 maszyna parowa potrójnego rozprężania 1 kocioł lokomotywowy (później 2 kotły Yarrow) moc 1240 KM 1 śruba | |||
Prędkość | 22,8 węzła | ||
Zasięg | 1200 Mm przy prędkości 10 węzłów | ||
Uzbrojenie | |||
2 działka kal. 37 mm (2 x I) | |||
Wyrzutnie torpedowe | 2 x 350 mm | ||
Wyposażenie | |||
reflektor ∅30 cm | |||
Załoga | 16 | ||
|
SMS Kibitz (SM Tb 19) – austro-węgierski torpedowiec z końca XIX wieku i okresu I wojny światowej, jedna z 22 jednostek typu Schichau. Okręt został zwodowany w 1892 roku w stoczni Marinearsenal(inne języki) w Poli, a do służby w Kaiserliche und Königliche Kriegsmarine wszedł w listopadzie tego roku. W 1910 roku nazwę jednostki zmieniono na oznaczenie numeryczne 19. W 1918 roku, podobnie jak większość torpedowców tego typu, okręt przebudowano na trałowiec. W wyniku podziału floty po upadku Austro-Węgier jednostkę przyznano Królestwu SHS (Jugosławii), gdzie służyła pod nazwą D-4 do 1926 roku, kiedy została złomowana.
Projekt i budowa
SMS[a] „Kibitz” był jednym z dwudziestu dwóch przybrzeżnych torpedowców typu Schichau[1][2].
Okręt zbudowany został w stoczni Marinearsenal(inne języki) w Poli[1][3]. Stępkę torpedowca położono w czerwcu 1891 roku[4][b], został zwodowany w 1892 roku[4][c], a do służby w Kaiserliche und Königliche Kriegsmarine przyjęto go 1 lipca 1892 roku[1][4].
Dane taktyczno-techniczne
Okręt był niewielkim, przybrzeżnym torpedowcem[2]. Długość całkowita wynosiła 39,9 metra (tyle samo na konstrukcyjnej linii wodnej i 39 metrów między pionami), szerokość 4,8 metra i zanurzenie 1,9 metra (maksymalne 2,1 metra)[1][5]. Wyporność standardowa wynosiła 78 ton, zaś pełna 93 tony[2][3][d]. Okręt napędzany był przez maszynę parową potrójnego rozprężania o mocy 1240 KM, do której parę dostarczał początkowo jeden kocioł lokomotywowy[1][2]. Jednośrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 22,8 węzła[2][3][e]. Okręt zabierał zapas 19 ton węgla[5], co zapewniało zasięg wynoszący 1200 Mm przy prędkości 10 węzłów (lub 350 Mm przy prędkości maksymalnej)[1][5].
Okręt wyposażony był w dwie wyrzutnie torped kalibru 350 mm: stałą na dziobie i obrotową na pokładzie[1][5]. Uzbrojenie artyleryjskie stanowiły dwa pojedyncze działka pokładowe kal. 37 mm L/23 Hotchkiss[2][5]. Wyposażenie uzupełniał reflektor o średnicy 30 cm[5].
Załoga okrętu składała się z 16 oficerów, podoficerów i marynarzy[1][3].
Służba
W pierwszym dziesięcioleciu XX wieku na okręcie dokonano modernizacji układu napędowego: kocioł lokomotywowy został zastąpiony dwoma kotłami typu Yarrow o ciśnieniu 13 atm, opalanymi mazutem (od tego momentu jednostka miała dwa kominy)[2][5]. 30 stycznia 1910 roku na podstawie zarządzenia o normalizacji nazw „Kibitz” utracił swą nazwę, zastąpioną numerem 19[5]. Podczas I wojny światowej okręt był już przestarzały i przestał odpowiadać wymogom stawianym jednostkom jego klasy, więc w 1918 roku przystosowano go do pełnienia roli trałowca (podobnie jak resztę torpedowców tego typu)[5]. Okręt zachował jednak swoje aparaty torpedowe, pływając z torpedami[5]. Z powodu rozpadu monarchii habsburskiej 1 listopada 1918 roku na jednostce opuszczono po raz ostatni banderę KuKK[7]. W wyniku przeprowadzonego w styczniu 1920 roku podziału floty austro-węgierskiej okręt został przyznany Królestwu SHS (Jugosławii), gdzie pełnił służbę jako pomocniczy trałowiec pod nazwą D-4[3][8]. Jednostka została złomowana w 1926 roku[8][f].
Uwagi
- ↑ SMS – Seiner Majestät Schiff – Okręt Jego Mości.
- ↑ Według R. Gregera stępkę okrętu położono w 1890 roku[1].
- ↑ Według Conway’s All the World’s Fighting Ships 1860–1905 okręt zwodowano w 1890 roku[3], a według R. Gregera w 1891 roku[1].
- ↑ R. Greger i K. Schrott podają, że wyporność standardowa mieściła się w przedziale 78-80 ton, zaś pełna 88-90 ton[1][5]; według J. Gozdawy-Gołębiowskiego i T. Wywerki Prekurata wyporność wynosiła 78-94 tony[6].
- ↑ Pod koniec wojny okręt osiągał maksymalnie 13-15 węzłów[5].
- ↑ R. Greger podaje, że okręt wycofano ze służby w 1924 roku[1]; według K. Schrotta jednostkę złomowano w latach 1924-1927[4].
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j k l René Greger: Austro-Hungarian Warships of World War I. London: 1976, s. 49.
- ↑ a b c d e f Roger Chesneau, Eugene Kolesnik: Conway’s All The World’s Fighting Ships 1860-1905. London: 1979, s. 280.
- ↑ a b c d Karl Schrott. Okręty minowe cesarsko-królewskiej Marynarki Wojennej Austro-Węgier. Cz. I. „Okręty Wojenne”. Nr 4/2001 (49). s. 12.
- ↑ a b c d e f g h i j k l Karl Schrott. Okręty minowe cesarsko-królewskiej Marynarki Wojennej Austro-Węgier. Cz. I. „Okręty Wojenne”. Nr 4/2001 (49). s. 11.
- ↑ J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994, s. 528.
- ↑ Robert Rochowicz. Losy okrętów floty Austro-Węgier po 30 października 1918 roku. „Morza, Statki i Okręty”. Nr 4-5/2003 (41). s. 43.
- ↑ a b Robert Rochowicz. Losy okrętów floty Austro-Węgier po 30 października 1918 roku. „Morza, Statki i Okręty”. Nr 4-5/2003 (41). s. 48.
Bibliografia
- Roger Chesneau, Eugene Kolesnik: Conway’s All The World’s Fighting Ships 1860-1905. London: Conway Maritime Press, 1979. ISBN 978-0-85177-133-5. (ang.).
- Ivan Gogin: BUSSARD torpedo boats (1886-1891). Navypedia. [dostęp 2017-10-03]. (ang.).
- Jan Gozdawa-Gołębiowski, Tadeusz Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: Lampart, 1994. ISBN 83-902554-2-1.
- René Greger: Austro-Hungarian Warships of World War I. London: Ian Allan Ltd., 1976. ISBN 0-7110-0623-7. (ang.).
- Robert Rochowicz. Losy okrętów floty Austro-Węgier po 30 października 1918 roku. „Morza, Statki i Okręty”. Nr 4-5/2003 (41). ISSN 1426-529X.
- Karl Schrott. Okręty minowe cesarsko-królewskiej Marynarki Wojennej Austro-Węgier. Cz. I. „Okręty Wojenne”. Nr 4/2001 (49). ISSN 1231-014X.
- p
- d
- e
K.u.K. Kriegsmarine |
|
---|---|
Królestwo SHS |