Qiupalong
![]() | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | zauropsydy | ||
Podgromada | diapsydy | ||
Infragromada | archozauromorfy | ||
Nadrząd | dinozaury | ||
Rząd | dinozaury gadziomiedniczne | ||
Podrząd | teropody | ||
Infrarząd | tetanury | ||
(bez rangi) | celurozaury | ||
Nadrodzina | ornitomimozaury | ||
Rodzina | ornitomimy | ||
Rodzaj | Qiupalong | ||
Gatunki | |||
| |||
|
Qiupalong – rodzaj ornitomimozaura z rodziny Ornithomimidae żyjącego pod koniec późnej kredy na terenach dzisiejszej Azji i Ameryki Północnej. Gatunkiem typowym jest Q. henanensis, którego holotypem są kości biodrowe, kości łonowe, niekompletne kości kulszowe oraz kości prawej kończyny tylnej (kość piszczelowa, kości śródstopia i kości palców) oznaczone HGM 41HIII-0106. Skamieniałości Q. henanensis odkryto w osadach formacji Qiupa niedaleko wioski Qiupa w chińskiej prowincji Henan. Znane skamieniałości Qiupalong mogą należeć co najmniej do dwóch różnych osobników, przy czym kości miednicy i jedna z kości palca mogły należeć do osobnika nieco mniejszego od tego, do którego należały pozostałe skamieniałości[1]. Od innych ornitomimozaurów Q. henanensis odróżnia obecność wcięcia na bocznej powierzchni wyrostka przyśrodkowego tylnego na końcu bliższym kości piszczelowej oraz obecność niewielkiego dołka w miejscu stykania się kości skokowej i kości piętowej. Szkielet Q. henanensis cechuje współwystępowanie niektórych cech budowy ciała występujących u bazalnych ornitomimozaurów (niewielkie rozszerzenie stopki łonowej – pubic boot – ku przodowi) z cechami występującymi u przedstawicieli rodziny Ornithomimidae, takimi jak trzecia kość śródstopia (metatarsal III) wzięta w kleszcze przez drugą i czwartą kość śródstopia i zwężająca się ku końcowi bliższemu, umożliwiając stykanie się końców bliższych drugiej i czwartej kości śródstopia (tzw. arctometatarsalian condition), jak u przedstawicieli rodziny Ornithomimidae; prosty trzonek łonowy (pubic shaft) jak u Gallimimus bullatus i północnoamerykańskich przedstawicieli Ornithomimidae (Struthiomimus i Ornithomimus); oraz kąt 50° między trzonkiem łonowym a stopką łonową, jak u Ornithomimus edmontonicus[1].
Z przeprowadzonej przez autorów jego opisu analizy kladystycznej wynika, że najbliższymi znanymi krewnymi Q. henanensis nie były azjatyckie ornitomimozaury; według analizy Qiupalong był taksonem siostrzanym do kladu tworzonego przez północnoamerykańskie rodzaje Ornithomimus i Struthiomimus, zaś wszystkie trzy rodzaje tworzyły klad siostrzany do grupy obejmującej azjatyckie rodzaje Gallimimus i Anserimimus[1]. Z analizy przeprowadzonej przez Suesa i Awerianowa (2016) wynika natomiast, że Qiupalong był taksonem siostrzanym do kladu obejmującego rodzaje Ornithomimus i Anserimimus, zaś wszystkie trzy rodzaje tworzyły klad siostrzany do rodzaju Struthiomimus[2]. Tym samym Qiupalong jest pierwszym znanym azjatyckim przedstawicielem Ornithomimidae, którego skamieniałości odkryto poza obszarem pustyni Gobi; ponadto ze wszystkich znanych azjatyckich przedstawicieli Ornithomimidae to właśnie szczątki Q. henanensis odkryto najdalej na południe[1].
McFeeters i współpracownicy (2017) opisali niekompletny szkielet pozaczaszkowy ornitomimozaura oraz dwie izolowane kości kończyn tylnych odkryte w kampańskich (76,5–74,8 milionów lat temu) osadach grupy Belly River, w tym formacji Dinosaur Park, na obszarze Prowincjalnego Parku Dinozaurów w kanadyjskiej prowincji Alberta; w ocenie autorów są to skamieniałości przedstawicieli rodzaju Qiupalong o niepewnej przynależności gatunkowej. Kanadyjskie skamieniałości przedstawicieli rodzaju Qiupalong mogą być starsze od skamieniałości z Chin, być może nawet o 10 milionów lat. W ocenie McFeetersa i współpracowników (2017) rodzaj Qiupalong mógł wyewoluować na obszarze Ameryki Północnej i stamtąd skolonizować Azję[3].
Przypisy
- ↑ a b c d Li Xu, Yoshitsugu Kobayashi, Junchang Lü, Yuong-Nam Lee, Yongqing Liu, Kohei Tanaka, Xingliao Zhang, Songhai Jia, Jiming Zhang. A new ornithomimid dinosaur with North American affinities from the Late Cretaceous Qiupa Formation in Henan Province of China. „Cretaceous Research”. 32 (2), s. 213–222, 2011. DOI: 10.1016/j.cretres.2010.12.004. (ang.).
- ↑ Hans-Dieter Sues i Aleksander Awerianow. Ornithomimidae (Dinosauria: Theropoda) from the Bissekty Formation (Upper Cretaceous: Turonian) of Uzbekistan. „Cretaceous Research”. 57, s. 90–110, 2016. DOI: 10.1016/j.cretres.2015.07.012. (ang.).
- ↑ Bradley McFeeters, Michael J. Ryan, Claudia Schröder-Adams i Philip J. Currie. First North American occurrences of Qiupalong (Theropoda: Ornithomimidae) and the palaeobiogeography of derived ornithomimids. „FACETS”. 2, s. 355–373, 2017. DOI: 10.1139/facets-2016-0074. (ang.).
- p
- d
- e
- p
- d
- e
- kategoria
- klasyfikacja
- lista
- wikiprojekt
Infrarzędy dinozaurów | |
---|---|
Era dinozaurów | |
Dyscypliny powiązane |