Psittacus
Psittacus | |||
Linnaeus, 1758[1] | |||
![]() Przedstawiciel rodzaju – żako większa (P. erithacus) | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Gromada | ptaki | ||
Podgromada | Neornithes | ||
Infragromada | ptaki neognatyczne | ||
Rząd | papugowe | ||
Rodzina | papugowate | ||
Podrodzina | |||
Rodzaj | Psittacus | ||
Typ nomenklatoryczny | |||
Psittacus erithacus Linnaeus, 1758 | |||
Synonimy | |||
| |||
Gatunki | |||
| |||
| |||
|
Psittacus – rodzaj ptaków z podrodziny papug afrykańskich (Psittacinae) w obrębie rodziny papugowatych (Psittacidae).
Rozmieszczenie geograficzne
Rodzaj obejmuje gatunki występujące w zachodniej i środkowej Afryce[6].
Morfologia
Długość ciała 28–39 cm (długość skrzydła 203–257 mm, długość ogona 74–100 mm, długość skoku 22–27,1 mm, długość dzioba 29–37 mm); masa ciała 402–490 g[6].
Systematyka
Rodzaj zdefiniował w 1758 roku szwedzki przyrodnik Karol Linneusz w publikacji własnego autorstwa poświęconej systematyce królestwa zwierząt[1]. Linneusz wymienił ponad trzydzieści gatunków – Psittacus Macao, Psittacus Ararauna, Psittacus obscurus (nomen dubium), Psittacus nobilis, Psittacus severus, Psittacus borneus, Psittacus solstitialis, Psittacus carolinensis, Psittacus alexandri, Psittacus pertinax, Psittacus canicularis, Psittacus æruginosus[c], Psittacus rufirostris (nomen dubium), Psittacus ornatus, Psittacus agilis, Psittacus cristatus (nomen dubium), Psittacus niger, Psittacus sordidus, Psittacus erythroleucus (= Psittacus erithacus), Psittacus erithacus, Psittacus garrulus, Psittacus auroræ (nomen dubium), Psittacus Domicella, Psittacus lory, Psittacus cærulocephalus (nomen dubium), Psittacus leucocephalus, Psittacus æstivus, Psittacus paradisi (nomen dubium), Psittacus festivus, Psittacus brasiliensis, Psittacus autumnalis, Psittacus accipitrinus, Psittacus melanocephalus, Psittacus collarius, Psittacus pullarius, Psittacus Galgulus i Psittacus passerinus – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Psittacus erithacus (żako większa)[7].
Etymologia
- Psittacus (Psitcacus, Psittica): łac. psittacus ‘papuga’, od gr. ψιττακος psittakos ‘papuga’[8].
- Jaco: francuska nazwa Jaco dla żako[9]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): „Le perroquet gris” z Cuviera (= Psittacus erithacus Linnaeus, 1758).
- Rhodurus: gr. ῥοδον rhodon ‘róża’; ουρα oura ‘ogon’[10].
Podział systematyczny
Do rodzaju należą następujące gatunki[11]:
- Psittacus timneh Fraser, 1844 – żako mniejsza
- Psittacus erithacus Linnaeus, 1758 – żako większa
Uwagi
Przypisy
- ↑ a b C. Linnaeus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 96. (łac.).
- ↑ P. Boddaert: Table des planches enluminéez d’histoire naturelle de M. D’Aubenton: avec les denominations de M.M. de Buffon, Brisson, Edwards, Linnaeus et Latham, precedé d’une notice des principaux ouvrages zoologiques enluminés. Utrecht: 1783, s. 51. (fr.).
- ↑ R.-P. Lesson: Manuel d’ornithologie, ou description des genres et des principales espèces d’oiseaux. T. 2. Paris: Roret, 1828, s. 151. (fr.).
- ↑ C.J. Sundevall: Methodi naturalis avium disponendarum tentamen. Försök till fogelklassens naturenliga uppställnung. Stockholm: Samson & Wallin, 1872, s. 59. (szw. • łac.).
- ↑ J.P. Hume: Extinct Birds. Wyd. 2. London: Bloomsbury Publishing, 2017, s. 161. ISBN 978-1-4729-3745-2. (ang.).
- ↑ a b D.W.D.W. Winkler D.W.D.W., S.M. Billerman & I.J.S.M.B.& I.J. Lovette S.M. Billerman & I.J.S.M.B.& I.J., New World and African Parrots (Psittacidae), version 1.0, [w:] S.M.S.M. Billerman, B.K.B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red.), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, DOI: 10.2173/bow.psitta3.01 [dostęp 2024-02-13] (ang.), Psittacus.
- ↑ G.R. Gray: A list of the genera of birds: with their synonyma an indication of the typical species of each genus. London: R. and J.E. Taylor, 1840, s. 52. (ang.).
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Psittacus [dostęp 2024-02-13] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Jaco [dostęp 2024-02-13] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Rhodurus [dostęp 2024-02-13] .
- ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Psittacinae Rafinesque, 1815 - papugi afrykańskie (wersja: 2023-12-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2024-02-13].
Bibliografia
- The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).
- p
- d
- e