Przytulia trójdzielna
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | astropodobne | ||
Rząd | goryczkowce | ||
Rodzina | marzanowate | ||
Rodzaj | przytulia | ||
Gatunek | przytulia trójdzielna | ||
Nazwa systematyczna | |||
Galium trifidum L. Sp. pl. 1:105. 1753 | |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||
![]() najmniejszej troski | |||
| |||
|
Przytulia trójdzielna (Galium trifidum L.) – gatunek rośliny należący do rodziny marzanowatych. Występuje w Ameryce Północnej (USA, Kanada), Azji (Kamczatka, Chiny, Japonia, Korea)[4]. W Polsce gatunek rzadki, prawdopodobnie tylko zawlekany. Spotykany nad jeziorem Kisajno koło Giżycka[5].
Morfologia
- Łodyga
- Do 40 cm wysokości, delikatna, rozgałęziona, czterokanciasta, pokryta na krawędziach haczykowatymi szczecinkami skierowanymi w dół.
- Liście
- Po cztery w okółkach, wąskopodługowate, tępe.
- Kwiaty
- Wyrastają po 1-3 na szypułkach w kątach górnych liści. Korona biała, o średnicy ok. 1mm, z trzema płatkami. Po przekwitnięciu szypułki odginają się w dół.
- Owoc
- Kuliste, pomarszczone rozłupki.
Biologia i ekologia
Bylina. W Polsce rośnie na torfowiskach niskich. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Liczba chromosomów 2n=24.
Zmienność
Gatunek zróżnicowany na kilka podgatunków[6]:
- Galium trifidum subsp. trifidum
- Galium trifidum subsp. brevipes (Fernald & Wiegand) Á.Löve & D.Löve
- Galium trifidum subsp. columbianum (Rydb.) Hultén
- Galium trifidum subsp. halophilum (Fernald & Wiegand) Puff
- Galium trifidum subsp. subbiflorum (Wiegand) Puff
Zagrożenia
Kategorie zagrożenia:
- Kategoria zagrożenia w Polsce według Czerwonej listy roślin i grzybów Polski (2006)[7]: R (rzadki); 2016: EN (zagrożony)[8].
- Kategoria zagrożenia w Polsce według Polskiej czerwonej księgi roślin (2001): VU (vulnerable, narażony); 2014: EN (zagrożony)[9].
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-05-27] (ang.).
- ↑ Galium trifidum, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Galium trifidum L. w bazie danych: GRIN (Germplasm Resources Information Network) na http://www.ars-grin.gov (ang.)
- ↑ Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ The Plant List [dostęp 2013-10-09]
- ↑ Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
- ↑ Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
- ↑ Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
- SNL: dvergmaure
Identyfikatory zewnętrzne:
- EoL: 1110551
- EUNIS: 181720
- Flora of North America: 200022089
- GBIF: 2913365
- identyfikator iNaturalist: 77216
- IPNI: 750768-1
- ITIS: 34806
- NCBI: 669698
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-87745
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:750768-1
- Tela Botanica: 29310
- identyfikator Tropicos: 27900110
- USDA PLANTS: GATR2
- CoL: 3F6MZ