Przytulia błotna
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | astropodobne | ||
Rząd | goryczkowce | ||
Rodzina | marzanowate | ||
Rodzaj | przytulia | ||
Gatunek | przytulia błotna | ||
Nazwa systematyczna | |||
Galium palustre L. Sp. Pl.: 105 (1753)[3] | |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||
![]() najmniejszej troski | |||
|
Przytulia błotna (Galium palustre L.) – gatunek rośliny z rodziny marzanowatych. Występuje w niemal całej Europie, w umiarkowanej strefie w Azji, w północno-zachodniej Afryce oraz w północno-wschodniej Ameryce Północnej. Jako gatunek introdukowany rośnie też w północno-zachodniej Ameryce Północnej, w Australii i Nowej Zelandii oraz w Argentynie[3]. W Polsce jest pospolity[5].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/Galium_palustre_detail.jpeg/180px-Galium_palustre_detail.jpeg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/Galium_palustre_%28s._str.%29_sl5.jpg/180px-Galium_palustre_%28s._str.%29_sl5.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/14/Galium_palustre_%28s._str.%29_sl4.jpg/180px-Galium_palustre_%28s._str.%29_sl4.jpg)
- Łodyga
- Cienka i wiotka, pokładająca się i podnosząca, gładka lub nieco szorstkozadzierzysta. Osiąga długość 15–35(55) cm. Cała roślina po zasuszeniu czernieje.
- Liście
- Równowąskopodługowate lub odwrotnie jajowatolancetowate, cienkie, o długości 0,5–1,2 cm. Wyrastają w okółkach, przeważnie po 4, rzadziej po 5–6.
- Kwiaty
- Zebrane w luźną wiechę wyrastającą na szczycie łodygi. Kwiaty o średnicy 2,5–3,5 mm, przeważnie 4–krotne, o białych płatkach i czerwonych pylnikach. Zapylane są przez muchówki i błonkówki[6] Wyrastają na szypułkach o długości 1–2 mm.
- Owoc
- Kuliste, pokryty drobnymi brodawkami rozłupki.
- Gatunek podobny
- Na podobnych, mokrych siedliskach występuje przytulia bagienna G. uliginosum też o szorstkich łodygach i liściach. Różni się tym, że w okółkach ma 5–8 liści, pylniki żółte, po zasuszeniu nie czernieje.
Biologia i ekologia
Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od maja do sierpnia. Występuje na brzegach wód, mokrych łąkach i na bagnach. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych, gatunek charakterystyczny dla związku (All.) Magnocaricion[7]. Liczba chromosomów 2n = 24.
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-05-27] (ang.).
- ↑ a b Galium palustre L., [w:] Plants of the World Online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2024-01-07] .
- ↑ Galium palustre, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce, AdamA. Zając, MariaM. Zając (red.), Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 249, ISBN 83-915161-1-3, OCLC 831024957 .
- ↑ Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973.
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych. Warszawa. ISBN 83-01-14439-4.
Bibliografia
- Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
- Britannica: plant/marsh-bedstraw
- SNL: myrmaure
- BioLib: 40602
- EoL: 1108130
- EUNIS: 181813
- FloraWeb: 2564
- GBIF: 2913130
- identyfikator iNaturalist: 163184
- IPNI: 750370-1
- ITIS: 34903
- NCBI: 29793
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-87072
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:750370-1
- Tela Botanica: 29132
- identyfikator Tropicos: 27904532
- USDA PLANTS: GAPA3
- CoL: 3F682