Pięciornik płonny
![]() | |||||
Systematyka[1][2] | |||||
Domena | eukarionty | ||||
---|---|---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||||
Podkrólestwo | |||||
Nadgromada | |||||
Gromada | |||||
Podgromada | |||||
Nadklasa | okrytonasienne | ||||
Klasa | Magnoliopsida | ||||
Nadrząd | |||||
Rząd | |||||
Rodzina | |||||
Rodzaj | pięciornik | ||||
Gatunek | pięciornik płonny | ||||
Nazwa systematyczna | |||||
Potentilla sterilis (L.) Garcke Fl. Halle 2: 200 (1856)[3] | |||||
| |||||
|
Pięciornik płonny (Potentilla sterilis (L.) Garcke) – gatunek rośliny należący do rodziny różowatych (Rosaceae Juss.). Występuje w Europie[4]. W Polsce jest gatunkiem bardzo rzadkim; rośnie tylko w części południowo-zachodniej[5]. Współcześnie znany tylko z dwóch stanowisk, położonych na Wale Trzebnickim oraz na Przedgórzu Sudeckim[6].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/Potentilla_sterilis_sl11.jpg/180px-Potentilla_sterilis_sl11.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/20/Potentilla_sterilis_sl12.jpg/180px-Potentilla_sterilis_sl12.jpg)
- Pokrój
- Roślina rozłogowa.
- Łodyga
- Łodygi do 8 cm wysokości, każda zwykle z dwoma liśćmi i dwoma kwiatami.
- Liście
- Liście odziomkowe 3-listkowe. Listki szerokojajowate lub koliste, karbowane na szczycie, owłosione na dolnej stronie[7].
- Kwiaty
- Białe, o średnicy 1–1,5 cm. Wewnętrzna strona działek kielicha zielona (cecha różniąca gatunek od pięciornika drobnego).
- Owoc
- Owłosiony na stronie brzusznej.
Biologia i ekologia
Bylina. Rośnie w lasach liściastych. Kwitnie w kwietniu i maju.
Zagrożenia i ochrona
Kategorie zagrożenia gatunku:
- Kategoria zagrożenia w Polsce według Czerwonej listy roślin i grzybów Polski (2006)[8]: E (wymierający, krytycznie zagrożony); 2016: CR (krytycznie zagrożony)[9].
- Kategoria zagrożenia w Polsce według Polskiej czerwonej księgi roślin (2001): EX (wymarły); 2014: CR (krytycznie zagrożony)[6].
Gatunek objęty w Polsce ochroną ścisłą.
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-04-29] (ang.).
- ↑ a b Potentilla sterilis (L.) Garcke, [w:] Plants of the World Online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2024-02-06] .
- ↑ Mapa rozmieszczenia gatunku na Den virtuella floran [dostęp 2013-12-10].
- ↑ Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce, AdamA. Zając (red.) i inni, Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, ISBN 83-915161-1-3, OCLC 831024957 .
- ↑ a b Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
- ↑ W. Szafer, S. Kulczyński, B. Pawłowski Rośliny polskie. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1969.
- ↑ Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
- ↑ Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
Identyfikatory zewnętrzne (takson):
- BioLib: 39846
- EoL: 636002
- EUNIS: 180583
- Flora of North America: 250100363
- FloraWeb: 4535
- GBIF: 5366922
- identyfikator iNaturalist: 68853
- IPNI: 60455705-2
- ITIS: 24752
- NCBI: 644184
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): rjp-16
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:60455705-2
- Tela Botanica: 52888
- identyfikator Tropicos: 27801071
- USDA PLANTS: POST3
- CoL: 4M643