Perzyk
![]() Perzyk grzebieniasty | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | liliopodobne (≡ jednoliścienne) | ||
Rząd | wiechlinowce | ||
Rodzina | wiechlinowate | ||
Rodzaj | perzyk | ||
Nazwa systematyczna | |||
Agropyron Gaertn. Novi Comment. Acad. Sci. Imp. Petrop. 14(1): 539 (1770)[3] | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
A. cristatum (Linnaeus) J. Gaertner[4] | |||
Synonimy | |||
| |||
| |||
|
Perzyk (Agropyron) – rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych. Obejmuje 12 gatunków[3]. Rośliny te występują w głównie w strefie klimatu umiarkowanego w Azji, 6 gatunków rośnie także w południowej i wschodniej Europie[3][5]. W Polsce jako introdukowany i zadomowiony antropofit rośnie jeden gatunek – perzyk grzebieniasty A. cristatum[6]. Są to trawy wieloletnie, uprawiane, introdukowane i zdziczałe na rozległych obszarach[7] m.in. w Ameryce Północnej i w Chile[3].
Liczne dawniej zaliczane tu gatunki, także z polskiej flory, klasyfikowane są w rodzaju perz Elymus[6].
Morfologia
- Pokrój
- Trawy z płożącymi kłączami i bez – kępowe. Źdźbła są prosto wzniesione lub kolankowato zgięte u nasady[7]. U różnych gatunków osiągają od ok. 10 do 100 cm wysokości[3].
- Liście
- Pochwy liściowe zamknięte, na pędach wegetatywnych na całej długości, często z lancetowatymi uszkami. Blaszka liściowa płaska lub z brzegami zawijającymi się[7]. Języczek liściowy błoniasty lub rzęskowaty[3].
- Kwiaty
- Zebrane po 3–10 w kłoski osadzone pojedynczo wzdłuż osi kwiatostanu kłosokształtnego, ułożone grzebieniasto (mniej lub bardziej płasko) lub skierowane w różne strony. Cały kwiatostan ma kształt równowąsko-podłużny do jajowatego. Jego oś jest sztywna i owłosiona. Plewy równowąskie do wąskojajowatych, sztywne, z 1–5 żyłkami, zaostrzone na szczycie, czasem z ostką. Plewka dolna lancetowata, skórzasta, z 5–7 żyłkami, naga lub owłosiona, zaostrzona lub z prostą ostką. Plewka górna podobnej długości do dolnej, szczeciniasta na grzbiecie, rzadziej naga, na szczycie zwykle z dwoma ząbkami. Plewinki orzęsione na brzegach[7].
- Owoce
- Ziarniaki ciasno przylegające do plewek[7], równowąskie do eliptycznych[3].
Systematyka
- Pozycja systematyczna
Rodzaj z podplemienia Hordeinae, z plemienia Triticeae, z podrodziny Pooideae z rodziny wiechlinowatych (Poaceae)[8].
- Wykaz gatunków[3]
- Agropyron badamense Drobow
- Agropyron bulbosum Boiss.
- Agropyron cimmericum Nevski
- Agropyron cristatum (L.) Gaertn. – perzyk grzebieniasty
- Agropyron dasyanthum Ledeb.
- Agropyron desertorum (Fisch. ex Link) Schult.
- Agropyron deweyi Á.Löve
- Agropyron fragile (Roth) P.Candargy
- Agropyron michnoi Roshev.
- Agropyron mongolicum Keng
- Agropyron × pilosiglume Tzvelev
- Agropyron tanaiticum Nevski
- Agropyron thomsonii Hook.f.
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-01-26] (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i Agropyron Gaertn.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-04-15].
- ↑ Agropyron. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2022-04-15].
- ↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 23, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
- ↑ a b ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ. i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 25, ISBN 978-83-62975-45-7 .
- ↑ a b c d e Agropyron Gaertner. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-04-15].
- ↑ Genus Agropyron Gaertn.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2022-04-15].
- Britannica: plant/wheatgrass
- БРЭ: 1983252