Parki narodowe w Demokratycznej Republice Konga
![Mapa konturowa Demokratycznej Republiki Konga](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ea/Democratic_Republic_of_the_Congo_relief_location_map.jpg/400px-Democratic_Republic_of_the_Congo_relief_location_map.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/16px-Geographylogo.svg.png)
Parki narodowe w Demokratycznej Republice Konga – obszary prawnie chronione na terenie Demokratycznej Republiki Konga o statusie parków narodowych.
Obecnie (stan na 2020 rok) na terenie Demokratycznej Republiki Konga istnieje 9 parków narodowych. Pierwszy park Park Narodowy Alberta (fr. Parc Albert) został utworzony w 1925 roku – był to pierwszy park narodowy na terenie Afryki, a ostatni w 2016 roku – Park Narodowy Lomami. Parkami zarządza Kongijski Instytut ds. Ochrony Przyrody (fr. L’Institut Congolais pour la Conservation de la Nature).
Historia
Historia ochrony przyrody w Demokratycznej Republice Konga sięga początków XX wieku. W 1902 roku ekspedycja Friedricha Roberta von Beringe (1865–1940) przywiozła do Muzeum Zoologicznego w Berlinie nieznany wówczas okaz goryla Gorilla gorilla upolowanego w regionie jeziora Kiwu[1] . W wyniku późniejszych badań okaz ten został opisany jako nowy podgatunek i nazwany na cześć von Beringe Gorilla gorilla beringei[2]. W wyniku tego odkrycia region stał się popularny wśród podróżników i badaczy, którzy zaczęli polować na goryle[1] .
W 1920 roku szwedzki książę Wilhelm Bernadotte (1884–1965) zorganizował kolejną ekspedycję i zaczął lobbować władze belgijskie, by region Kiwu objąć ochroną[1] . W tym samym roku w regionie działała amerykańska wyprawa pod kierownictwem teksydermisty Carla Akeleya (1864–1926), której celem było dostarczenie grupy goryli na wystawę edukacyjną[1] . Wyprawa Akeleya stwierdziła rzadkie występowanie goryli i ryzyko ich wyginięcia[1] . Belgijskie Ministerstwo ds. Kolonii znalazło się pod presją środowiska naukowego i opinii publicznej[1] . Wobec presji a także stale rosnącego popytu na licencje na polowania, mnisterstwo wprowadziło pierwsze działania na rzecz ochrony regionu[1] . Utworzono dwa rezerwaty: Rezerwat Alberta, który objął tereny pomiędzy rzeką Rutshuru a południowym krańcem Jeziora Edwarda oraz drugi na terenach na północny wschód od jeziora Kiwu między wulkanem Sabyinyo a misją katalicką Tongres Sainte Marie[1] .
W ochronę goryli i regionu Wirunga zaangażował się król Belgów Albert I Koburg (1875–1934), który 21 kwietnia 1925 roku wydał dekret o utworzeniu parku narodowego[1] – pierwszego tego typu obszaru chronionego na terenie Afryki[3] . Park został nazwany cześć króla Parkiem Narodowym Alberta (fr. Parc Albert)[1][a].
W latach 30. XX w. utworzono kolejne parki Park Narodowy Kagera (1934), Park Narodowy Garamba (1938) i Park Narodowy Kundelungu (1939)[5]. Kolejne parki zostały utworzone przez prezydenta Mobutu Sese Seko (1930–1997) po uzyskaniu przez Kongo niepodległości od Belgii w 1960 roku[6]. Powstały Parki Narodowe Salonga Północnego i Południowego, Parki Narodowy Upemba Północnego i Południowego, Park Narodowy Maiko i Rezerwat Okapi[6].
Obecnie (stan na 2020 rok) na terenie Demokratycznej Republiki Konga istnieje 9 parków narodowych zarządzanych przez Kongijski Instytut ds. Ochrony Przyrody (fr. L’Institut Congolais pour la Conservation de la Nature)[7] .
Parki narodowe
Poniższa tabela przedstawia parki narodowe na terenie Demokratycznej Republiki Konga:
- Nazwa parku narodowego – polska nazwa wraz z nazwą w języku francuskim;
- Rok utworzenia – rok utworzenia parku;
- Powierzchnia – powierzchnia parku w km²;
- Położenie – prowincja;
- Uwagi – informacje na temat statusu rezerwatu biosfery UNESCO, posiadanych certyfikatów, przyznanych nagród i wyróżnień międzynarodowych itp.
Lp. | Zdjęcie | Nazwa parku narodowego | Rok utworzenia[7] | Powierzchnia (km²) | Położenie | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|---|
1. | ![]() | Park Narodowy Wirunga Parc national des Virunga | 1925 | 7800 | Kiwu Północne | Od 1979 na liście światowego dziedzictwa UNESCO[8]; od 1994 roku na liście światowego dziedzictwa w zagrożeniu[9]; wpisany na listę konwencji ramsarskiej[10] |
2. | ![]() | Park Narodowy Kahuzi-Biéga Parc national de Kahuzi-Biéga | 1934[5] 1970 | 6000 | Kiwu Południowe Kiwu Północne Maniema | Od 1980 na liście światowego dziedzictwa UNESCO[11]; od 1997 roku na liście światowego dziedzictwa w zagrożeniu[9]. |
3. | ![]() | Park Narodowy Garamba Parc national de Garamba | 1938 | 4920 | Prowincja Wschodnia | Od 1980 na liście światowego dziedzictwa UNESCO[12]; od 1996 roku na liście światowego dziedzictwa w zagrożeniu[9]. |
4. | Park Narodowy Kundelungu Parc national de Kundelungu | 1939 | 7600 | Górna Katanga | ||
5. | ![]() | Park Narodowy Upemba Parc national de l'Upemba | 1939 | 11730 | Górne Lomami Lualaba Górna Katanga | Wpisany na listę konwencji ramsarskiej[13] |
6. | ![]() | Park Narodowy Salonga Parc National de la Salonga | 1970 | 36000 | Bandundu Prowincja Równikowa Kasai Zachodnie | Od 1984 na liście światowego dziedzictwa UNESCO[14]; od 1999 roku na liście światowego dziedzictwa w zagrożeniu[9]. |
7. | ![]() | Park Narodowy Maiko Parc National de la Maiko | 1970 | 10830 | Prowincja Wschodnia Kiwu Północne | |
8. | Parc marin des Mangroves Parc marin des Mangroves | 1992 | 768 | Banana Muanda | Wpisany na listę konwencji ramsarskiej[15] | |
9. | ![]() | Park Narodowy Lomami Parc National de la Lomami | 2016[16] | 8879 | Tshopo Maniema |
Uwagi
- ↑ W 1969 roku nazwa parku została zmieniona na Park Narodowy Wirunga (fr. Parc Nacional des Virunga) w ramach „afrykanizacji” prowadzonej przez prezydenta Mobutu Sese Seko[4] .
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j Archives of the Former National Parks of Belgian Congo ↓.
- ↑ Herzfeld 2017 ↓, s. 37.
- ↑ Virunga National Park ↓.
- ↑ De Bont 2018 ↓.
- ↑ a b Rorison 2012 ↓, s. 4.
- ↑ a b Rorison 2012 ↓, s. 4–5.
- ↑ a b L’Institut Congolais pour la Conservation de la Nature ↓.
- ↑ UNESCO: Virunga National Park. [w:] whc.unesco.org [on-line]. [dostęp 2020-04-17]. (ang.).
- ↑ a b c d UNESCO: List of World Heritage in Danger. [w:] whc.unesco.org [on-line]. [dostęp 2020-04-17]. (ang.).
- ↑ Parc national des Virunga. [w:] Ramsar Sites Information Service [on-line]. [dostęp 2020-04-20]. (ang.).
- ↑ UNESCO: Kahuzi-Biega National Park. [dostęp 2020-04-19]. (ang.).
- ↑ UNESCO: Garamba National Park. [dostęp 2020-04-19]. (ang.).
- ↑ Bassin de la Lufira. [w:] Ramsar Sites Information Service [on-line]. [dostęp 2020-04-24]. (ang.).
- ↑ UNESCO: Salonga National Park. [dostęp 2020-04-19]. (ang.).
- ↑ Parc national des Mangroves. [w:] Ramsar Sites Information Service [on-line]. [dostęp 2020-04-20]. (ang.).
- ↑ DRC declares first new national park in 40 years. [w:] Mongabay [on-line]. 2016-07-12. [dostęp 2020-04-20]. (ang.).
Bibliografia
- Raf De Bont. Internationalism in the Heart of Africa? The Albert National Park / Virunga National Park. „Environment & Society Portal. Arcadia”. 16, Summer 2018. Rachel Carson Center for Environment and Society. ISSN 2199-3408. (ang.).
- Chris Herzfeld: The Great Apes: A Short History. Yale University Press, 2017. ISBN 978-0-300-23165-6. [dostęp 2020-04-19]. (ang.).
- Royal Belgian Institute for Natural Sciences (RBINS): Creation of the first National Park in Africa, National Park Albert. [w:] Archives of the Former National Parks of Belgian Congo [on-line]. [dostęp 2020-04-18]. (ang.).
- Sean Rorison: Congo: Democratic Republic. Bradt Travel Guides, 2012, seria: Bradt Travel Guide Series. ISBN 978-1-84162-391-7. [dostęp 2020-04-21]. (ang.).
- L’Institut Congolais pour la Conservation de la Nature (ICCN): Parcs Nationaux. [dostęp 2020-04-20]. (fr.).
- Virunga National Park: About. [w:] virunga.org [on-line]. [dostęp 2020-04-21]. (ang.).