Parafia Matki Boskiej Anielskiej w Downarach
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Siedziba | Downary-Plac | ||
Adres | Downary | ||
Data powołania | 5 czerwca 1925 | ||
Wyznanie | |||
Kościół | |||
Archidiecezja | |||
Dekanat | |||
Kościół | Kościół pw. Matki Boskiej Anielskiej w Downarach | ||
Proboszcz | ks. Dariusz Gutowski | ||
Wezwanie | Matki Boskiej Anielskiej | ||
Wspomnienie liturgiczne | 2 sierpnia | ||
Położenie na mapie gminy Goniądz ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa podlaskiego ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu monieckiego ![]() | |||
![]() | |||
| |||
Strona internetowa |
Parafia pw. Matki Boskiej Anielskiej w Downarach – rzymskokatolicka parafia należąca do dekanatu Mońki, archidiecezji białostockiej, metropolii białostockiej[1]. Siedziba parafii mieści się w Downarach.
Historia parafii
Po I wojnie światowej w latach 20. XX wieku ks. prał. kan. Ksawery Franciszek Klimaszewski[2] wraz z mieszkańcy Downar i okolicznych wsi przystąpili do budowy kościoła na terenach byłych koszar carskich. Budynek, w którym dawniej mieściło się carskie kasyno wojskowe adaptowano na obiekt sakralny, dobudowując prezbiterium, zakrystię oraz w latach 1926–1931 wieżę o wysokości 31 m. Budulec – cegła i inne materiały pochodziły z rozbiórki miejscowych budynków wojskowych. Świątynia została zbudowana według projektu inż. Pawlika z Białegostoku.
Dekret erekcyjny wydany 5 czerwca 1925 r. stwierdzał, że 5 maja 1925 r. została erygowana przez ks. biskupa wileńskiego Jerzego Matulewicza parafia w Downarach pod wezwaniem Matki Boskiej Anielskiej. Nominatę na pierwszego proboszcza parafii otrzymał ks. Jan Kucharski.
W dniu 5 października 1930 świątynia została konsekrowana przez abp Romualda Jałbrzykowskiego metropolitę wileńskiego[3].
Po II wojnie światowej
W roku 1976 mieszkańcy Kulesz i okolicznych wsi wybudowali nieduży obiekt sakralny jako kościół filialny pw. św. Archaniołów Michała, Gabriela i Rafała oraz św. Klary.
Dekretem ks. abp archidiecezji białostockiej Stanisława Szymeckiego, z dniem 2 lipca 1995 r. nastąpił podział parafii - erygowano parafię pw. św. Klary w Kuleszach.
15 października 1994 r. biskup polowy WP gen. dywizji Sławoj Leszek Głódź powierza proboszczowi Parafii Matki Boskiej Anielskiej w Downarach ks. Janowi Szklanko pełnienie obowiązków kapelana garnizonu w Osowcu-Twierdzy.
16 kwietnia 2010 r. w miejscowości Osowiec-Twierdza należącej do parafii Matki Boskiej Anielskiej w Downarach na terenie Fortu I (Centralnego) Twierdzy Osowiec dokonano odsłonięcia „Pomnika ofiar mordu katyńskiego”. Uroczystą polową mszę św. koncelebrował ks. abp senior archidiecezji białostockiej Stanisław Szymecki w asyście kapelanów WP: ks. kan. ppłk Jana Szklanko proboszcza downarskiej parafii oraz ks. prał. ppłk Jana Wołyńca z Olsztyna[4][5].
Miejsca kultu
Kościół parafialny
Kościół pw. Matki Boskiej Anielskiej w Downarach
Ołtarze
Oprócz ołtarza stałego w kościele, na obszarze parafii znajdowały się także ołtarze m.in.:
- na terenie Fortu I (Centralnego) Twierdzy Osowiec, podczas uroczystej polowej mszy świętej dnia 16 kwietnia 2010 r. z okazji obchodów 70. rocznicy Zbrodni Katyńskiej[6].
Cmentarz parafialny
Na terenie parafii znajduje się cmentarz grzebalny założony i poświęcony w roku 1925 o powierzchni 4 ha w odległości 0,25 km od kościoła. Pierwszy pochówek odbył się w dniu 16 grudnia 1925 r.
Inne budowle parafialne i obiekty małej architektury sakralnej
Plebania
W latach 1927–1928 została zbudowana plebania w stylu dworkowym, według projektu Stanisława Piotrowskiego o wymiarach 21x10x4 m, która posiadała 15 drzwi, 19 okien i 5 pieców. Aktualnie obiekt zabytkowy odrestaurowany w roku 1991, wykorzystywany obecnie przez młodzież oazową. Zespół kościoła parafialnego (jako kościół murowany 1926–1930 i plebania murowana 1927–1928) pw. Matki Boskiej Anielskiej został wpisany do rejestru zabytków 19 grudnia 2000 r. pod numerem A-16.
Proboszcz ks. Jan Szklanko oraz parafianie w roku 1982 podjęli decyzję o budowie nowej plebanii, która została zbudowana w latach 1983–1986.
Zasięg parafii
W granicach parafii znajdują się miejscowości:
- Downary-Plac
- Downary (1 km)
- Kramkówka Duża (2,5 km)
- Kramkówka Mała (2 km)
- Olszowa Droga (11 km)
- Osowiec-Twierdza (4 km)
- Owieczki (1 km)
- Rybaki (3 km)
- Żodzie (2 km)
Proboszczowie
- ks. Jan Kucharski (1925–1926)
- ks. Stanisław Glakowski (1926–1926)
- ks. Benedykt Borkowski (1926–1931)
- ks. Józef Reszeć (1931–1938), kapelan garnizonu w Osowcu
- ks. Henryk Helmer (1938–1939)
- ks. Henryk Sobolewski (1939–1959)
- ks. Antoni Szumowski (1959–1960), administrator
- ks. Zygmunt Piskor (1960–1973)
- ks. Jan Karaczewski-Wołk (1973–1976)
- ks. Józef Łoś (1976–1982)
- ks. kan. ppłk. Jan Szklanko (1982–2013), kapelan garnizonu Osowiec od 15.10.1994 r.
- ks. kan. Ryszard Paszkiewicz (2013-2024)
- ks. Dariusz Gutowski (od 2024)
Księża
Z parafii pw. MB Anielskiej w Downarach pochodzą księża;
- ks. kan. Alfred Butwiłowski z Kramkówki Dużej – proboszcz i kustosz sanktuarium MB Bolesnej w Świętej Wodzie (parafia Wasilków)
- ks. prał. kan. Ksawery Franciszek Klimaszewski z Downar (ur. 1875, zm. 1939 w W-wie) – inicjator budowy kościoła i utworzenia parafii. Były administrator (wikariusz generalny) Diecezji tyraspolskiej w latach 1918–1921
Galeria zdjęć
- Proboszczowie parafii pw. Matki Boskiej Anielskiej w Downarach
- Z dziejów parafii MB Anielskiej w Downarach
- Zabytkowa plebania z lat 1927–1928
- Plebania zbudowana w latach 1983–1986
- Grób proboszcza ks. Henryka Sobolewskiego (zm. 13.II.1959 r.) na placu przy Kościele MB Anielskiej
- Decyzja katyńska z 5 marca 1940 wniosek Ławrentija Berii z akceptacją członków Politbiura WKP(b)
- Wojskowy ołtarz polowy zbudowany na uroczystość odsłonięcia pomnika w dniu 16 kwietnia 2010 r.
- Osowiec-Twierdza. Pomnik ofiar mordu katyńskiego
- Tablica upamiętniająca 70-lecie mordu NKWD na polskich żołnierzach
-
- Ściana pamięci – certyfikaty upamiętniające 10 pomordowanych oficerów
- Tabliczka do posadzonego Dębu Pamięci upamiętniającego śmierć mjr Henryka Szurleja
Przypisy
- ↑ Oficjalna strona Archidiecezji Białystok – Dekanat Mońki. [dostęp 2010-05-30].
- ↑ Ks. Roman Dzwonkowski, Losy duchowieństwa katolickiego w ZSSR 1917-1939. Biografia ks. Ksawerego Franciszka Klimaszewskiego.
- ↑ Archidiecezja Białostocka – strona parafii MB Anielskiej.
- ↑ Archidiecezja Białostocka – obchody katyńskie w Osowcu. [dostęp 2010-05-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)].
- ↑ Strona Podlaskiego UW w Białymstoku Obchody 70. rocznicy Zbrodni Katynskiej w Osowcu-Twierdzy [dostęp 2010-05-24 r.]
- ↑ Podlaski Urząd Wojewódzki [online], archive.is, 31 lipca 2012 [dostęp 2021-06-30] .
- p
- d
- e