Ninox
Ninox | |||
Hodgson, 1837[1] | |||
![]() Przedstawiciel rodzaju – sowica brunatna (N. scutulata) | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | ptaki | ||
Podgromada | Neornithes | ||
Infragromada | ptaki neognatyczne | ||
Rząd | sowy | ||
Rodzina | puszczykowate | ||
Podrodzina | sowice | ||
Rodzaj | Ninox | ||
Typ nomenklatoryczny | |||
Ninox nipalensis Hodgson, 1837 (= Strix lugubris[a] Tickell, 1833) | |||
Synonimy | |||
| |||
Gatunki | |||
| |||
| |||
|
Ninox – rodzaj ptaków z podrodziny sowic (Hieracoglaucinae) w obrębie rodziny puszczykowatych (Strigidae).
Zasięg występowania
Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Australii, Oceanii i Azji[9][10].
Morfologia
Długość ciała 15–65 cm, rozpiętość skrzydeł 56–140 cm; masa ciała 78–1700 g[9].
Systematyka
Rodzaj zdefiniował w 1837 roku etnolog i przyrodnik Brian Houghton Hodgson w artykule poświęconym nowemu rodzajowi Striginae wraz z opisem nowego gatunku i typu opublikowanym w czasopiśmie Madras Journal of Literature and Science[1]. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) sowica brunatna (N. scutulata).
Etymologia
- Ninox: zbitka wyrazowa nazw rodzajów: Nisus Cuvier, 1800 (jastrząb) oraz Noctua Savigny, 1809 (sowa)[11].
- Hieracoglaux: gr. ἱεραξ hierax, ἱερακος hierakos ‘jastrząb’; γλαυξ glaux, γλαυκος glaukos ‘sowa’[12]. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Falco connivens Latham, 1801[13].
- Sceloglaux: gr. σκελος skelos ‘noga’; γλαυξ glaux, γλαυκος glaukos ‘sowa’; wymarła sowica białolica miała długie, upierzone nogi i palce[14]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Athene albifacies G.R. Gray, 1844.
- Spiloglaux: gr. σπιλος spilos ‘plamka’; γλαυξ glaux, γλαυκος glaukos ‘sowa’[15]. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Strix novaeseelandiae J.F. Gmelin, 1788[13].
- Cephaloptynx: gr. κεφαλη kephalē ‘głowa’; πτυγξ ptunx, πτυγγος ptungos ‘sowa’[16]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Noctua punctulata Quoy & Gaimard, 1830.
- Ctenoglaux: gr. κτεις kteis, κτενος ktenos ‘grzebień’; γλαυξ glaux, γλαυκος glaukos ‘sowa’[17]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Strix scutulata Raffles, 1822.
- Rabdoglaux: gr. ῥαβδωτος rhabdōtos ‘pasiasty, paskowany’, od ῥαβδος rhabdos ‘smuga, pasmo’; γλαυξ glaux, γλαυκος glaukos ‘sowa’[18]. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Athene (?) strenua Gould, 1838[7].
- Rhodoglaux: gr. ῥοδον rhodon ‘róża’; γλαυξ glaux, γλαυκος glaukos ‘sowa’[19]. Gatunek typowy: Athene rufa Gould, 1846.
- Berneyornis: Frederic Lee Berney (1865–1949), australijski ornitolog, prezes RAOU w latach 1934–1935; gr. ορνις ornis, ορνιθος ornithos ‘ptak’[20]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Athene (?) strenua Gould, 1838.
Podział systematyczny
Do rodzaju należą następujące gatunki[21]:
- Ninox rufa (Gould, 1846) – sowica maskowa
- Ninox strenua (Gould, 1838) – sowica wielka
- Ninox albifacies (G.R. Gray, 1844) – sowica białolica
- Ninox connivens (Latham, 1801) – sowica szczekliwa
- Ninox rudolfi A.B. Meyer, 1882 – sowica plamkogłowa
- Ninox fusca (Vieillot, 1817) – sowica timorska
- Ninox rotiensis R.E. Johnstone & Darnell, 1997 – sowica pręgoskrzydła
- Ninox plesseni Stresemann, 1929 – sowica atolowa
- Ninox boobook (Latham, 1801) – sowica australijska
- Ninox leucopsis (Gould, 1838) – sowica tasmańska
- Ninox novaeseelandiae (J.F. Gmelin, 1788) – sowica ciemnolica
- Ninox japonica (Temminck & Schlegel, 1845) – sowica północna
- Ninox scutulata (Raffles, 1822) – sowica brunatna
- Ninox randi Deignan, 1951 – sowica czekoladowa
- Ninox affinis Beavan, 1867 – sowica namorzynowa
- Ninox philippensis Bonaparte, 1855 – sowica filipińska
- Ninox spilocephala Tweeddale, 1879 – sowica paskowana
- Ninox leventisi Rasmussen, Allen, Collar, DeMeulemeester, Hutchinson, Jakosalem, Kennedy, Lambert & Paguntalan, 2012 – sowica białogardła
- Ninox reyi Oustalet, 1880 – sowica suluska
- Ninox rumseyi Rasmussen, Allen, Collar, DeMeulemeester, Hutchinson, Jakosalem, Kennedy, Lambert & Paguntalan, 2012 – sowica białorzytna
- Ninox spilonotus Bourns & Worcester, 1894 – sowica plamista
- Ninox mindorensis Ogilvie-Grant, 1896 – sowica jarzębata
- Ninox sumbaensis Olsen, Wink, Sauer-Gürth & Trost, 2002 – sowica szarolica
- Ninox burhani Indrawan & Somadikarta, 2004 – sowica samotna
- Ninox ochracea (Schlegel, 1866) – sowica ochrowa
- Ninox ios Rasmussen, 1999 – sowica cynobrowa
- Ninox hypogramma (G.R. Gray, 1861) – sowica ciemnogłowa
- Ninox hantu (Wallace, 1863) – sowica rdzawobrzucha
- Ninox squamipila (Bonaparte, 1850) – sowica molucka
- Ninox forbesi P.L. Sclater, 1883 – sowica ognista
- Ninox natalis Lister, 1889 – sowica prążkowana
- Ninox meeki Rothschild & E. Hartert, 1914 – sowica kroplista
- Ninox theomacha (Bonaparte, 1855) – sowica papuaska
- Ninox punctulata (Quoy & Gaimard, 1830) – sowica obrożna
- Ninox odiosa P.L. Sclater, 1877 – sowica cynamonowa
- Ninox variegata (Quoy & Gaimard, 1830) – sowica cętkowana
Uwagi
- ↑ Podgatunek N. scutulata.
Przypisy
- ↑ a b B.H. Hodgson. Indication of a new Genus belonging to the Strigine Family, with Description of the New Species and Type. „Madras Journal of Literature and Science”. 5, s. 23, 1837. (ang.).
- ↑ a b Kaup 1848 ↓, s. 766, 768.
- ↑ Kaup 1848 ↓, s. 768.
- ↑ Kaup 1852 ↓, s. 105.
- ↑ Kaup 1852 ↓, s. 109.
- ↑ Ch.-L. Bonaparte. Conspectus systematis ornithologæ. „Annales des Sciences Naturelles, Zoologie”. Quatrieme partie. 1, s. 112, 1854. (fr.).
- ↑ a b Gray 1855 ↓, s. 135.
- ↑ G.M. Mathews: The Birds of Australia. T. V. London: H.F. & G. Witherby, 1916, s. 305. (ang.).
- ↑ a b D.W.D.W. Winkler D.W.D.W., S.M. Billerman & I.J.S.M.B.& I.J. Lovette S.M. Billerman & I.J.S.M.B.& I.J., Owls (Strigidae), version 1.0, [w:] S.M.S.M. Billerman, B.K.B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Ninox, DOI: 10.2173/bow.strigi1.01 [dostęp 2024-01-31] (ang.).
- ↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v14.2). [dostęp 2024-01-31]. (ang.).
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Ninox [dostęp 2023-04-25] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Hierocoglaux [dostęp 2023-04-25] .
- ↑ a b Gray 1855 ↓, s. 8.
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Sceloglaux [dostęp 2023-04-25] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Spiloglaux [dostęp 2023-04-25] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Cephaloptynx [dostęp 2023-04-25] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Ctenoglaux [dostęp 2023-04-25] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Rabdoglaux [dostęp 2023-04-25] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Rhodoglaux [dostęp 2023-04-25] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Berneyornis [dostęp 2023-04-25] .
- ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Hieracoglaucinae Bonaparte, 1854 – sowice (wersja: 2023-12-26). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2024-01-31].
Bibliografia
- J.J. Kaup. Ueberßicht der Eulen (Styrigidae). „Isis von Oken”. 1848, s. 753–774, 1848. (niem.).
- J.J. Kaup: Monograph of the owls – Strigidae. W: W. Jardine: Contributions to ornithology for 1852. Edinburgh: W.H. Lizars, 1853, s. 103–123. (ang.).
- G.R. Gray: Catalogue of the genera and subgenera of birds contained in the British Museum. London: The Trustees, 1855, s. 1–192. (ang.).
- The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).