Nadwodnik naprzeciwlistny
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | |||
Rząd | malpigiowce | ||
Rodzina | nadwodnikowate | ||
Rodzaj | nadwodnik | ||
Gatunek | nadwodnik naprzeciwlistny | ||
Nazwa systematyczna | |||
Elatine hydropiper L. Sp. Pl. 1: 367. 1753[3] | |||
|
Nadwodnik naprzeciwlistny[4] (Elatine hydropiper L.) – gatunek rośliny z rodziny nadwodnikowatych (Elatinaceae).
Rozmieszczenie geograficzne
Występuje na części obszaru Europy i Azji. W Polsce podawany był dawniej z licznych stanowisk w północnej części kraju, ale na większości tych stanowisk nie potwierdzono jego występowania. Obecnie najliczniej występuje w Kotlinie Oświęcimskiej i na Płaskowyżu Rybnickim. Odkryto też nowe jego stanowiska na Równinie Opolskiej i w Kotlinie Żywieckiej. W Karpatach występuje na jednym tylko stanowisku w Beskidzie Małym, na południowych obrzeżach Jeziora Międzybrodzkiego[5].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/Elatine_hydropiper_sl30.jpg/180px-Elatine_hydropiper_sl30.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Elatine_hydropiper_sl48.jpg/180px-Elatine_hydropiper_sl48.jpg)
- Łodyga
- Do 15 cm długości, płożąca, drobna, cienka, rozgałęziona. Wykształca w węzłach korzenie przybyszowe[5].
- Liście
- Ułożone naprzeciwlegle po dwa. Ogonek liściowy do 3 razy dłuższy od blaszki. Blaszka podłużnie eliptyczna lub łopatkowata, 5–10 mm długości i 0,5–2,5 mm szerokości[5].
- Kwiaty
- 4-krotne. Płatki korony długości działek kielicha, jasnoczerwone lub różowe[5].
- Owoc
- Torebka. Nasiona wydłużone, podkowiasto zagięte, o nierównych ramionach[5].
Biologia i ekologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Elatine_hydropiper_sl9.jpg/220px-Elatine_hydropiper_sl9.jpg)
Roślina jednoroczna. Kwitnie od lipca do września. Liczba chromosomów 2n=40. Rośnie na wilgotnej, mulistej glebie na obrzeżach zbiorników wodnych[5]. Gatunek charakterystyczny zespołu Eleocharetum ovatae[6].
Zagrożenia i ochrona
Od 2014 roku roślina jest objęta w Polsce częściową ochroną gatunkową[7]. W latach 2004–2014 znajdowała się pod ochroną ścisłą[8]. Gatunek został uznany za narażony na wyginięcie i zamieszczony na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006) z kategorią zagrożenia V[9]. W wydaniu z 2016 roku otrzymał kategorię EN (zagrożony)[10]. Umieszczony także w Polskiej czerwonej księdze roślin (2001) z kategorią VU. W wydaniu z 2014 roku posiada kategorię EN (zagrożony)[11].
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-12-18] (ang.).
- ↑ The Plant List. [dostęp 2017-02-26].
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
- ↑ a b c d e f Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
- ↑ W. Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001. ISBN 83-01-13520-4.
- ↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin (Dz.U. z 2014 r. poz. 1409).
- ↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących roślin objętych ochroną (Dz.U. z 2004 r. nr 168, poz. 1764).
- ↑ Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
- ↑ Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
- ↑ Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
- SNL: korsevjeblom
- BioLib: 3631
- EoL: 2889826
- EUNIS: 169010
- Flora of China: 200014278
- Flora of North America: 200014278
- FloraWeb: 2077
- GBIF: 9076200
- identyfikator iNaturalist: 198902
- IPNI: 324690-1
- ITIS: 896347
- NCBI: 125027
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-2786547
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:324690-1
- Tela Botanica: 23638
- identyfikator Tropicos: 11800042
- USDA PLANTS: ELHY4
- CoL: 395DN