Maria Paruszewska
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 24 kwietnia 1864 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 22 maja 1937 | ||
Język | polski | ||
Dziedzina sztuki | poetka, tłumaczka | ||
Ważne dzieła | |||
| |||
| |||
|
Maria z Kramarkiewiczów Rogala–Bieberstein[1] Paruszewska (ur. 24 kwietnia 1864, zm. 22 maja 1937) – poetka, działaczka kulturalna.
Życiorys
Życie prywatne
Maria Paruszewska urodziła się w Poznaniu w rodzinie ziemiańskiej Kaspra Kramarkiewicza oraz Ludwiki z domu Godlewska. Za mąż wyszła za Sylwestra Paruszewskiego[2][3]. Maria Paruszewska miała czterech synów: Michała (ur. 1885), Alfreda (ur. 1887), Jana (ur. 1889) i Józefa (ur. 1895). Zmarła w Poznaniu 22 maja 1937 roku i została pochowana na cmentarzu św. Wojciecha[2].
Wykształcenie i działalność kulturalna
W rodzinnym mieście ukończyła pensję A. Danyszówny i zaczęła się uczyć w konserwatorium drezdeńskim, w którym profesor Grandi uczył ją muzyki, a profesor Lamperti śpiewu oraz u profesorów Jericha i Dolka-Herzog uczyła się literatury francuskiej oraz niemieckiej. Krótko śpiewała, a jej poznański dom jeszcze przed I wojną światową był aktywnym ośrodkiem życia kulturalnego, a w szczególności muzycznego i literackiego[2]. Z jej salonem związali się liczni artyści do których należeli między innymi: Feliks Nowowiejski[4], Ludomir Różycki, Olga Boznańska, Cezary Jellenta. Udzielała młodzieży artystycznej doraźnej pomocy materialnej, a w okresie wojennym prowadziła działalność charytatywną[2]. Od początkowych lat XX stulecia publikowała na łamach „Pracy”, „Kuriera Poznańskiego”, „Życia”, „Literatury i Sztuki”, „Dziennika Poznańskiego”, „Postępu”, „Biesiady”, „Gońca Wielkopolskiego”, „Tygodnika Polskiego” (Nowy Jork), „Salonu Literackiego” i innych (np. „Kronika Piotrkowska”)[5] liczne poezje oryginalne, a także szkice literacko-biograficzne[2]. Była popularyzatorką kultury muzycznej i zamieszczała liczne sprawozdania i recenzje z oper, koncertów symfonicznych, wieczorów kameralnych, recitali muzycznych oraz przedstawień teatralnych. W Chicago była korespondentką „Echa Muzycznego”[2]. Do dzisiaj istnieje kamienica z 1891, której była właścicielką[6].
Charakterystyka twórczości
Opublikowała studia o Feliksie Nowowiejskim, Giuseppe Verdim, Raulu Koczalskim i Mieczysławie Karłowiczu. Autorami muzyki do jej utworów byli: Feliks Nowowiejski, Michał Świerzyński, S. Lipski i Andrzej Bursa[2]. Była autorką kilku tomików wierszy: Łzy-Perły (1910), Żywym i umarłym (1917), Odgłosy wojenne (1917), Moje pieśni (1934)[2]. Tłumaczyła między innymi Życie nowe Dantego, teksty do chorałów Jana Sebastiana Bacha, cykl pieśni O miłości Rainera Marii Rilkego, Pieśni różane F. Eulenburga, wiersze Henricha Heinego oraz inne. Zajmowała się także historią teatrów poznańskich[7].
Przypisy
- ↑ napis na nagrobku
- ↑ a b c d e f g h Gąsiorowski i Topolski (red.) 1981 ↓, s. 554.
- ↑ Wg www.myheritage.pl ślub zawarli w 1882 [dostęp: 3 VII 2017 r.]
- ↑ Do jego muzyki napisała słowa kolędy "Jezusek czuwa" [dostęp: 3 VII 2017 r.]
- ↑ M. Kwiatkowska, Informacja o piśmiennictwie na łamach tygodnika pt. "Kronika Piotrkowska" (1910-1914), "Acta Universitatis Lodzensis. Folia Librorum", 1995, 6, s. 121.
- ↑ Informacja z portalu polskaniezwykla.pl [dostęp: 3 VII 2017 r.]
- ↑ Gąsiorowski i Topolski (red.) 1981 ↓, s. 555.
Bibliografia
- Antoni Gąsiorowski, Jerzy Topolski (red.): Wielkopolski słownik biograficzny. Warszawa-Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981, s. 554–555. ISBN 83-01-02722-3.
Linki zewnętrzne
- Dzieła Marii Paruszewskiej w bibliotece Polona