Lista uzbrojenia i wyposażenia indywidualnego żołnierza wojsk lądowych Wojska Polskiego
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Merge-arrow.svg/50px-Merge-arrow.svg.png)
Zasugerowano, aby zintegrować ten artykuł z artykułem Lista uzbrojenia i sprzętu bojowego Wojsk Lądowych (dyskusja). Nie opisano powodu propozycji integracji.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Karabin_mauser_98_1930.jpg/220px-Karabin_mauser_98_1930.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/Rkm_wz.28_na_motocylku_sok%C3%B3%C5%82.jpg/220px-Rkm_wz.28_na_motocylku_sok%C3%B3%C5%82.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/Armia_polska_we_francji_berthier_wz._1907_15.jpg/220px-Armia_polska_we_francji_berthier_wz._1907_15.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/Narvik001.jpg/250px-Narvik001.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e0/Anders_Army_in_the_USSR%2C_1942.jpg/220px-Anders_Army_in_the_USSR%2C_1942.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/Polish_Army_Soldiers_1951.jpg/220px-Polish_Army_Soldiers_1951.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Pm-63_w_akcji.jpg/220px-Pm-63_w_akcji.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/%C5%BBo%C5%82nierz_lwp_z_swd.jpg/220px-%C5%BBo%C5%82nierz_lwp_z_swd.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/84/21bsp_oddz..jpg/220px-21bsp_oddz..jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/Polish_soldier_from_Task_Force_LYNX_with_Kbs_wz._1996_Bery.jpg/220px-Polish_soldier_from_Task_Force_LYNX_with_Kbs_wz._1996_Bery.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Officers_of_polish_military_police.jpg/220px-Officers_of_polish_military_police.jpg)
Poniżej znajduje się lista uzbrojenia indywidualnego żołnierzy formacji lądowych polskich sił zbrojnych od roku 1918.
Uwzględniono uzbrojenie występujące w formacjach:
- Wojsko Polskie II RP
- Polskie Siły Zbrojne
- Polskie Siły Zbrojne w ZSRR (1943–1944)
- Ludowe Wojsko Polskie (1944-1952)
- Siły Zbrojne Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
- Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej
Osobny artykuł: Lista uzbrojenia i sprzętu bojowego Wojsk Lądowych.
Współczesna
Pistolety
Zdjęcie | Nazwa | Data wprowadzenia do użytkowania | Data wycofania | Formacja użytkująca dany przedmiot | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|
![]() | Pistolet wz. 1964 „Czak”[1] | 1965 | wciąż używany | ![]() | |
![]() | Pistolet wz. 1983 „Wanad” | lata 80. | wciąż używany | ![]() | |
![]() | Pistolet wz. 1994 „WIST”[1] | 1999[2] | wciąż używany | ![]() | Wprowadzono również wersję z zintegrowanym celownikiem laserowym WIST-94L |
![]() | Pistolet Glock 17 Gen 3[1] | 2017[2] | ![]() | wyposażenie PKW, pozyskane z zasobów Żandarmerii Wojskowej | |
![]() | Pistolet Vis 100, 9mm | Dostawy w latach 2019–2022 | wprowadzany | ![]()
| Planowane jest kupienie 20 000 pistoletów Vis 100 dla Sił Zbrojnych RP |
Pistolety maszynowe
Zdjęcie | Nazwa | Data wprowadzenia do użytkowania | Data wycofania | Formacja użytkująca dany przedmiot | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|
![]() | Pistolet maszynowy wz. 1963 „Rak”[3] | 1965 | wycofany | ![]() | |
![]() | Pistolet maszynowy wz. 1984 „Glauberyt”[2] | 1984 | wciąż używany | ![]() | W roku 1993 wprowadzono wersję PM-84P zasilaną amunicją Parabellum. |
Karabiny i karabinki
Zdjęcie | Nazwa | Data wprowadzenia do użytkowania | Data wycofania | Formacja użytkująca dany przedmiot | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|
Karabinek SKS[4] | bd | wciąż używany | ![]()
| Obecnie zastępowany przez MSBS-R | |
![]() | Karabinek AK[2] | 1952 | zmagazynowany | ![]() | Zastąpiony przez Karabinek wz. 96 Beryl |
![]() | Karabinek AKS[2] | 1957 | zmagazynowany | ![]() | Zastąpiony przez Karabinek wz. 96 Beryl |
![]() | Karabinek AKM[2] | 1965 | zmagazynowany | ![]() | Zastąpiony przez Karabinek wz. 96 Beryl |
![]() | Karabinek AKMS[2] | 1972 | wciąż używany | ![]() | Zastępowany przez Karabinek wz. 96 Beryl |
![]() | Karabinek-granatnik wz. 1960[5] | lata 60. | wycofany | ![]() | Polska wersja kbk AK przystosowana do wystrzeliwania granatów nasadkowych; powstała także wersja z oddzielaną kolbą dla wojsk desantowych (kbkg wz. 1960/72) |
![]() | Karabinek szturmowy wz. 96 „Beryl”[6] | 1997 | wciąż używany | ![]() | |
Subkarabinek wz. 1996 „Mini Beryl” | 1997 | wciąż używany | ![]() | Skrócona wersja kbk wz. 1996 Beryl | |
![]() | Karabin wyborowy SWD[7] | 1963 | wciąż używany | ![]() | |
| Karabin wyborowy wz.93 Baryt (SWD-M)[8] | lata 90. | wciąż używany | ![]() | Zmodernizowana polska wersja karabinu SWD |
![]() | Karabin wyborowy SAKO TRG-21/22[9] | 2001 | wciąż używany | ![]() | |
![]() | Wielkokalibrowy karabin wyborowy „Tor”[10] | 2005 | wciąż używany | ![]() | |
![]() | Karabin wyborowy „Bor”[10] | 2008 | wciąż używany | ![]() | |
![]() | Karabinek Grot[11] | 2017 | wciąż używany | ![]() | Podpisanie umowy nastąpiło podczas MSPO 2017 |
Granaty ręczne
Zdjęcie | Nazwa | Data wprowadzenia do użytkowania | Data wycofania | Formacja użytkująca dany granat | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|
![]() | Granat obronny F-1[12] | 1941 | wciąż używany | Armia Andersa
| Od początku lat 90. zastępowany przez Ręczny Granat Obronny wz. 88 |
![]() | Granat zaczepny RG-42[12][13] | bd | wciąż używany | ![]() | Od początku lat 90. zastępowany przez Ręczny Granat Zaczepny wz. 89 |
![]() | Ręczny Granat Obronny wz. 88 | bd | wciąż używany | ![]() | |
![]() | Ręczny Granat Zaczepny wz. 89[14] | 1998 | wciąż używany | ![]() |
Granatniki
Zdjęcie | Nazwa | Data wprowadzenia do użytkowania | Data wycofania | Formacja użytkująca dany granat | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|
![]() | Granatnik podwieszany Pallad | 1974 | wciąż używany | ![]() | Podwieszany pod kbk AKM, kbk Tantal i kbk Beryl |
![]() | Granatnik Pallad-D | 1983 | wciąż używany | ![]() | Granatnik samodzielny z kolbą składaną |
![]() | Granatnik RPG-76 Komar | 1985 | ? | ![]() | Jednorazowy granatnik przeciwpancerny |
Broń biała
Zdjęcie | Nazwa | Data wprowadzenia do użytkowania | Data wycofania | Formacja użytkująca daną broń | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|
Bagnet 6H3 | 1965 | wciąż używany | ![]() | Do kbk AKM/AKMS | |
![]() | Bagnet 6H4[15] | lata 70. | wciąż używany | ![]() | Do kbk AKM/AKMS, kbk wz. 88 „Tantal”, kbk wz. 96 „Beryl” |
Nóż wojskowy wz. 92[16] | 1993 | wciąż używany | ![]() | ||
![]() | Nóż wojskowy wz. 98[17] | bd | wciąż używany | ![]() | |
Szabla paradna Wojska Polskiego wz. 1976/90[18][19] | 1980 | wciąż używana | ![]() | ||
Szabla wz. 1934/2002 | 2002 | wciąż używana | ![]() | Opracowana dla Szwadronu Kawalerii WP |
Współczesne wyposażenie indywidualne
Hełmy
Zdjęcie | Nazwa | Data wprowadzenia do użytku | Data wycofania | Formacja użytkująca daną broń | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|
![]() | Hełm wz. 2005 | 2006 | wciąż używany | ![]() | W 2016 zamówiono ponad 60 000 hełmów tego typu[20] |
![]() | Hełm wz. 67 | 1967 | wciąż używany | ![]() ![]() | Obecnie używany do szkolenia[21] |
![]() | Hełmofon czołgowy HC-98[22] | bd | wciąż używany | ![]() | Podstawowy hełmofon załóg pojazdów opancerzonych |
![]() | Hełm HA-03[23] | 2015 | wciąż używany | ![]() | Opracowany na potrzeby wojsk aeromobilnych. Zamówiono ponad 5000 hełmów tego typu[24]. |
![]() | Hełm HP-05 | 2020 | wciąż używany | ![]() | Hełm typu „high-cut”. Zamówiono 50 000 hełmów dla Sił Zbrojnych RP z dostawami w latach 2020–2023. Do grudnia 2020 roku dostarczono 8000 sztuk[25]. W 2023 zamówiono kolejne 84 000 hełmów HP-05 i wz. 2005.[26] |
Hełm HBT-02 | 2024 | zakwalifikowany do wdrożenia | ![]() | Hełm typu low-cut z możliwością dołączenia ochrony szczęki i oczu wdrażany w ramach operacji „Szpej”. |
Umundurowanie
Zdjęcie | Nazwa | Data wprowadzenia do użytku | Data wycofania | Formacja użytkująca daną broń | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|
![]() ![]() | Umundurowanie polowe wz. 2010 | 2010 | wycofywany/w rezerwie | ![]() | [27] |
Umundurowanie polowe wz. 2019 | 2019 | wciąż używany | ![]() | ||
Mundur „Tytan” | 2024 | Testowany | ![]() | ||
![]() | Mundur pustynny 123UT/MON | 2010 | wciąż używany | ![]() | [28] |
![]() | Kombinezon czołgisty wz.2010 634/MON | 2010 | wciąż używany | ![]() | [29] |
Kombinezon czołgisty warsztatowca wz. 2010 | 2010 | wciąż używany | ![]() | [29] |
Odzież ochronna i maski przeciwgazowe
Zdjęcie | Nazwa | Data wprowadzenia do użytku | Data wycofania | Formacja użytkująca daną broń | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|
![]() | Maska przeciwgazowa MP-5 | bd | wciąż w użyciu | ![]() | [30] |
![]() | Maska przeciwgazowa MP-6 | bd | wciąż w użyciu | ![]() | Zamówiono ponad 110 000 masek tego typu[31][32] |
![]() | FOO-1 | bd | wciąż w użyciu | ![]() | Zamówiono 119 500 kompletów FOO-1[31][33] |
![]() | OP-1 | bd | wciąż w użyciu | ![]() | Zastępowane przez FOO-1[34] |
Kamizelki i kamizelki kuloodporne
Zdjęcie | Nazwa | Data wprowadzenia do użytku | Data wycofania | Formacja użytkująca daną broń | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|
Kamizelka KLV | lata '90 | wciąż w użyciu | ![]() | [35] | |
![]() | Kamizelka przeciwodłamkowa OLV | lata '90 | wciąż w użyciu | ![]() | [35] |
![]() | Kamizelka przeciwodłamkowa DMV-98 | lata '90 | wciąż w użyciu | ![]() | [36] |
![]() | Szelki do przenoszenia oporządzenia wz. 988/MON | lata '90 | wciąż w użyciu | ![]() | [37] |
![]() | Uniwersalna Kamizelka Ochronna KWM-02 | 2009 | wciąż w użyciu | ![]() | [38]Zamówiono ponad 23 000 kamizelek tego typu[39][20] |
![]() | KWM-01 | lata '00 | wciąż w użyciu | ![]() | [40] |
KKZ-01 SG | 2024 | testowany | ![]() | ||
KKZ-01 | 2023 | wciąż w użyciu | ![]() |
Historyczna
Pistolety i rewolwery
Zdjęcie | Nazwa | Data wprowadzenia do użytkowania | Data wycofania | Formacja użytkująca daną broń | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|
![]() | Rewolwer Nagant wz. 1895[41][42] | 1918 (WP) / 1943 (LWP) | 1923 (WP) / lata 50. (LWP) | ![]()
| Na wyposażeniu WP w latach 1918–1923; na wyposażeniu LWP od 1943 do lat 50 |
![]() | Pistolet Cebra wz. 1916[43] | 1919 | bd | ![]() | |
![]() | Rewolwer Lebel wz. 1892[44] | 1919 | zaczęto wycofywanie w latach 30. | ![]() | W roku 1939 jeszcze obecny w formacjach tyłowych |
![]() | Pistolet Frommer wz. 1911[45] | 1919 | 1939 | ![]() | |
![]() | Pistolet Roth Steyr wz. 1907[46] | 1918 | 1939 | ![]() | W roku 1939 w formacjach i składnicach było już tylko 200 sztuk tej broni |
Pistolet Roth Steyr wz. 1912[47] | 1918 | 1939 | ![]() | ||
![]() | Pistolet wz. 1935 „Vis”[48] | 1935 | 1939 | ![]() | Po 1939 używany także przez partyzantów |
![]() | Pistolet Colt wz. 1911[49] | 1919 (WP) / 1940 (PSZ) | wycofany po wojnie polsko-bolszewickiej (WP) / 1945 (PSZ) | ![]()
| |
![]() | Pistolet M1935 Automatic[52][53] | 1939 | 1940 | Wojsko Polskie we Francji | |
![]() | Rewolwer Enfield No.2 Mk.I*[54] | bd | bd | ![]() | |
Pistolet TT wz. 33[55][56] | 1943 | lata 80. | ![]() | od 1947 produkowany w Polsce |
Pistolety maszynowe
Zdjęcie | Nazwa | Data wprowadzenia do użytkowania | Data wycofania | Formacja użytkująca daną broń | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|
![]() | Pistolet maszynowy wz. 39 „Mors”[57] | 1939 | 1939 | ![]() | W roku 1939 w Morsy wyposażony był tylko jeden batalion |
![]() | Pistolet maszynowy STEN[58] | 1942 | 1945 | ![]() | |
![]() | Pistolet maszynowy Thompson M1[59][60] | 1940 | bd | ![]() | |
![]() | Pistolet maszynowy PPD wz. 1940 | 1943 | bd | ![]() | |
![]() | Pistolet maszynowy PPSz wz. 1941[61][62] | 1943 | lata 50. | ![]() | od 1952 produkowany w Polsce |
Pistolet maszynowy PPS wz. 1943[63] | 1943 | lata 80. | ![]() | od 1948 produkowane w Radomiu; w Polsce została także opracowana wersja ze stałą drewnianą kolbą – pm PPS wz. 1943/52.[64] |
Karabinki i karabiny
Zdjęcie | Nazwa | Data wprowadzenia do użytkowania | Data wycofania | Formacja użytkująca daną broń | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|
Karabin Lebel wz. 1886/93[65][66] | 1918 | 1921 (pozostały w magazynach do 1939) | ![]() | ||
Karabiny Mannlicher wz. 1890, wz. 1895 i karabinki Mannlicher wz. 1890, kbk 1895[67] | 1918 | 1939 | ![]() | Po roku 1929 Mannlichery wycofano całkowicie z piechoty | |
Karabin i karabinek Werndl-Holub wz. 1873/77[68][69] | 1918 | 1925 | ![]() | Pewne ilości broni w roku 1939 były w magazynach | |
![]() | Karabin Gras wz. 1874[70] | 1919 | bd | ![]() | Od 1925 przekazywany jednostkom pomocniczym |
![]() | Karabin Enfield wz. 1914[71] | 1919 | 1924 | ![]() | |
![]() | Karabin i karabinek Mosin wz. 1891[72][73] | 1918 | 1939 | ![]() | Po wycofaniu z wojska przekazano batalionom ON. Część karabinów i karabinków dostosowano do amunicji 7,92 mm Mausera (oznaczano jako wz. 91/98/23. i wz. 91/98/25). |
![]() | Karabiny Arisaka wz. 91 i wz. 05[74] | 1918 | 1939 | ![]() | |
![]() | Karabin wz. 1898[75] | 1918 | 1939 | ![]() | Od 1921 przyjęty jako standardowy karabin armii. Od 1922 produkowany w Polsce. |
![]() | Karabinek Berthier wz. 1892[76] | 1919 (WP) / 1939 (PSZ) | 1935 (WP) / 1940 (PSZ) | ![]() Wojsko Polskie we Francji (wersja M 16)[77] | Karabinki były jeszcze obecne w jednostkach pomocniczych i ON po 1935. |
![]() | Karabinek wz. 1898[78] | 1924 | 1939 | ![]() | Polska wersja karabinku Mauser Kar98AZ |
![]() | Karabinek wz. 29[79] | 1930 | 1939 | ![]() | |
![]() | Karabin wz. 1898a[79] | 1936 | 1939 | ![]() | Zmodernizowana wersja karabinu wz. 1898 |
![]() | Karabin samopowtarzalny wz. 38M[80] | 1938 | 1939 | ![]() | |
![]() | Karabin przeciwpancerny wz. 35 „Ur”[81] | 1935 | 1939 | ![]() | |
Karabinek Lebel wz. 1886 R 35[82] | 1939 | 1940 | Wojsko Polskie we Francji | ||
![]() | Karabin Berthier wz. 1916[52][76] | 1919 / 1939 | 1935 / 1940 | ![]() Wojsko Polskie we Francji | Karabiny były jeszcze obecne w jednostkach pomocniczych i ON po 1935. |
![]() | Karabin MAS wz. 1936[83] | 1939 | 1940 | Wojsko Polskie we Francji: m.in. Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich | |
Karabiny Lee Enfield Rifle No. 1 i No. 4 Mk 1*[84] | 1940 | 1945 | ![]() | ||
![]() | Karabin i karabinek Mosin wz. 1891/1930[85] | 1941 | lata 70. | Armia Andersa
| Produkowane w Polsce |
![]() | Karabin samopowtarzalny SWT-40[86][87] | 1941 | 1945 | Armia Andersa
| |
![]() | Karabinek wz. 88 „Tantal”[2] | 1991 | 2005 | ![]() | Kbk Tantal pozostawały w służbie PKW Syria (UNDOF) i PKW Liban (UNIMIL) do roku 2005. |
Karabiny maszynowe
Zdjęcie | Nazwa | Data wprowadzenia do użytkowania | Data wycofania | Formacja użytkująca daną broń | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|
![]() | Ręczny Karabin Maszynowy Chauchat wz. 1915[88] | 1919 | broń zaczęto wycofywać w roku 1930 | ![]() | |
![]() | Ręczny karabin maszynowy Lewis wz. 15[89] | 1922 | 1939 | ![]() | W roku 1927 wycofano ze służby liniowej |
![]() | Ręczny karabin maszynowy wz. 1928[90] | 1927 | 1939 | ![]() | |
Karabin maszynowy Châtellerault Mle 24 | 1939 | 1940 | Wojsko Polskie we Francji | ||
![]() | Karabin maszynowy Bren[91] | 1940 | 1945 | ![]() | |
![]() | Ręczny karabin maszynowy DP wz. 1928[92][93] | 1943 | bd | ![]() | od 1953 produkowany w Polsce |
![]() | Ręczny karabin maszynowy DPM wz. 1944[92] | bd | bd | ![]() | od 1954 produkowany w Polsce |
![]() | Ręczny karabin maszynowy D (rkm D)[2] | bd | bd | ![]() | od 1957 produkowany w Polsce |
![]() | Karabiny maszynowe RPK i RPKS[2] | bd | bd | ![]() ![]() | Większość wycofana pod koniec lat 90.. |
![]() | Karabiny maszynowe RPK-74 i RPKS-74[2] | lata 90. | 2005 | ![]() | Wycofane wraz z Tantalami. |
Granaty ręczne
Zdjęcie | Nazwa | Data wprowadzenia do użytkowania | Data wycofania | Formacja użytkująca dany granat | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|
Granat trzonkowy wz. 1917[94] | 1918 | bd | ![]() | ||
Granat obronny typu „O” wz. 23[95][96] | 1923 | 1939 | ![]() | ||
![]() | Granat zaczepny typu „Z” wz. 23[97][96] | 1923 | 1939 | ![]() | |
Granat obronny typu „O” wz. 33[95][96] | 1933 | 1939 | ![]() | Granat wz. 23 z zapalnikiem wz. 31 | |
Granat zaczepny typu „Z” wz. 33[97][96] | 1933 | 1939 | ![]() | Granat wz. 23 z zapalnikiem wz. 31 | |
Granat ręczny M69[98] | bd | bd | ![]() | ||
Ręczny granat przeciwpancerny RPG-40[12] | bd | bd | ![]() | ||
![]() | Ręczny granat przeciwpancerny RPG-43[12] | bd | bd | ![]() |
Broń biała
Zdjęcie | Nazwa | Data wprowadzenia do użytkowania | Data wycofania | Formacja użytkująca daną broń | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|
![]() | Bagnet 56-H-212 | bd | bd | ![]() | Do kbk AK/AKS |
Bagnet brytyjski wz. 1913[99] | 1919 | 1924 | ![]() | Przeznaczony do karabinu Enfield wz. 1914 | |
Bagnet Berthier wz. 1892[100] | 1919 | 1935 | ![]() | Przeznaczony do karabinku Berthier wz. 1892 | |
Bagnet Lebel wz. 1886[101][102] | 1918 | 1921 | ![]() | Przeznaczony do karabinów systemów Lebel wz. 1886 i Berthier wz. 1916 | |
Bagnet Mannlicher wz. 1895[103] | 1918 | 1939 | ![]() | Przeznaczony do karabinów Mannlicher | |
Bagnet wz. 1898/05[104] | 1918 | 1939 (w jednostkach pierwszoliniowych do 1937) | ![]() | Przeznaczony do karabinu i karabinku Mauser wz. 1898; | |
Bagnet polski wz. 22[105] | 1922 | 1939 | ![]() | Przeznaczony do karabinu Mauser wz. 1898; | |
Bagnet polski wz. 24[106] | 1924 | 1939 | ![]() | Przeznaczony do karabinu Mauser wz. 1898; | |
Bagnet polski wz. 28 (wz. 29)[107] | 1928 | 1939 | ![]() | Przeznaczony do karabinków wz. 29 i wz. 1898 | |
Kordzik oficerów i podoficerów broni pancernej wz. 1924[108] | bd | bd | ![]() | ||
Lanca pruskiej kawalerii[109] | 1918 | 1920 | ![]() | ||
Lanca rosyjska wz. 1901[110] | 1918 | 1921 | ![]() | ||
Lanca francuska wz. 1913[111] | 1919 | 1939 | ![]() | W międzywojniu w Polsce produkowano kopie popularnie nazywane lancami polskimi wz. 1913. | |
Lanca niemiecka wz. 1893 n/A[112] | 1918 | 1939 | ![]() | ||
Nóż wojskowy wz. 55/56[113] | 1955 | bd | ![]() | ||
Szabla francuska wz. 1822[114] | 1919 | 1939 | ![]() | W latach 30. wycofane ze służby liniowej, wydane oddziałom zmobilizowanym w 1939 | |
Szabla austriacka wz. 1861[115] | 1918 | 1921 | ![]() | ||
Szabla austriacka wz. 1877[116] | 1918 | bd | ![]() | ||
Szabla pruska wz. 1896[117] | 1918 | 1939 | ![]() | Pod nazwą „szabla wz. 1896” ewidencjonowano szable pruskie: wz. 1848 i szable kawaleryjskie wz. 1873 | |
Szabla polska wz. 1917[118] | 1918 | 1921 | ![]() | ||
Szabla „Krechowiecka”[119] | 1919/1920 | 1935 | ![]() | ||
Szabla wz. 1921/22[120][121][122] | 1921 | 1939 | ![]() | ||
Szabla wz. 1934 „Ludwikówka”[123][124] | 1935 | 1939 | ![]() | ||
Sztylet komandosów F-S model 2[125] | bd | bd | ![]() |
Historyczne wyposażenie indywidualne
Hełmy
Zdjęcie | Nazwa | Data wprowadzenia do użytkowania | Data wycofania | Formacja użytkująca daną broń | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|
![]() | Hełm wz.15 | 1915 | 1939 | ![]() | Używany głównie w kawalerii |
![]() | Hełm wz. 31 | 1931 | lata 50-60 XX w. | ![]() | [126] |
![]() | Hełm wz. 50 | lata 50 XX w. | koniec lat 60 XX w. | ![]() | Zastąpiony przez hełm wz. 67[127] |
![]() | Hełm wz. 63 | lata 60 XX w. | 2016 | ![]() | [128] |
![]() | Hełm wz. 93 | 1997 | bd | ![]() | Zastąpiony przez hełm wz. 2005[129] |
![]() | Hełm wz. 2000 | pierwsza dekada XXI w. | bd | ![]() | Zastąpiony przez hełm wz. 2005[129] |
Umundurowanie
Zdjęcie | Nazwa | Data wprowadzenia do użytku | Data wycofania | Formacja użytkująca daną broń | Uwagi |
---|---|---|---|---|---|
![]() | Umundurowanie polowe wz. 58 (kamuflaż analogiczny do Strichmuster) | 1958 | 1968 | ![]() | [130] |
![]() | Umundurowanie polowe wz. 68 | 1968 | lata 90 XX w. | ![]() | [131] |
Umundurowanie polowe wz. 89 | 1989 | 1993 | ![]() | [132] | |
![]() | Umundurowanie polowe wz. 93 | 1993 | ![]() | W służbie liniowej zastąpiony przez Umundurowanie polowe wz. 2010[133] |
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b c Pistolet dla Wojska Polskiego. www.militech.sownet.pl. [dostęp 2012-03-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-04-29)]. (pol.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l Broń strzelecka WP na początku XXI wieku. www.militech.sownet.pl. [dostęp 2012-03-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-04-13)]. (pol.).
- ↑ Zbigniew Gwóźdź, Piotr Zarzycki: Polskie konstrukcje broni strzeleckiej. Warszawa: SIGMA NOT Spółka z o.o., 1993, s. 136. ISBN 83-85001-69-7.
- ↑ 7,62 mm wz. 1945 SKS, KSS. www.2wojna.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Zbigniew Gwóźdź, Piotr Zarzycki: Polskie konstrukcje broni strzeleckiej. Warszawa: SIGMA NOT Spółka z o.o., 1993, s. 180–182. ISBN 83-85001-69-7.
- ↑ Karabinek wz. 1996 BERYL kalibru 5,56 mm. army.mil.pl. [dostęp 2012-03-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-09-20)]. (pol.).
- ↑ Karabin wyborowy SWD. army.mil.pl. [dostęp 2012-03-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-09-20)]. (pol.).
- ↑ Karabin wyborowy SWD-M – zapomniana modernizacja. www.militech.sownet.pl. [dostęp 2012-03-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-04-04)]. (pol.).
- ↑ Karabin wyborowy TRG-21 kalibru 7,62 mm. army.mil.pl. [dostęp 2012-03-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-09-20)]. (pol.).
- ↑ a b Snajper a sprawa polska. www.militech.sownet.pl. [dostęp 2012-03-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-02-19)]. (pol.).
- ↑ RafałR. Muczyński RafałR., MSPO 2017: Ponad 53 tysiące karabinków MSBS-5,56 Grot dla Wojska Polskiego [online], NowaStrategia.org.pl, 5 września 2017 [dostęp 2018-05-28] (pol.).
- ↑ a b c d Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 126. ISBN 83-7020-354-X.
- ↑ RG-42. www.2wojna.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Ręczny granat zaczepny wz. 89 (RGZ-89). www.army.mil.pl. [dostęp 2012-03-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-09-20)]. (pol.).
- ↑ Piotr Dąbrowski: Bagnet polski 6H4 do karabinka szturmowego wz.96 „Beryl” kal.5,56 mm. www.muzeumwp.pl. [dostęp 2012-03-21]. (pol.).
- ↑ Piotr Dąbrowski: Nóż bojowy wz.92 używany przez jednostki specjalne Wojska Polskiego. www.muzeumwp.pl. [dostęp 2012-03-21]. (pol.).
- ↑ wz. 98. www.militaryknives.pl. [dostęp 2012-03-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-04-09)]. (pol.).
- ↑ Piotr Dąbrowski: Szabla paradna Wojska Polskiego wz. 1976/90. www.muzeumwp.pl. [dostęp 2012-03-21]. (pol.).
- ↑ Szabla Wojsk Lądowych wz. 1976/90 WP. www.szablapolska.com. [dostęp 2012-03-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-09-03)]. (pol.).
- ↑ a b Prawie 250 mln PLN na hełmy i kamizelki dla WOT [online], DziennikZbrojny.pl [dostęp 2023-03-08] (pol.).
- ↑ Wojsko wyda trzy miliony złotych na odnowę starych hełmów [online], Onet Wiadomości, 19 marca 2018 [dostęp 2020-05-21] (pol.).
- ↑ Interprotel – projektant i producent telefonów sterowanych procesorami [online], www.interprotel.com.pl [dostęp 2020-05-21] .
- ↑ Nowy hełm spadochroniarzy [online], www.altair.com.pl [dostęp 2020-05-21] (ang.).
- ↑ null [online], defence24.pl [dostęp 2023-03-08] (pol.).
- ↑ 8 tys. hełmów HP-05 w jednostkach sił zbrojnych [online], Wydawnictwo militarne ZBIAM, 9 grudnia 2020 [dostęp 2020-12-09] (pol.).
- ↑ Krzysztof Płatek krzysztof_atek Agencja Uzbrojenia zamówiła dla 🇵🇱Sił Zbrojnych 84 tys. hełmów kevlarowych wz. 2005 i HP-05 (FAST) ... [online], Twitter [dostęp 2023-03-08] (pol.).
- ↑ Polska armia kupuje sto tysięcy mundurów polowych – Defence24 [online], www.defence24.pl [dostęp 2020-05-21] .
- ↑ JacekJ. Zdanowicz JacekJ., Zmiany w umundurowaniu i wyekwipowaniu polowym żołnierzy Sił Zbrojnych RP. „Przegląd Logistyczny 1/2009”, s. 8–18. Redakcja Wojskowa. ISSN 1898-8202 .
- ↑ a b Nowe mundury dla czołgistów – Defence24 [online], www.defence24.pl [dostęp 2020-05-21] .
- ↑ Polski sprzęt ochronny dla Obrony Terytorialnej – Defence24 [online], www.defence24.pl [dostęp 2020-05-21] .
- ↑ a b null [online], defence24.pl [dostęp 2023-03-10] (pol.).
- ↑ Maskpol dostarczy sprzęt Wojsku Polskiemu – Defence24 [online], www.defence24.pl [dostęp 2020-05-21] .
- ↑ Zbiam, Filtracyjna odzież ochronna z Maskpolu [online], Wydawnictwo militarne ZBIAM [dostęp 2020-05-21] (pol.).
- ↑ Odpowiedź na interpelację w sprawie nadmiernego obciążenia żołnierzy ekwipunkiem [online], orka2.sejm.gov.pl [dostęp 2020-05-21] .
- ↑ a b TadeuszT. Zubik TadeuszT., AndrzejA. Bębnowicz AndrzejA., Użytkowanie kamizelek kuloodpornych w wojskach lądowych.
- ↑ Polskie Jednostki Specjalne [online], web.archive.org, 27 lutego 2009 [dostęp 2020-05-21] [zarchiwizowane z adresu 2009-02-27] .
- ↑ Wreszcie nowe kamizelki dla piechoty – Defence24 [online], www.defence24.pl [dostęp 2020-05-21] .
- ↑ Maskpol ulepsza uniwersalne kamizelki [ANALIZA] – Defence24 [online], www.defence24.pl [dostęp 2020-05-21] .
- ↑ Więcej kamizelek KWM-02 dla SZ RP [online], www.altair.com.pl [dostęp 2023-03-08] (ang.).
- ↑ SPECIALS. OPS SPECIALS., INDYWIDUALNE OSŁONY BALISTYCZNE CZ.3 OSŁONY BALISTYCZNE .
- ↑ Rewolwer Nagant wz. 1895. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 116. ISBN 83-7020-354-X.
- ↑ Pistolet Cebra wz. 1916. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Rewolwer Lebel wz. 1892. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Pistolet Frommer wz. 1911. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Pistolet Roth Steyr wz. 1907. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Pistolet Roth Steyr wz. 1912. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 6. ISBN 83-7020-354-X.
- ↑ Pistolet Colt wz. 1911. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 46. ISBN 83-7020-354-X.
- ↑ 11,43 mm M1911, M1911A1 Colt. www.2wojna.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ a b Praca zbiorowa: Żołnierze Wojen Światowych: Polacy w II wojnie światowej (zarys). Wydawnictwo Del Prado, 2002, s. 13. ISBN 83-7248-186-5.
- ↑ 7,5 mm wz. 1935. www.2wojna.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 47. ISBN 83-7020-354-X.
- ↑ 7,62 mm wz. 1933 TT. www.2wojna.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 115. ISBN 83-7020-354-X.
- ↑ Pistolet maszynowy 9mm wz.38 „Mors”. www.1939.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 51. ISBN 83-7020-354-X.
- ↑ Kurtka Denisona, „Żołnierze XX wieku”, 1, Oxford Educatinal sp. z o.o., 2007, s. 11, ISBN 978-83-7425-816-6 .
- ↑ Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 52. ISBN 83-7020-354-X.
- ↑ 7,62 mm wz. 1941 PPSz. www.2wojna.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 118. ISBN 83-7020-354-X.
- ↑ Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 119. ISBN 83-7020-354-X.
- ↑ Zbigniew Gwóźdź, Piotr Zarzycki: Polskie konstrukcje broni strzeleckiej. Warszawa: SIGMA NOT Spółka z o.o., 1993, s. 126–127. ISBN 83-85001-69-7.
- ↑ Karabin Lebel wz. 1886 i 1896. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Karabin 8mm wz. 1886/93 „Lebel”. www.1939.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Karabin i karabinek Mannlicher. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Karabin Werndl-Holub wz. 1873/77. www.1939.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Karabin i karabinek Werndl-Holub wz. 1873/77. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Karabin Gras wz. 1874. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Karabin Enfield wz. 1914. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Karabin i karabinek Mosin wz.91/98/23. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Zbigniew Gwóźdź, Piotr Zarzycki: Polskie konstrukcje broni strzeleckiej. Warszawa: SIGMA NOT Spółka z o.o., 1993, s. 144–146. ISBN 83-85001-69-7.
- ↑ Karabin i karabinek Arisaka. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Zbigniew Gwóźdź, Piotr Zarzycki: Polskie konstrukcje broni strzeleckiej. Warszawa: SIGMA NOT Spółka z o.o., 1993, s. 140. ISBN 83-85001-69-7.
- ↑ a b Karabin i karabinek Berthier. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Żołnierz Polskiej 1. Dywizji Granadierów. „Gazety Wojenne”. 9. P.P. Polska Warszawa. ISSN 1505-0122.
- ↑ Zbigniew Gwóźdź, Piotr Zarzycki: Polskie konstrukcje broni strzeleckiej. Warszawa: SIGMA NOT Spółka z o.o., 1993, s. 146–147. ISBN 83-85001-69-7.
- ↑ a b Zbigniew Gwóźdź, Piotr Zarzycki: Polskie konstrukcje broni strzeleckiej. Warszawa: SIGMA NOT Spółka z o.o., 1993, s. 142–143. ISBN 83-85001-69-7.
- ↑ Zbigniew Gwóźdź, Piotr Zarzycki: Polskie konstrukcje broni strzeleckiej. Warszawa: SIGMA NOT Spółka z o.o., 1993, s. 171–175. ISBN 83-85001-69-7.
- ↑ Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 11. ISBN 83-7020-354-X.
- ↑ Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 48. ISBN 83-7020-354-X.
- ↑ Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 49. ISBN 83-7020-354-X.
- ↑ Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 50. ISBN 83-7020-354-X.
- ↑ Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 117. ISBN 83-7020-354-X.
- ↑ Żołnierz Armii Polskiej w ZSRR. „Gazety Wojenne”. 26. P.O. Polska Warszawa. ISSN 1505-0122.
- ↑ 7,62 mm wz. 1938, wz. 1940 SWT, AWT. www.2wojna.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Ręczny Karabin Maszynowy Chauchat wz. 1915. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Ręczny Karabin Maszynowy Lewis wz. 15. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Zbigniew Gwóźdź, Piotr Zarzycki: Polskie konstrukcje broni strzeleckiej. Warszawa: SIGMA NOT Spółka z o.o., 1993, s. 194–197. ISBN 83-85001-69-7.
- ↑ Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 53. ISBN 83-7020-354-X.
- ↑ a b 7,62 mm wz. 1928 DP, DPM, RP-46. www.2wojna.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 120. ISBN 83-7020-354-X.
- ↑ Granat trzonkowy wz. 1917. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ a b Granat obronny „O” wz.23 i wz.33. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ a b c d Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945: Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 14. ISBN 83-7020-354-X.
- ↑ a b Granat zaczepny „Z” wz.23 i wz.33. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-09]. (pol.).
- ↑ Regulamin walki grup szturmowych, Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie. www.dobroni.pl. [dostęp 2012-03-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-04-03)]. (pol.).
- ↑ Bagnet karabinowy wz. 13. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-21]. (pol.).
- ↑ Bagnet Berthier wz. 1892. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-21]. (pol.).
- ↑ Bagnet Lebel wz. 1886. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-21]. (pol.).
- ↑ Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.
- ↑ Bagnet Mannlicher wz. 1895. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-21]. (pol.).
- ↑ Bagnet karabinowy wz. 1898/05. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-21]. (pol.).
- ↑ Bagnet karabinowy wz.22. www.weu1918-1939.pl. [dostęp 2012-03-21]. (pol.).
- ↑ Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
- ↑ 28/departament%20piechoty%20bagnety%20wz%2028.html Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
- ↑ Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.
- ↑ Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
- ↑ Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
- ↑ Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
- ↑ Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
- ↑ Nóż wz. 55/56.
- ↑ Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
- ↑ Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
- ↑ Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
- ↑ Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
- ↑ Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
- ↑ kawalerii szable krechowiacka.html Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
- ↑ Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
- ↑ Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.
- ↑ Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.
- ↑ Wielka Encyklopedia Uzbrojenia M.S.Wojsk. 1918-1939.
- ↑ Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.
- ↑ Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.
- ↑ JacekJ. Kijak JacekJ., Hełmy Wojska Polskiego i organizacji paramilitarnych 1917–1991. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 2004. [[Specjalna:Książki/8311079978|ISBN 83-11-07997-8]].
- ↑ JacekJ. Kijak JacekJ., Hełmy Wojska Polskiego 1917-1991, Warszawa 1993, s. 135–139.
- ↑ Żołnierze z desantu żegnają „orzeszka” [online], www.polska-zbrojna.pl [dostęp 2020-05-21] .
- ↑ a b Zbiam, Techniczne środki materiałowe dla hełmów kompozytowych z Maskpolu [online], Wydawnictwo militarne ZBIAM, 19 sierpnia 2017 [dostęp 2020-05-21] (pol.).
- ↑ UWIWP – Umundurowanie i wyposażenie indywidualne wojska polskiego [online], uwiwp.pl [dostęp 2020-05-21] .
- ↑ Ubranie żołnierza Ludowego Wojska Polskiego [online], wmasg.com [dostęp 2020-05-21] (pol.).
- ↑ UWIWP – Umundurowanie i wyposażenie indywidualne wojska polskiego [online], uwiwp.pl [dostęp 2020-05-21] .
- ↑ UWIWP – Umundurowanie i wyposażenie indywidualne wojska polskiego [online], uwiwp.pl [dostęp 2020-05-21] .
- p
- d
- e
Struktura |
|
---|---|
Szkoły Wojsk Lądowych | |
Pozostałe |
|