Kinkażu żółty
Potos flavus[1] | |||
(Schreber, 1774) | |||
![]() | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | ssaki | ||
Podgromada | żyworodne | ||
Infragromada | |||
Rząd | drapieżne | ||
Rodzina | szopowate | ||
Rodzaj | Potos | ||
Gatunek | kinkażu żółty | ||
Synonimy | |||
| |||
Podgatunki | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |||
![]() najmniejszej troski | |||
Zasięg występowania | |||
![]() | |||
| |||
|
Kinkażu żółty[3], wikławiec, chwytacz (Potos flavus) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny szopowatych (Procyonidae).
Systematyka
Takson po raz pierwszy opisany przez Johanna Schrebera w 1774 roku pod nazwą Lemur flavus[4]. Jako miejsce typowe autor wskazał góry Jamajki[a][4], zmienione przez Oldfielda Thomasa na Surinam[5]. Jedyny przedstawiciel rodzaju Potos utworzonego przez Étienne Geoffroy Saint-Hilaire’a i Frédérica Cuviera w 1795 roku[6].
Podstawowe dane
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/09/Potos_flavus_%2822985770100%29.jpg/220px-Potos_flavus_%2822985770100%29.jpg)
- Długość ciała: 42–57 cm
- Ogon: do 60 cm
- Masa ciała: 1,5–4,5 kg
- Długość życia: w niewoli do 40 lat, w naturze przeciętnie 29 lat[7]
- Długość ciąży 112–118 dni
- Liczba młodych: 1
Wygląd
Ubarwienie futerka jest żółte lub brązowo-szare z szarym podkładem. Ma duże oczy i małe uszy. Krótkie nogi mają po 5 palców każda. Każdy palec zakończony jest ostrym pazurem[8][9].
Występowanie
Kinkażu występuje od wschodniej i południowej części gór Sierra Madre w Meksyku przez Amerykę Centralną po Peru, Boliwię i Brazylię. Występuje na wysokościach do 2500 m n.p.m. Ssaki te mieszkają w zamkniętych baldachimach lasów tropikalnych, od terenów nizinnych do lasów regla i lasu wtórnego[2].
Tryb życia
Prowadzi nadrzewny tryb życia. Kinkażu to nocne zwierzęta, szczyt ich aktywności przypada zwykle na godziny 19 – 24 oraz na godzinę przed świtem. W dzień śpią w dziuplach lub w zacienionych splotach liści. Unikają bezpośredniego kontaktu ze światłem słonecznym. Występuje samotnie, parami lub w małych grupkach. Zjada owoce, miód, nektar, jaja i pisklęta[10]. Owoce stanowią główny składnik ich diety (ok. 90%). Spośród 78 zjadanych gatunków największy udział mają figowce (Ficus) z rodziny morwowatych (Moraceae)[11]. Podobnie jak szopy, mają niezwykłe zdolności manipulatorskie. Mają krótkie włosy i w pełni chwytny ogon, którego używają jako piątej ręki w czasie wspinaczki po drzewach. Ogona nie używają do chwytania jedzenia. Mają gruczoły zapachowe w pobliżu ust, w gardle, na brzuchu pozwalają na oznaczenie terytorium i trasy podróży[12].
Status
IUCN klasyfikuje kinkażu żółtego jako gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern). Trend liczebności populacji oceniany jest jako spadkowy. Do potencjalnych zagrożeń dla gatunku należą wylesianie, chwytanie osobników w celu ich sprzedaży oraz polowania dla mięsa i futra[2].
Podgatunki
Wyróżnia się siedem podgatunków kinkażu[13]:
- P. flavus chapadensis
- P. flavus chiriquensis
- P. flavus flavus
- P. flavus megalotus
- P. flavus meridensis
- P. flavus modestus
- P. flavus nocturnus
Uwagi
Przypisy
- ↑ a b Potos flavus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b c K.K. Helgen K.K., R.R. Kays R.R., J.J. Schipper J.J., Potos flavus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2015, wersja 2015.2 [dostęp 2015-08-15] (ang.).
- ↑ Nazwa polska za: Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 164. ISBN 978-83-88147-15-9.
- ↑ a b J.C.D. v. Schreber: Die Säugthiere in Abbildungen nach der Natur, mit Beschreibungen. Erlangen: Wolfgang Walther, 1774, s. ryc. 42, s. 187. (niem.).
- ↑ O. Thomas. On the geographical races of the kinkajou. „The Annals and Magazine of Nnatural History”. Seventh Series. 9, s. 266–270, 1902. (ang.).
- ↑ É. Geoffroy Saint-Hilaire, F. Cuvier. Mammalogie. Mémoire sur une nouvelle division des Mammifères, et sur les principcs qui doivent servir de base dans cette sorte de travail, lu á la societe d’Histoire naturelle, le premier florèal de l'an troisième. „Magasin Encyclopédique”. 2, s. 187, 1795. (fr.).
- ↑ Rehder, D. & L. Olson: Potos flavus. (on-line), Animal Diversity Web, 2007. [dostęp 2009-12-27]. (ang.).
- ↑ Luigi Boitani, Simon & Schuster's Guide to Mammals. Simon & Schuster/Touchstone Books. 1984. ISBN 978-0-671-42805-1.
- ↑ Ford, L., R. Hoffmann. Potos flavus. „Mammalian species”. 321, s. 1–9, 1988. DOI: 10.2307/3504086.
- ↑ Glatston, A.R. 1994. The red panda, olingos, coatis, raccoons, and their relatives: status survey. IUCN. s. 103. ISBN 978-2-8317-0046-5
- ↑ R. Kays. Food Preferences of Kinkajous (Potos flavus): A Frugivorus Carnivore. „Journal of Mammalogy”. 80 (2), s. 589–599, 1999. DOI: 10.2307/1383303.
- ↑ Holly Menino, fot. Mattias Klum. Kinkajous. „National Geographic”. październik 2003. s. 42. (ang.).
- ↑ Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Potos flavus. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 20 października 2009]
Linki zewnętrzne
- Potos flavus – kinkażu żółty – opis hodowli w niewoli na stronie terrarium.com.pl
- Britannica: animal/kinkajou
- SNL: snohalebjørn
- DSDE: snohalebjørn