Kazimierz Bogaczewicz
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 2 marca 1886, 1887 lub 1888 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | |||
Przebieg służby | |||
Lata służby | 1914–1940 | ||
Siły zbrojne |
| ||
Formacja |
| ||
Jednostki | 6 Pułk Piechoty Legionów, | ||
Stanowiska | dowódca batalionu, | ||
Główne wojny i bitwy | I wojna światowa | ||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0f/Memorials_on_outside_wall_of_Saint_Charles_Borromeo_church_in_Warsaw_Pow%C4%85zki_%282023%29%2C_Kazimierz_Bogaczewicz.jpg/240px-Memorials_on_outside_wall_of_Saint_Charles_Borromeo_church_in_Warsaw_Pow%C4%85zki_%282023%29%2C_Kazimierz_Bogaczewicz.jpg)
Kazimierz Bogaczewicz (ur. 2 marca 1886, 1887 lub 1888 w Humniskach, zm. kwiecień 1940 w Charkowie) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Urodził się 2 marca 1886, 1887 lub 1888[a] w Humniskach, w rodzinie Franciszka (rękodzielnik w Humniskach[1][2]) i Marii z Orzechowskich. W 1907 zdał egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum Męskim w Sanoku (w jego klasie byli m.in. Jakub Hanus, Kazimierz Vetulani)[3][4][5]. Ukończył studia prawa na Wydziale Prawa Uniwersytetu Lwowskiego.
Był członkiem Polskich Drużyn Strzeleckich od 1912 do 1913, w tym pracował jako instruktor PDS w Brzozowie tuż obok rodzinnych Humnisk. Po wybuchu I wojny światowej wstąpił do Grupy Strzeleckiej Józefa Piłsudskiego 6 sierpnia 1914, a następnie do Legionów Polskich, gdzie służył w 2 kompanii I batalionu 1 pułku piechoty w składzie I Brygady, później służył w kompanii narciarskiej Mariusza Zaruskiego. Odbył kurs w Szkole Podchorążych od maja do lipca 1915, po czym został skierowany do 6 pułku piechoty w składzie III Brygady. Od września 1916 przebywał na froncie, 15 listopada 1915 został awansowany do stopnia chorążego[6]. Podczas walk I wojny światowej został ranny pod Kamieniuchą. Awansowany na podporucznika piechoty od 1 kwietnia 1916. Od kwietnia do czerwca 1917 kierował Powiatowym Urzędem Zaciągu w Rawie Mazowieckiej. Po kryzysie przysięgowym z 1917 był oficerem Polskiego Korpusu Posiłkowego. Został awansowany do stopnia porucznika piechoty 27 listopada 1917. Po bitwie pod Rarańczą z lutego 1918 został internowany w obozie w Dułowie(inne języki) (węg. Dulfalva) na Zakarpaciu do połowy kwietnia 1918, a następnie wcielony do armii austro-węgierskiej.
W listopadzie 1918 wstąpił do Wojska Polskiego. Był przydzielony do 25 pułku piechoty. W jego szeregach brał udział w wojnie polsko-ukraińskiej i wojnie polsko-bolszewickiej. Został awansowany do stopnia majora piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku[7][8]. W kolejnych latach 20. był oficerem w 54 pułku piechoty w Tarnopolu, gdzie w 1923, 1924 pełnił funkcję dowódcy III batalionu[9][10]. W maju 1925 został przeniesiony do 78 pułku piechoty w Baranowiczach[11]. W sierpniu tego roku wrócił do 54 pp na stanowisko dowódcy I batalionu[12]. 5 maja 1927 został przesunięty na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[13][14]. 12 kwietnia 1927 roku awansował na podpułkownika piechoty ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927 roku i 25. lokatą w korpusie oficerów piechoty[15][16]. Z dniem 25 sierpnia 1931 roku został przeniesiony do 42 pułku piechoty w Białymstoku na stanowisko dowódcy pułku[17][18]. Pomysłem Bogaczewicza była reorganizacja Wojskowego Klubu Sportowego w wielosekcyjny klub cywilno-wojskowy Białostocki Klub Sportowy Jagiellonia[19]. Był współzałożycielem i wiceprezesem tego klubu[20]. W listopadzie 1935 roku został przeniesiony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr III w Grodnie. Od 1937 funkcję dowódcy obrony przeciwlotniczej w DOK nr III w Grodnie. Z dniem 31 grudnia 1938 roku przeszedł w stan spoczynku. Pozostał w Grodnie i tam osiadł.
Wobec zagrożenia wojną w 1939 zmobilizowany do służby czynnej jako szef OPL Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Narew”. Walczył w kampanii wrześniowej. Po agresji ZSRR na Polskę został wzięty do niewoli sowieckiej i osadzony w obozie w Starobielsku[21]. W 1940 zamordowany przez NKWD w Charkowie na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 (część zbrodni katyńskiej). Został pochowany potajemnie w bezimiennej mogile zbiorowej. Obecnie spoczywa w Piatichatkach na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 511 (28 lutego 1921)[22]
- Krzyż Niepodległości (6 czerwca 1931)[23][24]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1937)[25][26]
- Krzyż Walecznych (czterokrotnie)
- Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1928)[27]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
- Odznaka pamiątkowa 42 pułku piechoty (II RP)[28]
- Krzyż Żelazny 2. klasy (Cesarstwo Niemieckie, 12 maja 1917)[29]
Upamiętnienie
- 5 października 2007 Minister Obrony Narodowej awansował go pośmiertnie do stopnia pułkownika[30]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[31].
- W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, Kazimierz Bogaczewicz został uhonorowany poprzez zasadzenie Dębu Pamięci przy Zespole Szkół im. Macieja Rataja w Reszlu[32].
Zobacz też
- jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)
- obozy NKWD dla jeńców polskich
- ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie
Uwagi
- ↑ Źródła gimnazjalne podawały datę urodzenia 28 marca 1886 CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1900/1901 (zespół 7, sygn. 27). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 143. CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1905/1906 (zespół 7, sygn. 39). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 768., Rocznik Oficerski 1928 wskazał rok 1887, a Rocznik Oficerski 1932 wskazał rok 1888.
Przypisy
- ↑ CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1900/1901 (zespół 7, sygn. 27). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 143.
- ↑ CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1905/1906 (zespół 7, sygn. 39). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 768.
- ↑ 26. Sprawozdanie Dyrektora C.K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1906/1907. Sanok: 1907, s. 61, 78.
- ↑ Kronika. Egzamin dojrzałości. „Gazeta Sanocka”, s. 3, 23 czerwca 1907.
- ↑ Absolwenci. 1losanok.pl. [dostęp 2017-10-22].
- ↑ Lista starszeństwa oficerów Legjonów Polskich, w dniu oddania Legjonów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 402.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 346.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 278.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 254.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 55 z 22 maja 1925, s. 264.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 81 z 1 sierpnia 1925, s. 447.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 maja 1927 roku, s. 135.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 68.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 167.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 20.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 3 sierpnia 1931 roku, s. 233.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 572.
- ↑ Jarosław Dunda, Dariusz Gryko: 80 lat temu.... jagiellonia.pl. [dostęp 2017-02-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-02-19)].
- ↑ Rocznica Zbrodni Katyńskiej. jagiellonia.cp2.win.pl, 7 kwietnia 2011. [dostęp 2014-08-04].
- ↑ Andrzej Leszek Szcześniak: Katyń. Lista ofiar i zaginionych jeńców obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Warszawa: Alfa, 1989, s. 291. ISBN 83-7001-294-9.
- ↑ Dekret Wodza Naczelnego L. 2647 z 28 lutego 1921 r. Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 11, poz. 326.
- ↑ M.P. z 1931 r. nr 132, poz. 199 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
- ↑ Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. Nadanie Krzyża i Medalu Niepodległości. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”, s. 361, nr 8 z 11 listopada 1931. Ministerstwo Spraw Wojskowych.
- ↑ M.P. z 1937 r. nr 260, poz. 410 „za zasługi w służbie wojskowej”.
- ↑ Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”, s. 34, nr 2 z 11 listopada 1937. Ministerstwo Spraw Wojskowych.
- ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”.
- ↑ Na podstawie fotografii 3 [1].
- ↑ Verzeichnis űber jene Angehörigen der Polnischen Legion welche mit dem preuß. Eisernen Kreuz 2. Klasse ausgezichnet wurden. [w:] sygn. I.120.1.383, s. 23, 24 [on-line]. Centralne Archiwum Wojskowe. [dostęp 2022-08-15].
- ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
- ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. policja.pl. [dostęp 2014-03-09].
- ↑ Katyń - nie zapomnimy [online], zs.reszel.pl [dostęp 2024-06-28] (pol.).
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2016-02-15].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego: Charków. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 2003. s. 35. [dostęp 2017-02-18].
- K. Banaszek, W. K. Roman, Z. Sawicki, Kawalerowie orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich, Warszawa 2000, s. 34.
- Kazimierz Bogaczewicz. katyn-pamietam.pl. [dostęp 2014-08-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (8 sierpnia 2014)].
- Żołnierze Niepodległości. Kazimierz Bogaczewicz. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2020-05-02].