Karty polskie
![]() | ![]() | ![]() | ![]() | |
---|---|---|---|---|
wino | czerwień | żołądź | dzwonek | |
D | ![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
K | ![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
O | ![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
U | ![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
X | ![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
9 | ![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
8 | ![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
7 | ![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
6 | ![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
Karty polskie – tradycyjna nazwa na talię 36 kart w tzw. typie niemieckim. Składa się z czterech barw: wina (jego odpowiednikiem w typie francuskim jest pik), czerwieni (kier), żołędzia (trefl) i dzwonka (karo) oraz pięciu figur: tuz (as), kralka (dziesiątka), król (król), wyżnik (dama), niżnik (walet) i czterech blotek: dziewiątka, ósemka, siódemka, szóstka. Niekiedy można było spotkać: piątkę, czwórkę i trójkę
Historia
Pierwsze karty tego typu przywożone z Niemiec pojawiły się w polskich miastach już w XV stuleciu, niebawem też ruszyła produkcja krajowa. Według Łukasza Gołębiowskiego polskimi kartami grano m.in. w gry: kupiec, kasztelan, wózek, skrzetułka, drużbart, pamfil, chapanka, tryszak, mariasz, pikieta i ćwik.
Od XVIII w. zaczęły stopniowo dominować karty francuskie i przejęta stamtąd nomenklatura, zaś „tradycyjne” karty polskie przez cały wiek XIX traciły stopniowo popularność. Obecnie kartami tego wzoru (talia 32 sztuki) grywa się na Śląsku w skata.
O kartach w literaturze pięknej
- Ignacy Krasicki, Gracz
Zobacz też
Bibliografia
- Łukasz Gołębiowski, Gry i zabawy różnych stanów w kraju całym lub niektórych tylko prowincyach, Warszawa 1831.
- Zygmunt Gloger, Encyklopedia staropolska ilustrowana.
Linki zewnętrzne
- Sławomir Cyfert: Krótka historia polskich kart do gry. [dostęp 2008-11-17].
- Talia kart z Austrii – podobna do tej polskiej