Karmnik ościsty
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | goździkopodobne | ||
Rząd | goździkowce | ||
Rodzina | goździkowate | ||
Rodzaj | karmnik | ||
Gatunek | karmnik ościsty | ||
Nazwa systematyczna | |||
Sagina subulata (Sw.) C. Presl Fl. sicul. 158. 1826 | |||
| |||
|
Karmnik ościsty, karmnik szydlasty (Sagina subulata (Sw.) C. Presl) – gatunek rośliny z rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae Juss.). Występuje na większości obszaru Europy[3]. W Polsce w środowisku naturalnym jest rzadki, jest natomiast uprawiany[4]. Po 1980 r. potwierdzono tylko jedno stanowisko w Landku[5].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Sagina_subulata_inflorescence_%2811%29_%28cropped%29.jpg/180px-Sagina_subulata_inflorescence_%2811%29_%28cropped%29.jpg)
- Pokrój
- Bardzo niska roślina poduszkowa o wysokości 5–10 cm[4].
- Liście
- Zakończone ością. Pędy kwiatowe są dołem ulistnione i gruczołowato owłosione[6].
- Kwiaty
- Białe, wyrastają pojedynczo lub po 2–3 na szypułkach o długości 3–4 cm[6]. Mają tępe działki kielicha o takiej samej długości jak płatki korony.
- Owoc
- Owocem jest niewiele dłuższa od kielicha torebka.
Biologia i ekologia
Bylina, chamefit. Rośnie na wilgotnych i piaszczystych miejscach. Kwitnie od czerwca do sierpnia.
Zagrożenia
Kategorie zagrożenia gatunku:
- Kategoria zagrożenia w Polsce według Czerwonej listy roślin i grzybów Polski (2006)[7]: E (wymierający); 2016: CR (krytycznie zagrożony)[8].
- Kategoria zagrożenia w Polsce według Polskiej Czerwonej Księgi Roślin (2001, 2014): CR (krytycznie zagrożony)[9].
Zastosowanie i uprawa
Jest uprawiany jako roślina ozdobna stosowana głównie w ogródkach skalnych oraz jako roślina okrywowa (w miejscach mniej uczęszczanych)[10][11]. Walorami tego gatunku są bardzo niski wzrost i tworzenie gęstej poduszki z pędów. Oprócz typowej formy istnieją odmiany ozdobne, np. `Aurea` o żółtozielonych pędach[11].
Uprawa
Rozmnaża się go przez podział lub sadzonki, jego rozgałęzione pędy łatwo ukorzeniają się[11]. Roślina dobrze rośnie na glebie przeciętnej (w piaszczystych miejscach), ale lekko wilgotnej. Wymaga nasłonecznionego lub półcienistego stanowiska[10].
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Caryophyllales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-10-07] (ang.).
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].
- ↑ a b Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ A. Popiela Karmnik ościsty. s. 100-101. W: Polska Czerwona Księga Roślin, Kraków 2001. ISBN 83-85444-85-8.
- ↑ a b Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
- ↑ Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
- ↑ Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
- ↑ Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
- ↑ a b Karmnik ościsty - Sagina subulata. 2013. [dostęp 2013-04-01]. (pol.).
- ↑ a b c GeoffreyG. Burnie GeoffreyG. i inni, Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134 .
- SNL: sylsmåarve
- BioLib: 38521
- EoL: 588671
- Flora of North America: 250060818
- FloraWeb: 5132
- GBIF: 3085400
- identyfikator iNaturalist: 78924
- IPNI: 156528-1
- ITIS: 20036
- NCBI: 1155359
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-2484939
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:156528-1
- Tela Botanica: 59136
- identyfikator Tropicos: 50076861
- USDA PLANTS: SASU5
- CoL: 4TYJM