Jukatan (półwysep)
![]() zdjęcie satelitarne półwyspu | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Rodzaj obiektu | półwysep | ||
Położenie na mapie Meksyku ![]() | |||
![]() | |||
![]() położenie na mapie Ameryki Środkowej | |||
| |||
|
Jukatan (hiszp. Yucatán) – półwysep w Ameryce Środkowej, oblany wodami Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej.
Pod względem politycznym przynależy do Meksyku, Gwatemali i Belize. Powierzchnia ok. 180 tys. km². Jukatan zbudowany jest z wapieni trzeciorzędowych, z silnie rozwiniętymi zjawiskami krasowymi. Na półwyspie, przynajmniej w części północnej i środkowej, nie ma jezior, rzek i strumieni. Źródłem słodkiej wody są wejścia do podziemnych zalanych jaskiń tworzące oczka wodne tzw. cenotes. Wybrzeże nizinne, akumulacyjne, lokalnie niewysokie klify. Prawie całą powierzchnię zajmują równiny, na południu tylko Góry Maya, z maksymalną wysokością do 1122 m n.p.m. Klimat podrównikowy wilgotny z roczną sumą opadów od 500 mm na północy do 3800 mm na południu. Średnia temperatura w styczniu 20–22 °C, w lipcu 25–29 °C. Naturalną szatę roślinną Jukatanu tworzą lasy równikowe i sawanny, a wzdłuż wybrzeża – namorzyny.
Na półwyspie odnaleziono liczne pozostałości kultury Majów – ruiny miast (np. Chichén Itzá, Tulum, Mayapán, Uxmal, Calakmul), piramidy oraz świątynie. W jednej z jaskiń leżących w meksykańskiej części półwyspu odkryto kolorowe odciski dłoni dzieci[1].
Zobacz też
![]() | Zobacz hasło Jukatan w Wikisłowniku |
Przypisy
- ↑ Rytuały Majów. Czerwone odciski dzieci w jaskini na Jukatanie [WIDEO] [online], www.tvp.info, 9 maja 2021 [dostęp 2021-05-20] (pol.).
- PWN: 3918512
- Britannica: place/Yucatan-Peninsula
- Universalis: presqu-ile-du-yucatan
- БРЭ: 4932206
- SNL: Yucatán_-_halvøy
- Catalana: 0072997
- DSDE: Yucatánhalvøen