Jak-50 (1976)
![]() | Nie mylić z: Jak-50 (1949). |
![]() Jak-50 podczas Air Show Radom w 2007 r. | |||
Dane podstawowe | |||
Państwo | |||
---|---|---|---|
Producent | Jakowlew | ||
Konstruktor | W. P. Kondratiew | ||
Typ | samolot szkolno-treningowy | ||
Konstrukcja | jednosilnikowy dolnopłat metalowy | ||
Załoga | 1 | ||
Historia | |||
Data oblotu | 1972 | ||
Lata produkcji | 1973–1986 | ||
Liczba egz. | 312 | ||
Dane techniczne | |||
Napęd | 9-cylindrowy silnik gwiazdowy Wiedieniejew M-14P | ||
Moc | 265 kW | ||
Wymiary | |||
Rozpiętość | 9,50 m | ||
Długość | 7,67 m | ||
Wysokość | 3,2 m | ||
Powierzchnia nośna | 15 m² | ||
Profil skrzydła | Clark YH[1] | ||
Masa | |||
Własna | 765 kg | ||
Startowa | 900 kg | ||
Zapas paliwa | 121 l | ||
Osiągi | |||
Prędkość maks. | 320 km/h | ||
Prędkość przelotowa | 240 km/h | ||
Prędkość wznoszenia | 16 m/s | ||
Pułap | 6000 m | ||
Zasięg | 550 km | ||
Rozbieg | 100 m | ||
Dobieg | 250 m | ||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/VH-DZY_Cockpit.jpg/220px-VH-DZY_Cockpit.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/1986_CPA_5783.jpg/220px-1986_CPA_5783.jpg)
Jak-50 (ros. Як-50) – radziecki samolot treningowo-akrobacyjny skonstruowany w biurze konstrukcyjnym Aleksandra Jakowlewa. Samolot został zaprojektowany jako samolot szkoleniowy z myślą o uczniach radzieckiej organizacji DOSAAF, szkolącej sportowych pilotów cywilnych i pilotów wojskowych. Oblot Jaka-50 miał miejsce w 1972 roku, a jego produkcja seryjna rozpoczęła się 4 lata później i trwała do 1986 roku[2].
Opis
Samolot konstrukcyjnie nawiązuje do starszego Jaka-18, jest jednomiejscowym wolnonośny dolnopłatem o konstrukcji całkowicie metalowej, napędzanym 9-cylindrowym silnikiem gwiazdowym Wiedieniejew M-14P, o mocy 265 kW (360 KM). Jak-50 jest samolotem przystosowanym do operowana z lotnisk o nawierzchni gruntowej i do eksploatacji w temperaturze od -45 do +55 °C. Na etapie projektowania zwracano szczególną uwagę na wytrzymałość płatowca jego stateczność i sterowność, działanie to zaowocowało wysoką wytrzymałością konstrukcji na przeciążenia (od +7g do –5g) oraz możliwością wykonywania skomplikowanych akrobacji powietrznych (np. „beczki” z prędkością do 180 stopni na sekundę)[3]. Pierwszy lot prototypowej maszyny odbył się w 1972 roku, natomiast pierwsza publiczna prezentacja miała miejsce cztery lata później podczas VIII Mistrzostw Świata w Akrobacji Lotniczej odbywających się w Kijowie[4]. Samolot zanotował wówczas bardzo udany występ, gdyż latający nim radzieccy piloci zajęli według ostatecznej punktacji 1, 2, 5, 7 i 9 miejsca w kategorii mężczyzn, 1, 2, 3, 4 i 5 miejsca w kategorii kobiet oraz pierwsze miejsce zespołowo[5]. Swój sukces powtórzył w sierpniu 1982 roku – pilotujący go Rosjanin W. Smolin na XI Mistrzostwach Świata w Austrii zdobył złoty medal, także zespołowo rosjanie zdobyli wówczas złote medale zarówno w kategorii kobiet jak i mężczyzn[3]. Produkcję samolotu kontynuowane do 1986, a w jej trakcie wyprodukowano 312 (wg. innych źródeł 314[6]) maszyn. Na bazie Jak-50 pod koniec lat 70. opracowany został samolot szkolno-treningowy Jakowlew Jak-52[5].
W Polsce
W 2013 r. w rejestrze polskich statków powietrznych znajdowały się 3 samoloty Jak-50 posiadające znaki rejestracyjne SP-YDI, SP-YDM, SP-YKL. Dwa lata później liczba zarejestrowanych samolotów wzrosła do czterech[5].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Conventional Aircraft, [w:] DavidD. Lednicer DavidD., Yak 50, The Incomplete Guide to Airfoil Usage, 28 września 2023 [dostęp 2024-07-12] [zarchiwizowane z adresu 2024-07-01] (ang.).
- ↑ KarstenK. Palt KarstenK., Yakovlev Jak-50 – specifications, technical data, description, www.flugzeuginfo.net, Leipzig, 27 października 2019 [dostęp 2024-07-11] [zarchiwizowane z adresu 2024-07-11] (ang.).
- ↑ a b Jak-50, [w:] Karol PlachaK.P. Hetman Karol PlachaK.P., Jakowlew Jak-50, Jak-52, Jak-55, Polot, 23 czerwca 2023 [dostęp 2024-07-10] [zarchiwizowane z adresu 2024-07-10] (pol.).
- ↑ Yakovlev Yak-50 – aircraft history, performance and specifications [online], www.pilotfriend.com [dostęp 2024-07-10] [zarchiwizowane z adresu 2024-07-10] (ang.).
- ↑ a b c Jakowlew Jak-50 [online], www.samolotypolskie.pl [dostęp 2024-07-10] [zarchiwizowane z adresu 2024-07-10] (pol.).
- ↑ Yakovlev Yak-50 – price, specs, photo gallery, history [online], Aero Corner [dostęp 2024-07-11] [zarchiwizowane z adresu 2024-07-11] (ang.).