Jacek Tittenbrun
Państwo działania |
| ||
---|---|---|---|
Data i miejsce urodzenia | 14 kwietnia 1952 | ||
Data i miejsce śmierci | 12 kwietnia 2018 | ||
profesor nauk humanistycznych | |||
Specjalność: socjologia | |||
Alma Mater | |||
Doktorat | 1980 – socjologia | ||
Habilitacja | 1989 – socjologia | ||
Profesura | 27 grudnia 1993 | ||
nauczyciel akademicki | |||
Uczelnia | Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu | ||
Okres zatrudn. | 1976-2018 | ||
Kierownik | |||
Zakład | Socjologii Zróżnicowania Społecznego UAM | ||
Następca | Jerzy Kaczmarek | ||
Wicedyrektor | |||
Instytut | |||
| |||
Strona internetowa |
Jacek Stanisław Tittenbrun (ur. 14 kwietnia 1952 w Poznaniu, zm. 12 kwietnia 2018 tamże) – polski socjolog, profesor nauk humanistycznych o specjalności socjologia gospodarki i struktury społecznej, socjologia ogólna[1].
Poglądy i zainteresowania naukowe
Był kierownikiem Katedry Socjologii Przedsiębiorczości i Pracy oraz Zespołu Badań Socjoekonomicznych w Wyższej Szkole Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa w Poznaniu i profesorem zwyczajnym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Tytuł profesora nauk humanistycznych otrzymał 27 grudnia 1993[1].
Krytyk z pozycji ortodoksyjnego marksizmu koncepcji tzw. „poznańskiej szkoły metodologicznej”, głównie zaś koncepcji Leszka Nowaka. Był członkiem powołanego po wprowadzeniu w Polsce stanu wojennego „Zespołu Partyjnych Socjologów przy KC PZPR”[2].
Jego główne zainteresowania naukowe obejmowały socjologię gospodarki ze szczególnym uwzględnieniem problematyki własności oraz zagadnienia zróżnicowania społecznego. Jakkolwiek jego praca badawcza koncentrowała się zasadniczo na pograniczu między socjologią a ekonomią, to niejednokrotnie wkraczała ona w obszary zainteresowań filozofii, politologii i innych nauk społecznych. Implikacją owej interdyscyplinarności mogło być przesłanie do czytelników, które autor tak lubił określać trawestując Talcotta Parsonsa: Pragnąłbym, aby moje prace nie były uznane przez socjologów za zbyt ekonomiczne, a z kolei przez ekonomistów za zbyt socjologiczne.
Należał do wielu zagranicznych towarzystw naukowych m.in.:
- European Association of Evolutionary and Comparative Studies,
- European Sociological Association,
- International Institute of Sociology.
Został pochowany na Cmentarzu Junikowskim w Poznaniu (pole 5-5-94-10)[3].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/Gr%C3%B3b_Jacka_Tittenbruna.jpg/220px-Gr%C3%B3b_Jacka_Tittenbruna.jpg)
Dorobek naukowy
Jego dorobek publikacyjny obejmował niemal 150 szkiców i artykułów w naukowych czasopismach zagranicznych i krajowych oraz pracach zbiorowych, nie licząc wielkiej liczby pozycji publicystyki teoretycznej. Autor ponad 100 publikacji naukowych, w tym 11 samodzielnych książek (2 wydane w Londynie) i współautorstwo 5 innych. Książka Upadek socjalizmu realnego w Polsce zajęła pierwszą pozycję na liście bestsellerów wydawniczych „Nowej Europy”. Tłumaczył również literaturę piękną, m.in. studium antropologiczne Żelazny Jan Roberta Bly, popularną i wysoce cenioną pozycję poświęconą męskości i męskiej inicjacji, a także problemom i życiowym wyzwaniom współczesnego mężczyzny.
Główne prace
- O tzw. nie-marksistowskim materializmie historycznym, wyd. Krajowa Agencja Wydawnicza, Poznań 1982;
- Interakcjonizm we współczesnej socjologii amerykańskiej, wyd. Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1983;
- Dialektyka i scholastyka. O pewnej próbie obalenia Marksa, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1986;
- Wprowadzenie do materialistyczno-historycznej teorii społeczeństw, wyd. Kolegium Otryckie, Warszawa 1986;
- Instytucje finansowe a własność kapitału akcyjnego, wyd. Nakom, Poznań 1991;
- Upadek socjalizmu realnego w Polsce, wyd. Rebis, Poznań 1992;
- Ekonomiczny sens prywatyzacji: spór o wyższość własności prywatnej nad publiczną, wyd. Fundacja Humaniora, Poznań 1995;
- Floriana Znanieckiego teoria osobowości a zróżnicowanie społeczne, [w:] M. Ziółkowski (red.), Ludzie przełomu tysiąclecia a cywilizacja przyszłości, wyd. Fundacja Humaniora, Poznań 2001;
- Opowieść o dwóch kapitalizmach: kapitalizm akcjonariuszy vs. kapitalizm interesariuszy [w:] A. Sakson (red.), Porządek społeczny a wyzwania współczesności, Poznań 2004;
- Eurokapitalizm, [w:] Z. Galor (red.), Europa właścicieli, Poznań 2005;
- Własność siły roboczej a kapitał ludzki i kapitał społeczny, [w:] J. Stępień (red.), Praca i kapitał społeczny w procesie budowy społeczeństwa obywatelskiego, wyd. WSNHiD, Poznań 2006;
- Teoria zróżnicowania społecznego a podział dochodów w ujęciu M. Kaleckiego [w:] G. Musiał (red.), Twórczość naukowa Michała Kaleckiego i jej znaczenie w teorii ekonomii, wyd. Akademii Ekonomicznej w Katowicach, Katowice 2006;
- Własność i interesy w dobie transformacji ustrojowej, wyd. WSNHiD, Poznań 2006;
- Teoria stanów społecznych jako narzędzie badania zróżnicowania społecznego w sferze pozaekonomicznej, [w:] R. Suchocka (red.), Zróżnicowanie społeczne w teorii i empirii, wyd. WSNHiD, Poznań 2007;
- Z deszczu pod rynnę: studium polskiej prywatyzacji, 4 tomy, wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2007;
- Gospodarka a społeczeństwo w ujęciu T. Parsonsa i N. Smelsera, [w:] S. Banaszak, K. Doktór (red.), Problemy socjologii gospodarki, wyd. Wydawnictwo Wyższej Szkoły Komunikacji i Zarządzania, Poznań 2007;
- Gospodarka w społeczeństwie. Zarys socjologii gospodarki i socjologii ekonomicznej w ujęciu strukturalizmu socjoekonomicznego, wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2012;
- Kolonizacja nauki i świata przez kapitał. Teoria światów równoległych w wydaniu socjologii wiedzy, wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2014.
Artykuły i książki obcojęzyczne
- The Collapse of 'Real Socialism' in Poland, Paul & Co Pub Consortium 1993;
- Private Versus Public Enterprise: In Search of the Economic Rationale for Privatization, Janus Pub Company 1997;
- The Capitalist Class in Plural: A Theoretical Proposal, [w:] „Society and Change”, vol. XI (2001), no. 3-4;
- Fatos Tarifa (red.), The Breakdown of State Socialism and the Emerging Post-Socialist Order, The Hague: Cestrad Institute of Social Studies 2001, [w:] Europe-Asia Studies 2002 (recenzja);
- Economy in Society: Economic sociology revisited, Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing 2011;
- Ownership and social differentiation. Understanding and misunderstandings, Saarbrücken: Lambert Academic Publishing 2011;
- Anti-capital: Human, social, and cultural, Farnham: Ashgate Publishing 2013;
- A critical handbook of capitals mushrooming across the social sciences, Saarbrücken: Lambert Academic Publishing 2013;
- Concepts of capital: The commodification of social life, New Brunswick, New Yersey: Transaction Publishers 2014;
- The Middle Riddle: The State of the Class, 2 Vols., New York: Nova Science Publisher Inc. 2015.
Hasła encyklopedyczne
- „Społeczeństwo”, [w:] „Encyklopedia Britannica”, wyd. Kurpisz, Poznań 2004;
- „Struktura społeczna” (współaut.), [w:] „Encyklopedia Britannica”, wyd. Kurpisz, Poznań 2004;
- „Status społeczny”, [w:] „Encyklopedia Britannica”, wyd. Kurpisz, Poznań 2004;
- „Zmiany społeczne”, [w:] „Encyklopedia Britannica”, wyd. Kurpisz, Poznań 2004;
- „Socjologia” (współaut.), [w:] „Encyklopedia Britannica”, wyd. Kurpisz, Poznań 2004.
Tłumaczenia
- Robert Bly, Żelazny Jan (tytuł oryg. The Iron John), wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2004.
Nagrody
Laureat wielu nagród naukowych oraz stypendiów zagranicznych:
- NATO,
- Fundacji Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego,
- London School of Economics.
Uhonorowany m.in.:
- wpisem do „Kto jest Kim w Poznaniu” – Itaka 1997,
- wpisem do Złotej Księgi pracy wykonanej w ramach Research Support Scheme, Central European University 2001,
- tytułem naukowca roku 2005 przyznanym przez INTERNATIONAL BIOGRAPHICAL CENTRE, Cambridge, Anglia,
- wpisem do „Złotej księgi Nauki Polskiej. Naukowcy Zjednoczonej Europy”, PIB 2006.
Przypisy
Bibliografia
- Kto jest kim w Polsce, edycja IV (zespół redakcyjny Beata Cynkier i inni), Warszawa 2001, s. 968–969
- Wspomnienie o zmarłym prof. Jacku Tittenbrunie (1952-2018) [dostęp 13-04-2018]
Linki zewnętrzne
- Jacek Tittenbrun – artykuły w bibliotece Polona
- identyfikator osoby w serwisie „Nauka Polska”: 32156
- Ludzie Nauki: 5gdqD7QhzJT