Józef Iwulski
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 14 marca 1952 | ||
---|---|---|---|
Prezes Sądu Najwyższego kierujący Izbą Pracy i Ubezpieczeń Społecznych | |||
Okres | od 2016 | ||
Poprzednik | Teresa Flemming-Kulesza | ||
Następca | Piotr Prusinowski | ||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() | |||
|
![]() | |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 14 marca 1952 |
---|---|
Przebieg służby | |
Lata służby | 1976, 1982–1983 |
Siły zbrojne |
|
Jednostki |
Józef Franciszek Iwulski (ur. 14 marca 1952 we Wrocławiu[1]) – polski prawnik, sędzia Sądu Najwyższego, w latach 2016–2021 prezes Sądu Najwyższego kierujący Izbą Pracy i Ubezpieczeń Społecznych[2].
Życiorys
Syn Franciszka i Marii[1], pracowników umysłowych miejscowej Komendy Wojewódzkiej MO[3]. W 1975 ukończył studia prawnicze na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Wrocławskiego. Od 1 września 1975 do 31 sierpnia 1978 odbył aplikację w Sądzie Wojewódzkim w Krakowie. W międzyczasie (3 stycznia 1976) został powołany do odbycia przeszkolenia w ramach wojskowego szkolenia studentów, które w ówczesnym stanie prawnym było jedną z form obowiązkowej służby wojskowej[4]. Przeszkolenie odbył w Szkole Oficerów Rezerwy w Ośrodku Szkolenia Wojskowej Służby Wewnętrznej w Mińsku Mazowieckim. Od 2 lipca 1976 odbywał praktykę w Oddziale WSW w Krakowie na stanowisku podoficera prewencji Wydziału Prewencji. Uchwałą Rady Państwa z 6 grudnia 1976 został mianowany podporucznikiem, a 21 grudnia tego roku został przeniesiony do rezerwy. W okresie od 30 września 1982 do 21 marca 1983 oraz od 6 października do 30 grudnia 1986 odbywał długotrwałe ćwiczenia wojskowe na stanowisku sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w Krakowie. 24 grudnia 1982, w okresie stanu wojennego został mianowany porucznikiem[5], a w 1987 kapitanem[6][7][8]. Aktywnie orzekał w okresie stanu wojennego w Polsce[5].
W szkole średniej i na studiach był członkiem Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej i Socjalistycznego Związku Studentów Polskich[5].
W latach 1982–1983 co najmniej czterokrotnie był w składach sądów wojskowych, które skazywały za działalność opozycyjną w stanie wojennym[3]. Sam Iwulski twierdził w wywiadzie z 2008, że poza jedną, nie pamięta ich[3]. Jak wynika z danych w archiwach i katalogach IPN, od 3 grudnia (1982) do 26 stycznia (1983) Józef Iwulski brał udział w wydaniu siedmiu wyroków na łącznie 16 opozycjonistów. Trzech z nich zostało uniewinnionych, a 13 skazanych, z czego 9 w zawieszeniu, a 4 na kary więzienia[3]. W najwcześniejszych wyrokach sędzia zgłaszał zdanie odrębne i dążył do złagodzenia wyroku przynajmniej wobec 4 osób[3]. Sąd Najwyższy zakwalifikował w wyroku jeden z wyroków Iwulskiego polegający na pozbawieniu wolności jako zbrodnię przeciwko ludzkości, przy czym zgłoszono również zdanie sędziego kwestionujące traktowanie wyroków jako zbrodni przeciw ludzkości[5].
W 1978 został asesorem, a później sędzią w Sądzie Rejonowym dla Krakowa-Podgórza i dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie. Pełnił w jego ramach funkcję przewodniczącego wydziału cywilnego[9]. W latach 1978–1981 członek PZPR[10]. „Ewentualna”[5] przynależność do „Solidarności”[9] nie została potwierdzona według innych dokumentów[5]. W kwietniu 1983 został odznaczony brązowym medalem za zasługi dla obronności kraju[5].
W 1986 przeszedł do Sądu Wojewódzkiego w Krakowie, w 1990 powierzono mu stanowisko wiceprezesa tego sądu. 1 lipca 1990 powołany na sędziego Sądu Najwyższego, nie spełniając – według portalu Niezależna.pl – głównego wymogu formalnego – 10-letniego stażu sędziowskiego i przejścia stosownego głosowania[11], zaczął orzekać w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych. Od 2014 do 2016 był przewodniczącym Wydziału III tej izby[9].
Jako przedstawiciel Sądu Najwyższego w latach 1994–2002 był członkiem Krajowej Rady Sądownictwa, w której w latach 1998–2002 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego[12]. 30 sierpnia 2016 prezydent Andrzej Duda powołał go na stanowisko prezesa Sądu Najwyższego, kierującego pracą Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych[2][13][14].
W 2018, po wejściu w życie uchwalonej z inicjatywy Prawa i Sprawiedliwości nowej ustawy o Sądzie Najwyższym, pozwalającej m.in. na szybsze przenoszenie sędziów SN w stan spoczynku[15], Józef Iwulski złożył oświadczenie o zamiarze dalszego orzekania, nie wskazując przy tym podstawy prawnej[16]. Sędzia nie przedstawił wymaganego przepisami ustawy zaświadczenia lekarskiego[17]. 4 lipca 2018 Małgorzata Gersdorf, w kontekście nasilającego się kryzysu wokół Sądu Najwyższego, wyznaczyła go jako swojego zastępcę na czas jej nieobecności w SN[18].
12 września 2018 prezydent Andrzej Duda powiadomił go na piśmie, że w tym dniu z mocy ustawy przeszedł jako sędzia Sądu Najwyższego w stan spoczynku[19]. Pod wpływem protestów oraz postępowania przed TSUE, uchwalono ustawę z 21 listopada 2018 o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym, która uznawała kadencję Małgorzaty Gersdorf jako Pierwszego Prezes Sądu Najwyższego za nieprzerwaną, a sędziów SN, których wcześniej traktowano jako sędziów w stanie spoczynku, za sędziów w stanie czynnym[20]. Wówczas podjął obowiązki orzecznicze oraz obowiązki prezesa SN.
Osobny artykuł: Dezubekizacja.
16 września 2020 Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów, pod jego przewodnictwem, po rozpoznaniu w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zagadnienia prawnego w sprawie o sygn. III UZP 1/20, podjął uchwałę następującej treści: Kryterium „służby na rzecz totalitarnego państwa” określone w art. 13b ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz. U. z 2020 r., poz. 723) powinno być oceniane na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, w tym także na podstawie indywidualnych czynów i ich weryfikacji pod kątem naruszenia podstawowych praw i wolności człowieka[21].
W listopadzie 2020 w związku z zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia zbrodni komunistycznej złożonym przez Związek Młodych Adwokatów w następstwie wszczętego śledztwa prokuratorzy Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (pionu śledczego Instytutu Pamięci Narodowej) wystąpili do Sądu Najwyższego o uchylenie sędziemu Iwulskiego immunitetu w związku z zamiarem postawienia mu zarzutu popełnienia zbrodni komunistycznej polegającej na bezprawnym skazaniu w październiku 1982 Leszka W., robotnika z Oświęcimia, na trzy lata pozbawienia wolności i dwa lata pozbawienia praw publicznych, ze względów politycznych i z naruszeniem praw człowieka[5] za kolportowanie ulotek wymierzonych we władze PRL[22]. Trzy dni po wydaniu wyroku Józef Iwulski został awansowany na stopień porucznika[5].
2 lipca 2021 Sąd Najwyższy w Izbie Dyscyplinarnej, w składzie trzyosobowym (SSN Małgorzata Bednarek – przewodnicząca, SSN Jarosław Duś i SSN Adam Grzegorz Roch), po rozpoznaniu wniosku IPN, zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Iwulskiego (sygn. ID I 3/21) za zbrodnię przeciw ludzkości (klasyfikacja kwestionowana w zdaniu odrębnym)[5], Józef Iwulski został zawieszony w pełnieniu obowiązków sędziego; mimo to po wydaniu wyroku, wbrew prawu uczestniczył w rozprawach, co było przedmiotem wniosku do prokuratury złożonego przez prof. Jana Majchrowskiego i dotąd (październik 2022) nie rozpoznanego[23].
30 sierpnia 2021 zakończył urzędowanie jako prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych[24]. 14 marca 2024 przeszedł w stan spoczynku[25].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 2002[26]
- Srebrny Krzyż Zasługi – dwukrotnie (po raz drugi w 1995[27])
Wybrane publikacje
- Kodeks pracy. Komentarz, współautor: Walerian Sanetra (2013)
- Komentarz do Kodeksu pracy, współautor: Walerian Sanetra (2009)
- Rozwiązanie stosunku pracy (1995, 1996, 1998, 2000)
- Ustawa o zwolnieniach grupowych, współautor: Kazimierz Jaśkowski (1995)
- Z aktualnych zagadnień prawa pracy i zabezpieczenia społecznego. Księga jubileuszowa profesora Waleriana Sanetry, red. nauk. wspólnie z Bogusławem Cudowskim (2013)[28]
Przypisy
- ↑ a b Dane osoby z wykazu osób publicznych. ipn.gov.pl. [dostęp 2018-07-12].
- ↑ a b Postanowienie nr 1131.12.2016 Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 sierpnia 2016 r. o powołaniu Prezesów Sądu Najwyższego (M.P. z 2016 r. poz. 926).
- ↑ a b c d e To nie był tylko jeden wyrok. Sędzia Iwulski i skazywanie za działalność opozycyjną w stanie wojennym. DGP przeczytał AKTA IPN. wiadomosci.dziennik.pl. [dostęp 2018-08-09].
- ↑ Art. 45 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz.U. z 1967 r. nr 44, poz. 220).
- ↑ a b c d e f g h i j Uchwała sygn. akt I DI 3/21 [online], Sąd Najwyższy RP, 2 lipca 2022 [dostęp 2022-10-31] [zarchiwizowane z adresu 2022-05-19] .
- ↑ Dokumenty ewidencyjne kpt. rez. Józefa Iwulskiego z zasobów IPN, opublikowane przez Sławomira Cenckiewicza [1] oraz powielone w mediach elektronicznych i zaprezentowane w telewizji publicznej Portal Niezalezna.pl Telewizja Polska S.A Do Rzeczy Wirtualna Polska Telewizja Republika.
- ↑ Oświadczenie sędziego Józefa Iwulskiego z 9 lipca 2018.
- ↑ Oświadczenie Rzecznika Prasowego Sądu Najwyższego z 12 lipca 2018.
- ↑ a b c Nota biograficzna – Józef Iwulski, Prezes Sądu Najwyższego kierująca Izbą Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych [online], sn.pl [dostęp 2017-01-31] .
- ↑ Prezes Sądu Najwyższego, Józef Iwulski: byłem w PZPR [online], Onet Wiadomości, 6 lipca 2018 [dostęp 2018-07-10] .
- ↑ Zrobili wszystko, by trafił do Sądu Najwyższego. Nieznana historia sędziego Iwulskiego [online], TVP INFO, 3 listopada 2022 .
- ↑ Członkowie Krajowej Rady Sądownictwa. krs.pl. [dostęp 2020-02-20].
- ↑ Prezydent wręczył akty powołania Prezesom Sądu Najwyższego. prezydent.pl, 2 września 2016. [dostęp 2016-09-05].
- ↑ Prezydent powołał czterech prezesów Sądu Najwyższego. tvn24.pl, 2 września 2016. [dostęp 2017-11-28].
- ↑ Nowa ustawa o SN wchodzi w życie – stanowisko HFPC. rp.pl, 3 kwietnia 2018. [dostęp 2018-07-03].
- ↑ Oświadczenie Sędziego Józefa Iwulskie. sn.pl, 27 kwietnia 2018. [dostęp 2018-07-17].
- ↑ Oświadczenia sędziów Sądu Najwyższego, którzy ukończyli 65 rok życia. sn.pl, 4 lipca 2018. [dostęp 2018-07-17].
- ↑ Spór o Sąd Najwyższy. W co gra Małgorzata Gersdorf? „Mój status się nie zmienił, idę na urlop”. gazeta.pl, 3 lipca 2018. [dostęp 2018-07-03].
- ↑ Komunikat ws. przejścia w stan spoczynku grupy sędziów Sądu Najwyższego. prezydent.pl, 13 września 2018. [dostęp 2018-09-15].
- ↑ Ustawa o sędziach SN już uchwalona. Skąd się wziął ten spektakularny zwrot w tył?. Newsweek.pl. [dostęp 2020-01-06].
- ↑ Komunikaty o sprawach. Sąd Najwyższy. [dostęp 2020-09-16].
- ↑ Piotr Białczyk: IPN chce odebrania immunitetu sędziemu SN. Oskarżenia o „zbrodnie komunistyczną”. wiadomosci.wp.pl, 2020-12-01. [dostęp 2020-12-01].
- ↑ „Ja zrezygnowałem, to panowie też możecie”. Prof. Majchrowski o „buncie” w Sądzie Najwyższym [WIDEO]. www.tvp.info, 2022-10-31. [dostęp 2022-10-31].
- ↑ Koniec kadencji Prezesów Izby Cywilnej i Izby Pracy. sn.pl. [dostęp 2021-08-31]. (pol.).
- ↑ Sędzia Józef Iwulski przeszedł w stan spoczynku, sn.pl, 14 marca 2024 [zarchiwizowane 2024-03-15] .
- ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 marca 2002 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (M.P. z 2002 r. nr 18, poz. 322) – pkt 25.
- ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 września 1995 r. o nadaniu odznaczeń (M.P. z 1995 r. nr 65, poz. 710) – pkt 1.
- ↑ Iwulski, Józef. bn.org.pl. [dostęp 2016-09-06].
- p
- d
- e
kierujący pracą Izby Karnej |
|
---|---|
kierujący pracą Izby Cywilnej |
|
kierujący pracą Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych |
|
kierujący pracą Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych | |
kierujący pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej | |
kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej |
|
kierujący pracą Izby Wojskowej |
|