Guzmania
![]() Guzmania monostachia | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | liliopodobne (≡ jednoliścienne) | ||
Rząd | wiechlinowce | ||
Rodzina | bromeliowate | ||
Rodzaj | guzmania | ||
Nazwa systematyczna | |||
Guzmania Ruiz & Pav. | |||
| |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Guzmania_lingulata_-_pl_2.jpg/220px-Guzmania_lingulata_-_pl_2.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Guzmania_alliodora_%28TS%29_2-01295.jpg/220px-Guzmania_alliodora_%28TS%29_2-01295.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/Flickr_-_ggallice_-_Bromeliad.jpg/220px-Flickr_-_ggallice_-_Bromeliad.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7f/Guzmania_bismarckii_%28TS%29_1-01260.jpg/220px-Guzmania_bismarckii_%28TS%29_1-01260.jpg)
Guzmania (Guzmania Ruiz & Pav.) – rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych (Bromeliaceae) liczący ponad 200 gatunków[3]. Ze względu na ozdobne kwiatostany są to rośliny popularne w uprawie w domach, w cieplejszych klimatach także w ogrodach. Pochodzi z lasów tropikalnych środkowej i południowej Ameryki – z centrum występowania i zróżnicowania w rejonie Panamy i Kolumbii.
Morfologia
Kwiatostan o żywych barwach wyrasta z rozety równowąskich liści. Kolorowe są przysadki, w kątach których wyrastają drobne kwiaty. Roślina dorasta do około 30 cm. Kwitnie od początku zimy do przedwiośnia.
Systematyka
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Brom%C3%A9lia_2.jpg/220px-Brom%C3%A9lia_2.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Guzmania_diffusa._%2814101967589%29.jpg/220px-Guzmania_diffusa._%2814101967589%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Guzmania_farciminiformis_%28TS%29_2-04866.jpg/220px-Guzmania_farciminiformis_%28TS%29_2-04866.jpg)
Jeden z rodzajów podrodziny Tillandsioideae Burnett z rodziny bromeliowatych (Bromeliaceae) z rzędu wiechlinowców (Poales)[2].
- Wykaz gatunków[3]
- Guzmania acorifolia (Griseb.) Mez
- Guzmania acuminata L.B.Sm.
- Guzmania acutispica E.Gross
- Guzmania aequatorialis L.B.Sm.
- Guzmania albescens H.E.Luther & Determann
- Guzmania alborosea H.E.Luther
- Guzmania alcantareoides H.E.Luther
- Guzmania alliodora E.Gross
- Guzmania altsonii L.B.Sm.
- Guzmania × amoena H.Luther
- Guzmania amplectens L.B.Sm.
- Guzmania andreana (E.Morren) Mez
- Guzmania andreettae Rauh
- Guzmania angustifolia (Baker) Wittm.
- Guzmania apiculata L.B.Sm.
- Guzmania armeniaca H.E.Luther
- Guzmania asplundii L.B.Sm.
- Guzmania atrocastanea H.E.Luther
- Guzmania attenuata L.B.Sm. & Read
- Guzmania bakeri (Wittm.) Mez
- Guzmania barbiei Rauh
- Guzmania bergii H.E.Luther
- Guzmania berteroana (Schult. & Schult.f.) Mez
- Guzmania besseae H.E.Luther
- Guzmania betancurii H.E.Luther
- Guzmania bicolor L.B.Sm.
- Guzmania bipartita L.B.Sm.
- Guzmania bismarckii Rauh
- Guzmania blassii Rauh
- Guzmania brackeana Manzan.
- Guzmania bracteosa (André) André ex Mez
- Guzmania brasiliensis Ule
- Guzmania breviscapa H.E.Luther
- Guzmania brevispatha Mez
- Guzmania butcheri Rauh
- Guzmania cabrerae Gilmartin
- Guzmania calamifolia André ex Mez
- Guzmania calothyrsus Mez
- Guzmania candelabrum (André) André ex Mez
- Guzmania caricifolia (André) L.B.Sm.
- Guzmania cerrohoyaensis H.Luther
- Guzmania cinnabarina H.Luther & K.F.Norton
- Guzmania circinnata Rauh
- Guzmania claviformis H.E.Luther
- Guzmania compacta Mez
- Guzmania condensata Mez & Wercklé
- Guzmania condorensis H.E.Luther
- Guzmania confinis L.B.Sm.
- Guzmania confusa L.B.Sm.
- Guzmania conglomerata H.Luther
- Guzmania conifera (André) André ex Mez
- Guzmania coriostachya (Griseb.) Mez
- Guzmania corniculata H.E.Luther
- Guzmania cuatrecasasii L.B.Sm.
- Guzmania cuzcoensis L.B.Sm.
- Guzmania cylindrica L.B.Sm.
- Guzmania dalstroemii H.E.Luther
- Guzmania danielii L.B.Sm.
- Guzmania darienensis H.E.Luther
- Guzmania delicatula L.B.Sm.
- Guzmania densiflora Mez
- Guzmania desautelsii Read & L.B.Sm.
- Guzmania devansayana E.Morren
- Guzmania diazii H.Luther
- Guzmania diffusa L.B.Sm.
- Guzmania dissitiflora (André) L.B.Sm.
- Guzmania donnellsmithii Mez ex Donn.Sm.
- Guzmania dudleyi L.B.Sm.
- Guzmania dussii Mez
- Guzmania ecuadorensis Gilmartin
- Guzmania eduardi André ex Mez
- Guzmania ekmanii (Harms) Harms ex Mez
- Guzmania elvallensis H.E.Luther
- Guzmania erythrolepis Brongn. ex Planch.
- Guzmania farciminiformis H.E.Luther
- Guzmania fawcettii Mez
- Guzmania ferruginea H.Luther
- Guzmania filiorum L.B.Sm.
- Guzmania flagellata S.Pierce & J.R.Grant
- Guzmania foetida Rauh
- Guzmania formosa H.E.Luther
- Guzmania fosteriana L.B.Sm.
- Guzmania fuerstenbergiana (Kirchhoff & Wittm.) Wittm.
- Guzmania fuquae H.E.Luther & Determann
- Guzmania fuscispica Mez & Sodiro
- Guzmania garciaensis Rauh
- Guzmania glaucophylla Rauh
- Guzmania globosa L.B.Sm.
- Guzmania glomerata Mez & Wercklé
- Guzmania gloriosa (André) André ex Mez
- Guzmania goudotiana Mez
- Guzmania gracilior (André) Mez
- Guzmania gracilis H.Luther
- Guzmania graminifolia (André ex Baker) L.B.Sm.
- Guzmania harlingii H.E.Luther
- Guzmania hedychioides L.B.Sm.
- Guzmania henniae H.E.Luther
- Guzmania herrerae H.E.Luther & W.J.Kress
- Guzmania hirtzii H.E.Luther
- Guzmania hitchcockiana L.B.Sm.
- Guzmania hollinensis H.E.Luther
- Guzmania inexpectata H.Luther
- Guzmania izkoi Manzan. & W.Till
- Guzmania jaramilloi H.E.Luther
- Guzmania kalbreyeri (Baker) L.B.Sm.
- Guzmania kareniae H.Luther & K.F.Norton
- Guzmania kennedyae L.B.Sm. & Read
- Guzmania kentii H.E.Luther
- Guzmania killipiana L.B.Sm.
- Guzmania kraenzliniana Wittm.
- Guzmania kressii H.Luther & K.F.Norton
- Guzmania laeta H.E.Luther
- Guzmania lehmanniana (Wittm.) Mez
- Guzmania lellingeri L.B.Sm. & Read
- Guzmania lemeana Manzan.
- Guzmania leonard-kentiana H.Luther & K.F.Norton
- Guzmania lepidota (André) André ex Mez
- Guzmania lindenii (André) Mez
- Guzmania lingulata (L.) Mez – guzmania języczkowata
- Guzmania × litaensis H.Luther
- Guzmania longibracteata Betancur & N.R.Salinas
- Guzmania longipetala (Baker) Mez
- Guzmania loraxiana J.R.Grant
- Guzmania lychnis L.B.Sm.
- Guzmania macropoda L.B.Sm.
- Guzmania madisonii H.E.Luther
- Guzmania manzanaresiorum H.E.Luther
- Guzmania marantoidea (Rusby) H.E.Luther
- Guzmania megastachya (Baker) Mez
- Guzmania melinonis Regel
- Guzmania membranacea L.B.Sm. & Steyerm.
- Guzmania mitis L.B.Sm.
- Guzmania monostachia (L.) Rusby ex Mez – guzmania jednokłosa
- Guzmania morreniana (Linden ex E.Morren) Mez
- Guzmania mosquerae (Wittm.) Mez
- Guzmania mucronata (Griseb.) Mez
- Guzmania multiflora (André) André ex Mez
- Guzmania musaica (Linden & André) Mez
- Guzmania nangaritzae H.Luther & K.F.Norton
- Guzmania nicaraguensis Mez & C.F.Baker
- Guzmania nidularioides L.B.Sm. & Read
- Guzmania nubicola L.B.Sm.
- Guzmania nubigena L.B.Sm.
- Guzmania obtusiloba L.B.Sm.
- Guzmania oligantha Lozano
- Guzmania osyana (E.Morren) Mez
- Guzmania pallida L.B.Sm.
- Guzmania palustris (Wittm.) Mez
- Guzmania paniculata Mez
- Guzmania pattersoniae Manzan.
- Guzmania patula Mez & Wercklé
- Guzmania pearcei (Baker) L.B.Sm.
- Guzmania pennellii L.B.Sm.
- Guzmania pleiosticha (Griseb.) Mez
- Guzmania plicatifolia L.B.Sm.
- Guzmania plumieri (Griseb.) Mez
- Guzmania polycephala Mez & Wercklé
- Guzmania poortmanii (André) André ex Mez
- Guzmania pseudodissitiflor a H.Luther & K.F.Norton
- Guzmania pseudospectabilis H.E.Luther
- Guzmania pungens L.B.Sm.
- Guzmania puyoensis Rauh
- Guzmania radiata L.B.Sm.
- Guzmania rauhiana H.E.Luther
- Guzmania regalis H.E.Luther
- Guzmania remediosensis E.Gross
- Guzmania remyi L.B.Sm.
- Guzmania retusa L.B.Sm.
- Guzmania rhonhofiana Harms
- Guzmania roezlii (E.Morren) Mez
- Guzmania rosea L.B.Sm.
- Guzmania roseiflora Rauh
- Guzmania rubrolutea Rauh
- Guzmania rugosa L.B.Sm. & Read
- Guzmania sanguinea (André) André ex Mez
- Guzmania scandens H.E.Luther & W.J.Kress
- Guzmania scherzeriana Mez
- Guzmania septata L.B.Sm.
- Guzmania sibundoyorum L.B.Sm.
- Guzmania sieffiana H.E.Luther
- Guzmania skotakii H.E.Luther
- Guzmania sneidernii L.B.Sm.
- Guzmania spectabilis (Mez & Wercklé) Utley
- Guzmania sphaeroidea (André) André ex Mez
- Guzmania sprucei (André) L.B.Sm.
- Guzmania squarrosa (Mez & Sodiro) L.B.Sm. & Pittendr.
- Guzmania stenostachya L.B.Sm.
- Guzmania steyermarkii L.B.Sm.
- Guzmania straminea (K.Koch) Mez
- Guzmania striata L.B.Sm.
- Guzmania stricta L.B.Sm.
- Guzmania strobilantha (Ruiz & Pav.) Mez
- Guzmania subcorymbosa L.B.Sm.
- Guzmania tarapotina Ule
- Guzmania tenuifolia (H.E.Luther) Betancur & N.R.Salinas
- Guzmania terrestris L.B.Sm. & Steyerm.
- Guzmania testudinis L.B.Sm. & Read
- Guzmania teucamae H.Luther & K.F.Norton
- Guzmania teuscheri L.B.Sm.
- Guzmania triangularis L.B.Sm.
- Guzmania undulatobracteata (Rauh) Rauh
- Guzmania van-volxemii (André) André ex Mez
- Guzmania variegata L.B.Sm.
- Guzmania ventricosa (Griseb.) Mez
- Guzmania verecunda L.B.Sm.
- Guzmania victoriae Rauh
- Guzmania vinacea H.Luther & K.F.Norton
- Guzmania virescens (Hook.) Mez
- Guzmania viridiflora E.Gross
- Guzmania vittata (Mart. ex Schult. & Schult.f.) Mez
- Guzmania weberbaueri Mez
- Guzmania wittmackii (André) André ex Mez
- Guzmania xanthobractea Gilmartin
- Guzmania xipholepis L.B.Sm.
- Guzmania zahnii (Hook.f.) Mez
- Guzmania zakii H.E.Luther
Uprawa
- Wymagania
- Poza tropikami, w tym w Polsce, rośliny uprawiane są w pomieszczeniach. Wymagają stanowiska ciepłego przez cały rok (minimalnie 18ºC), w półcieniu. Podłoże powinno być stale wilgotne, jednakże nie wolno dopuścić do nadmiaru wody. Można przesuszyć ziemię 2-3 dni, aby dotlenić korzenie i dopiero wówczas umiarkowanie podlać roślinę. W rozecie natomiast cały czas trzeba uzupełniać wodę. Wskazane jest częste zraszanie letnią wodą i podlewanie wodą wolną od wapnia. Najlepsze podłoże to substrat grubowłóknisty (pH 5-5,5). Co trzecie podlewanie wskazane jest nawożenie nawozem potasowym.
- Rozmnażanie
- W uprawie guzmanie rozmnażane są przez odejmowanie bocznych, młodych odrostów. Po odcięciu zaleca się użycie ukorzeniacza i niepodlewanie rośliny przez jakiś czas, aby ziemia mogła przeschnąć. Większe szanse na ukorzenienie są przy oddzieleniu odrostów odpowiednio dużych (ok. 12 cm wysokości). Przed oddzieleniem odrostów należy wyjąć całą roślinę z doniczki, usunąć część ziemi odsłaniając korzenie i dopiero wówczas oderwać młode rośliny.
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ a b Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2016-10-25] (ang.).
- ↑ a b Guzmania. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2018-11-17].
Linki zewnętrzne
- Świat kwiatów: Guzmania – Guzmania
- terrarium.com.pl Guzmania (Guzmania minor)
- Britannica: plant/Guzmania