Goryczuszka błotna
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | astropodobne | ||
Rząd | goryczkowce | ||
Rodzina | goryczkowate | ||
Rodzaj | goryczuszka | ||
Gatunek | goryczuszka błotna | ||
Nazwa systematyczna | |||
Gentianella uliginosa (Willd.) Börner Fl. Deut. Volk 543. 1912 | |||
Synonimy | |||
| |||
| |||
|
Goryczuszka błotna, goryczka błotna[3] (Gentianella uliginosa Willd. Börner) – gatunek rośliny z rodziny goryczkowatych. Występuje w Europie[4]. W Polsce jest bardzo rzadka i w rozproszeniu występuje na całym niżu[5].
Morfologia
- Łodyga
- Do 25cm wysokości.
- Liście
- Jajowate lub podługowate, do 2 cm długości i 6 mm szerokości. Liścienie i pierwsze liście zachowane w czasie kwitnienia.
- Kwiaty
- 5-krotne. Kielich z wyraźną rurką, przylegający do korony, do 1 cm długości. Łatki tępe, jednakowo szerokie, dłuższe od rurki. Korona kwiatu brudnofioletowa lub biaława, długości 9-20 mm. W gardzieli, poniżej nasady każdej łatki korony znajduje się orzęsiona łuska[6].
- Owoc
- Torebka.
Biologia i ekologia
Roślina jednoroczna. Kwitnie od sierpnia do października. Rośnie na młakach i okresowo podmokłych łąkach, głównie na torfowych glebach, ale o odczynie mało kwaśnym lub obojętnym[5]. Gatunek wyróżniający dla związku Molinion caeruleae[7].
Zagrożenia i ochrona
Gatunek objęty w Polsce ścisłą ochroną. Roślina umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006)[8] w grupie gatunków wymierających (kategoria zagrożenia: E). W wydaniu z 2016 roku otrzymała kategorię CR (krytycznie zagrożony)[9]. Zagrożona jest przez osuszanie siedlisk na których występuje[5].
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2011-11-30] (ang.).
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
- ↑ Mapa rozmieszczenia gatunku na Den virtuella floran [dostęp 2013-11-30].
- ↑ a b c Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
- ↑ Szafer W., Kulczyński S., Pawłowski B. Rośliny polskie. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1969.
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
- ↑ Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
- SNL: smalsøte