Frankolin rdzawoboczny
Scleroptila shelleyi[1] | |||
(Ogilvie-Grant, 1890) | |||
![]() Samiec na ilustracji z Catalogue of the birds in the British Museum t. 22 (1893) | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | ptaki | ||
Podgromada | Neornithes | ||
Infragromada | ptaki neognatyczne | ||
Rząd | grzebiące | ||
Rodzina | kurowate | ||
Podrodzina | bażanty | ||
Plemię | Gallini | ||
Rodzaj | Scleroptila | ||
Gatunek | frankolin rdzawoboczny | ||
Synonimy | |||
| |||
Podgatunki | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||
![]() najmniejszej troski | |||
| |||
|
Frankolin rdzawoboczny[5] (Scleroptila shelleyi) − gatunek średniej wielkości afrykańskiego ptaka z rodziny kurowatych (Phasianidae). Osiadły. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Systematyka
Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) wyróżnia trzy podgatunki S. shelleyi[6]:
- S. shelleyi uluensis (Ogilvie-Grant, 1892) – środkowa i południowa Kenia, północna Tanzania.
- S. shelleyi macarthuri (van Someren, 1938) – Chyulu Hills (południowo-wschodnia Kenia).
- S. shelleyi shelleyi (Ogilvie-Grant, 1890) – południowa Uganda i środkowa Tanzania do północnej RPA i zachodniego Mozambiku. Obejmuje proponowany podgatunek S. s. canidorsalis.
Dawniej za podgatunek S. shelleyi uznawano także frankolina płowego (S. whytei)[5][6]. Opisano też inne nieuznawane obecnie podgatunki – sequestris i trothae[7].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/78/Shelley%27s_Francolin.jpg/220px-Shelley%27s_Francolin.jpg)
Wygląd zewnętrzny: Ptak o pokroju zbliżonym do kuropatwy. Charakterystyczną cechą jest ubarwienie spodu ciała oraz widoczna w locie niewielka rdzawa plama na skrzydłach.
Rozmiary: długość ciała: ok. 33 cm.
Masa ciała: 397–600 g.
Występowanie
Środowisko
Górskie sawanny i tereny trawiaste oraz luźniejsze partie lasów, 700–3000 m n.p.m. Spotykany również na terenach uprawnych.
Zasięg występowania
Wschodnia i południowo-wschodnia Afryka – od Kenii i Ugandy na południe po RPA.
Pożywienie
Podziemne części roślin, nasiona i bezkręgowce, takie jak ślimaki, termity, mrówki i prostoskrzydłe.
Rozród
Gatunek najprawdopodobniej monogamiczny.
Gniazdo to płytkie zagłębienie w ziemi wysłane trawą, liśćmi i tym podobnym materiałem, dobrze ukryte w trawie lub wśród skał.
Okres lęgowy: obserwowano lęgi niemal cały rok, ale szczyt aktywności zależy od regionu – w RPA przypada na okres od sierpnia do stycznia, na wschodzie Afryki od marca do lipca.
Jaja: znosi najczęściej 4–5 jaj.
Jaja wysiadywane 21–22 dni.
Status zagrożenia
Status według kryteriów Czerwonej księgi gatunków zagrożonych IUCN: gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern). Liczebność populacji nie została oszacowana; ptak ten opisywany jest jako zazwyczaj pospolity, lokalnie rzadki. Trend liczebności populacji uznaje się za spadkowy ze względu na degradację siedlisk spowodowaną nadmiernym wypasem i wypalaniem[4].
Przypisy
- ↑ Scleroptila shelleyi, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ Francolinus shelleyi, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2013-10-26] (ang.).
- ↑ Shelley's Francolin (Francolinus shelleyi). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-09)]. (ang.).
- ↑ a b Scleroptila shelleyi, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Gallini Brehm,CL, 1831 (wersja: 2023-03-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2023-04-21].
- ↑ a b F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Pheasants, partridges, francolins. IOC World Bird List (v13.1). [dostęp 2023-04-21]. (ang.).
- ↑ D. Lepage: Shelley's Francolin Scleroptila shelleyi. [w:] Avibase [on-line]. [dostęp 2023-04-24]. (ang.).
Bibliografia
- P.J.K. McGowan: Family Phasianidae (Pheasants and Partridges). W: Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 2: New World Vultures to Guineafowl. Barcelona: Lynx Edicions, 1994, s. 494. ISBN 84-87334-15-6. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).
- SNL: miombofrankolin