Dimityr Peszew
![]() | |||
Data urodzenia | 25 czerwca 1894 | ||
---|---|---|---|
Data śmierci | 20 lutego 1973 | ||
Minister sprawiedliwości | |||
Okres | od 23 listopada 1935 | ||
Poprzednik | Angeł Karagjozow | ||
Następca | Aleksandyr Ognianow | ||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() | |||
| |||
Strona internetowa |
Dimityr Josifow Peszew (bułg. Димитър Йосифов Пешев; ur. 25 czerwca 1894 w Kiustendile, zm. 20 lutego 1973 w Sofii[1]) – bułgarski polityk i prawnik, minister sprawiedliwości (1935–1936), deputowany do Zwyczajnego Zgromadzenia Narodowego 24. (1938-1939) i 25. (1940-1944) kadencji[1].
Życiorys
Był jednym z sześciorga dzieci Josifa Peszewa[2]. Uczył się w tureckiej szkole w Salonikach, ale po wybuchu I wojny bałkańskiej powrócił do rodzinnego Kiustendiłu. W 1915 rozpoczął naukę na uniwersytecie sofijskim, ale przerwał ją, by wziąć udział w wojnie jako żołnierz 22 pułku piechoty[1]. Po wojnie dokończył studia i pracował jako sędzia w Płowdiwie, a następnie jako zastępca prokuratora okręgowego w Sofii. Zasiadał w radzie nadzorczej banku Byłgarski kredit, był także członkiem władz Bułgarskiego Związku Turystycznego[1]. W listopadzie 1935 objął stanowisko ministra sprawiedliwości w gabinecie Georgi Kiosejwanowa. W 1936 doprowadził do zmiany wyroku Damjana Wełczewa, któremu karę śmierci zamieniono na karę dożywotniego więzienia. Dwukrotnie wybierany deputowanym do Zgromadzenia Narodowego, w którym pełnił funkcję wiceprzewodniczącego. W marcu 1943 zaangażował się w akcję pomocy bułgarskim Żydom, którzy zgodnie z porozumieniem bułgarsko-niemieckim mieli być deportowani z Bułgarii i wysłani do obozu zagłady w Treblince. Peszew udał się osobiście do ministra spraw wewnętrznych Petyra Gabrowskiego i zażądał odwołania decyzji o deportacji[2]. Z trybuny parlamentu publicznie potępił plan deportacji i rozpoczął akcję zbierania podpisów wśród deputowanych pod listem protestacyjnym. Deportacja została wstrzymana, ale Peszew utracił stanowisko wiceprzewodniczącego parlamentu.
Po przejęciu władzy przez komunistów w 1944 Peszew został aresztowany i stanął przed sądem oskarżony o działalność profaszystowską i antysemicką[1]. Skazany na 15 lat więzienia, dzięki wstawiennictwu gminy żydowskiej w Bułgarii opuścił więzienie po 13 miesiącach. Utracił dom rodzinny, nie mógł wykonywać wyuczonego zawodu, nie przyznano mu emerytury. Zamieszkał w domu brata. Zmarł w nędzy w 1973 roku[2].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/Dimitar_Peshev_house.1.jpg/240px-Dimitar_Peshev_house.1.jpg)
Pamięć
10 stycznia 1973 Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holokaustu Jad Waszem w Jerozolimie przyznał Peszewowi tytuł „Sprawiedliwego wśród Narodów Świata”[3]. W 1997 uzyskał honorowe obywatelstwo Izraela, a przez władze Bułgarii został uhonorowany Orderem Stara Płanina[2]. 25 stycznia 2000 odsłonięto popiersie Peszewa w Pałacu Europy (Palais de l’Europe) w Strasburgu. Imię Peszewa nosi grzbiet górski (Peshev Ridge) na Wyspie Livingstona. Dom rodzinny Dimityra Peszewa w Kiustendile w 2002 został zamieniony w muzeum. Budowę muzeum sfinansowały władzę miasta i ambasada Izraela. W 2004 ukazały się wydane pośmiertnie wspomnienia Dimityra Peszewa, w opracowaniu Nikoły Poppetrowa.
Przypisy
- ↑ a b c d e Taszo Taszew: Министрите на България 1879-1999. Sofia: АИ „Проф. Марин Дринов”/Изд. на МО, 1999, s. 365–366. ISBN 978-954-430-603-8.
- ↑ a b c d Димитър Пешев. alef-bg.org. [dostęp 2020-11-06]. (bułg.).
- ↑ Contesting the Deportations in Parliament. yadvashem.org. [dostęp 2020-11-06]. (bułg.).
Bibliografia
- Dimityr Peszew: Спомени. Sofia: ИК Гутенберг, 2004.
- Taszo Taszew: Министрите на България 1879-1999. Sofia: АИ „Проф. Марин Дринов”/Изд. на МО, 1999, s. 365–366. ISBN 978-954-430-603-8.
- p
- d
- e
|
- Pełna lista: (1878–1908)
- (1946–1990)
- (1990-dziś)