Czyściec leśny
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | astropodobne | ||
Rząd | jasnotowce | ||
Rodzina | jasnotowate | ||
Rodzaj | czyściec | ||
Gatunek | czyściec leśny | ||
Nazwa systematyczna | |||
Stachys sylvatica L. Sp. pl. 2:580. 1753 | |||
|
Czyściec leśny (Stachys sylvatica L.) – gatunek rośliny należący do rodziny jasnotowatych. Czyściec leśny występuje na terenie Europy oraz obszarach Azji o umiarkowanym klimacie[3]. W Polsce jest pospolity na całym niżu i w niższych położeniach górskich.
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/Stachys_sylvatica%2C_Wood_Woundwort%2C_North_Wales%2C_Aug_2020.jpg/180px-Stachys_sylvatica%2C_Wood_Woundwort%2C_North_Wales%2C_Aug_2020.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/Stachys_sylvatica_seeds.jpg/180px-Stachys_sylvatica_seeds.jpg)
- Pokrój
- Roślina wysokości do 1 m, o nieprzyjemnym zapachu.
- Łodyga
- Rozgałęziona, czasem pojedyncza, prosto wzniesiona lub podnosząca się. Miękko owłosiona, w górnej części pokryta gruczołkami. Posiada pełzające kłącze oraz długie, podziemne rozłogi.
- Liście
- Ogonkowe, ułożone nakrzyżlegle. Blaszka liściowa sercowata, zaostrzona, o grubo piłkowanym brzegu, obustronnie owłosiona.
- Kwiaty
- Zebrane w grona na szczytach łodyg, złożone z 4–6 nibyokółków, osadzonych w kątach zielonych, równowąskich podsadek. Kwiaty ciemnokarminowe lub czerwonofioletowe. Kielich dzwonkowaty, o 5 ząbkach i 10 nerwach pokrytych gruczołkami. Korona dwuwargowa, górna warga niepodzielna, dwukrotnie krótsza od dolnej. Dolna warga złożona z trzech zaokrąglonych klap. Wewnątrz korony pojedynczy słupek z dwudzielnym znamieniem i 4 dwusilne pręciki. Kwitnie od czerwca do września. Kwiaty są wyraźnie przedprątne i zapylane przez owady, które roślina zwabia intensywną barwą kwiatów.
- Owoce
- Gładkie, trójkanciaste rozłupki, długości do 2 mm. Rozsiewane są przez wiatr i zwierzęta.
Biologia i ekologia
Bylina, hemikryptofit. Rośnie przeważnie na obszarach o klimacie oceanicznym i suboceanicznym. W Polsce od niżu po regiel górny. Gatunek azotolubny, preferuje gleby świeże. Występuje w górskich olszynach, grądach i buczynach. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla O. Fagetalia.[4]
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-31] (ang.).
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-12-27].
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- SNL: skogsvinerot
Identyfikatory zewnętrzne:
- BioLib: 41072
- EoL: 579661
- EUNIS: 174023
- Flora of China: 200020452
- Flora of North America: 200020452
- FloraWeb: 5766
- GBIF: 2927282
- identyfikator iNaturalist: 129850
- IPNI: 460020-1
- ITIS: 32322
- NCBI: 53175
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-195698
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:460020-1
- Tela Botanica: 65969
- identyfikator Tropicos: 17600383
- USDA PLANTS: STSY2
- CoL: 4ZFZC