Czyściec górski
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | astropodobne | ||
Rząd | jasnotowce | ||
Rodzina | jasnotowate | ||
Rodzaj | czyściec | ||
Gatunek | czyściec górski | ||
Nazwa systematyczna | |||
Stachys alpina L. Sp. Pl. 581 1753[3] | |||
| |||
|
Czyściec górski (Stachys alpina L.) – gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae).
Zasięg występowania
Europa zachodnia i środkowa; zawleczony do Wielkiej Brytanii. W Polsce roślina osiąga północną granicę zasięgu. Występuje w Karpatach oraz Sudetach sięgając piętra kosodrzewiny. Na niżu rzadka.
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Stachys_alpina_sl50.jpg/180px-Stachys_alpina_sl50.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/Stachys_alpina_sl36.jpg/180px-Stachys_alpina_sl36.jpg)
- Łodyga
- Wysokości 40-100 cm, czworokątna, prosta, z gruczołowatymi włoskami u górnej części.
- Liście
- Nakrzyżległe, z ogonkami o długości od 1 do 14 cm, zielone z obu stron. Dolne kształtu sercowatojajowatego, górne podłużnie jajowatego; wierzchołki liści zaostrzone. Wymiary: 7-19 x 5-11 cm, na brzegach karbowano-ząbkowane.
- Kwiaty
- Krótsze od liści wspierających, zebrane po 10-20 w nibyokółki, tworzą szczytowy, kwiatostan kłosokształtny. Kielich z szydlastymi ząbkami, owłosiony gruczołowato, o długości 8-13 mm. Korona dwuwargowa, barwy brudnopurpurowej, o długości 15 do 20 mm. Górna warga pojedyncza, dolna trójłatkowa.
- Owoc
- Rozłupki o długości około 3 mm.
Biologia i ekologia
Bylina. Rośnie na glebach świeżych, żyznych, zasadowych i obojętnych. Zasiedla lasy liściaste: żyzne buczyny i grądy, gdzie preferuje okrajki i poręby. Kwitnie od lipca do września.
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-31] (ang.).
- ↑ The Plant List. [dostęp 2014-08-26].
Bibliografia
- Leokadia Witkowska-Żuk: Rośliny leśne. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2013. ISBN 978-83-7073-359-9.
Identyfikatory zewnętrzne (takson):
- BioLib: 41064
- EUNIS: 174038
- FloraWeb: 5751
- GBIF: 7306931
- identyfikator iNaturalist: 360154
- IPNI: 459286-1
- NCBI: 694383
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-194763
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:459286-1
- Tela Botanica: 75390
- identyfikator Tropicos: 17600364
- CoL: 4ZFB6