Cieciorka pochewkowata
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | |||
Rząd | bobowce | ||
Rodzina | bobowate | ||
Podrodzina | |||
Rodzaj | cieciorka | ||
Gatunek | cieciorka pochewkowata | ||
Nazwa systematyczna | |||
Coronilla vaginalis Lam. Encycl. 2:121. 1786 | |||
| |||
|
Cieciorka pochewkowata (Coronilla vaginalis Lam.) – gatunek rośliny z rodziny bobowatych. Występuje w Europie środkowej, południowozachodniej i południowowschodniej[3].
Jest gatunkiem górskim z centrum rozmieszczenia w Alpach i Górach Dynarskich. Ku północy dociera do środkowych Niemiec. Kilka stanowisk istnieje w środkowej i południowej części Półwyspu Apenińskiego, a jedno stwierdzono w południowo-wschodniej części Karpat, na terenie Rumunii. Znana jest także z południowych stoków Karpat Zachodnich[4]. W Polsce jest gatunkiem skrajnie rzadkim, odnalezionym w 2013 roku[5]; rośnie tylko na jednym stanowisku w Tatrach Zachodnich, przy szlaku z Doliny Kościeliskiej na polanę Stoły[6], na wysokości ok. 1125 m n.p.m. Jest to najbardziej wysunięte na północny wschód stanowisko tego gatunku w całym jego zasięgu. Najbliższe stanowiska leżą w odległości 20-27 km na południe i południowy zachód, już na Słowacji, w masywie Siwego Wierchu, na zachodnich stokach Wielkiego Chocza i w Kotlinie Liptowskiej[4].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Coronilla_vaginalis_cleaned_Sturm.png/220px-Coronilla_vaginalis_cleaned_Sturm.png)
- Łodyga
- W dolnej części zdrewniała, płożąca się, rozgałęziona, do 30 cm długości.
- Liście
- 5-13-listkowe. Listki siedzące lub bardzo krótkoogonkowe, grube, mięsiste, odwrotnie jajowate, z krótkim ostrzem. Brzegi listków przeświecające. Nerwacja zaznaczona słabo. Przylistki błoniaste, duże, zrosłe w pochewki z dwoma zębami.
- Kwiaty
- Zebrane w 4-7-kwiatowe baldaszki. Kwiaty zwisające, o długości 8-10 mm. Korona intensywnie żółta. Żagielek czerwonobrunatno żyłkowany[6][7].
- Owoc
- Jasnobrunatny lub czarniawofioletowy strąk o długości 9-35 mm i szerokości 2-3 mm. Nasiona brunatne, wałeczkowate.
Biologia i ekologia
Bylina, hemikryptofit. Rośnie w górskich murawach naskalnych i reliktowych laskach sosnowych na podłożu węglanowym[8]. Kwitnie w czerwcu i lipcu.
Zagrożenia i ochrona
Roślina umieszczona w Polskiej czerwonej księdze roślin w grupie gatunków krytycznie zagrożonych (CR)[6]. Tę samą kategorię posiada na polskiej czerwonej liście[9].
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2016-03-16] (ang.).
- ↑ Coronilla vaginalis na Germplasm Resources Information Network (GRIN) [dostęp 2016-03-16].
- ↑ a b Zbigniew Mirek, Agnieszka Nikiel, Łukasz Wilk: Nieoczekiwane odkrycie, w: "Tatry" nr 4 (50), jesień 2014, s. 48
- ↑ Zbigniew Mirek, Agnieszka Nikel, Łukasz Wilk. Coronilla vaginalis – a species new for the flora of Poland. „Acta Societatis Botanicorum Poloniae”. 84 (1), s. 133-138, 2015. DOI: 10.5586/asbp.2015.009.
- ↑ a b c Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
- ↑ Szafer W., Kulczyński S., Pawłowski B. Rośliny polskie. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1969.
- ↑ Zbigniew Mirek, Agnieszka Nikel, Łukasz Wilk. Warunki występowania Coronilla vaginalis (Fabaceae) w Tatrzańskim Parku Narodowym. „Fragm. Florist. Geobot. Polon.”. 21 (2), s. 389-392, 2014. ISSN 2449-8890.
- ↑ Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
- BioLib: 40096
- EoL: 703876
- EUNIS: 171349
- FloraWeb: 1661
- GBIF: 5348664
- identyfikator iNaturalist: 549103
- IPNI: 487277-1
- ITIS: 820423
- NCBI: 390707
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): ild-8758
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:487277-1
- Tela Botanica: 19010
- USDA PLANTS: COVA6
- CoL: 6B4PP