Chorostków
![]() | Ten artykuł dotyczy miasta w obwodzie tarnopolskim. Zobacz też: miejscowość w obwodzie iwanofrankiwiskim. |
![]() | |||||
| |||||
Państwo |
| ||||
---|---|---|---|---|---|
Obwód | |||||
Rejon | rejon czortkiwskij | ||||
Powierzchnia | 10 km² | ||||
Wysokość | 320 m n.p.m. | ||||
Populacja (2022) • liczba ludności |
| ||||
Nr kierunkowy | +380–3557 | ||||
Kod pocztowy | 48244 | ||||
Położenie na mapie obwodu tarnopolskiego ![]() | |||||
Położenie na mapie Ukrainy ![]() | |||||
![]() | |||||
| |||||
| |||||
Strona internetowa |
![]() | Zobacz w indeksie Słownika geograficznego Królestwa Polskiego hasło Chorostków |
Chorostków[2] (ukr. Хоростків) – miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie czortkiwskim, do 1939[3] w Polsce, w województwie tarnopolskim, w powiecie kopyczynieckim, siedziba gminy Chorostków. Ośrodek przemysłu spożywczego.
Historia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/POL_Chorostk%C3%B3w_COA.png/180px-POL_Chorostk%C3%B3w_COA.png)
Chorostków pierwszy raz wzmiankowano w 1564 roku jako wieś nadaną Jakubowi i Jerzemu Strusom. Jeden z późniejszych właścicieli, Marcin Kalinowski, wybudował tu zamek i w 1632 roku podniósł miejscowość do rangi miasteczka. Następnymi właścicielami Chorostkowa byli Sanguszkowie, a po nich Lewiccy. W XVIII wieku corocznie odbywało się tu 18 targów i jarmarków[4].
W 1851 roku założono w Chorostkowie pierwszą parafię rzymskokatolicką a w 1859 roku wybudowano kościół[5].
W 1890 roku przez Chorostków przeprowadzono linię kolejową Tarnopol-Czortków[4].
W II Rzeczypospolitej miasto w powiecie kopyczynieckim województwa tarnopolskiego. W 1921 roku liczył 6787 mieszkańców, w tym 2591 Ukraińców, 2209 Polaków i 1979 Żydów. W 1931 roku liczba mieszkańców wzrosła do 6924[6].
Po zajęciu Chorostkowa przez Niemców w lipcu 1941 roku SD rozstrzelało 40 Żydów, a w toku pogromu zabito ich co najmniej 110. 1 października 1941 Niemcy rozstrzelali kolejnych 147 Żydów. 30 września 1942 hitlerowcy deportowali 1,2 tys. Żydów do obozu śmierci w Bełżcu, a pozostałych przesiedlili do Kopyczyniec[7]. Za pomoc Żydom podczas okupacji niemieckiej w Chorostkowie medalami Sprawiedliwy wśród Narodów Świata nagrodzeni zostali Ukraińcy Ołena i Demjan Woronowie[8], Karolina i Stanisław Szewczukowie[9] oraz Polki Stefania Fiałkowska i Hanna Zawadija[10].
W kwietniu 1944 roku banderowcy dokonali ataku na miejscowość i zabili 17 Polaków oraz 3 byłych radzieckich żołnierzy[6][11]. W marcu 1945 roku Komitet Ziem Wschodnich wskazywał Chorostków jako jedno z kilku skupisk Polaków w powiecie kopyczynieckim[12].
W 1977 roku Chorostkowowi nadano prawa miejskie[4].
W 1989 liczyło 8811 mieszkańców[13].
W 2013 liczyło 7057 mieszkańców[14].
Zabytki
- Zespół pałacowy: tzw. stary pałac wybudowany w stylu klasycystycznym pod koniec XVIII w. przez Józefa Kalasantego Lewickiego, nowy pałac powstały pod koniec XIX w, stajnia, ujeżdżalnia, XVIII-wieczna brama wjazdowa, pozostałości parku[4]
- neoklasycystyczna cerkiew z 1887 roku[4]
- neogotycka kaplica grobowa Lewickich (około 1869 r.), obecnie kościół rzymskokatolicki pw. św. Michała Archanioła[4]
- ratusz (XIX w.)[4]
- stacja kolejowa Chorostków (1890)[4]
- nieistniejący zabytkowy kościół (w 1970 władze radzieckie planowały utworzyć w nim klub i kino, w tym celu zdecydowano o wyburzeniu wieży przykościelnej, jednak przy drugiej próbie wysadzenia tego obiektu, zniszczeniu uległ również sam budynek kościoła[15])
Sport
Zoria (Chorostków) – ukraiński klub piłkarski.
Urodzeni w Chorostkowie
- Tadeusz Bronisław Bieńkowski – kapitan Wojska Polskiego.
- Jan Maszkowski (ur. w 1793) – polski malarz.
- Stanisław Styś (ur. w 1896) – polski jezuita, biblista, tłumacz Biblii, profesor.
- Władysław Jóźków (ur. w 1933) – polski duchowny katolicki.
Przypisy
- ↑ Чисельність наявного населення України на 1 січня 2022 року. Державна служба статистики України. Київ, 2022. стор.40
- ↑ Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 lutego 1937 r. o ustaleniu urzędowych nazw miast (M.P. z 1937 r. nr 69, poz. 104).
- ↑ Ustawa z dnia 31 grudnia 1945 r. o ratyfikacji podpisanej w Moskwie dnia 16 sierpnia 1945 r. umowy między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o polsko-radzieckiej granicy państwowej (Dz.U. z 1946 r. nr 2, poz. 5).
- ↑ a b c d e f g h GrzegorzG. Rąkowski GrzegorzG., PawełP. Luboński PawełP., Podole. Przewodnik po Ukrainie Zachodniej. Część II, Pruszków: Rewasz, 2006, s. 193-195, ISBN 83-89188-46-5, OCLC 69287000 .
- ↑ Bonus Pastor. R. 3, 1879, nr 22 - Jagiellonian Digital Library [online], jbc.bj.uj.edu.pl [dostęp 2020-02-14] .
- ↑ a b HenrykH. Komański HenrykH., SzczepanS. Siekierka SzczepanS., Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie tarnopolskim 1939-1946, wyd. 2, Wrocław: Nortom, 2006, s. 230-231, ISBN 83-89684-61-6, ISBN 978-83-89684-61-5, OCLC 156875487 .
- ↑ Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Red. I. A. Altman. Moskwa, 2009, s. 1037. ISBN 978-5-8243-1296-6.
- ↑ Vorona Olena ; Husband: Demian. collections.yadvashem.org. [dostęp 2024-05-29]. (ang.).
- ↑ Shevchuk Karolina ; Husband: Stanislav. collections.yadvashem.org. [dostęp 2024-05-29]. (ang.).
- ↑ Fiałkowska Stefania (Szewczyk); Aunt: Zawadija Hanna. collections.yadvashem.org. [dostęp 2024-05-29]. (ang.).
- ↑ GrzegorzG. Motyka GrzegorzG., Ukraińska partyzantka 1942-1960, Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN, 2006, s. 388, ISBN 83-88490-58-3, OCLC 838973434 .
- ↑ Lucyna Kulińska: Dzieje Komitetu Ziem Wschodnich na tle losów ludności polskich Kresów w latach 1943-1947. T. I. Kraków, 2002, s. 333. ISBN 83-88527-32-0.
- ↑ Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу
- ↑ Чисельність наявного населення України на 1 січня 2013 року. Державна служба статистики України, 2013. [dostęp 2023-09-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-09-21)]. (ukr.).
- ↑ Wiadomości o lwowianach, Lwowie i Małopolsce Wschodniej. Kościół w Chorostkowie. „Biuletyn”. Nr 1 (18), s. 77, Lipiec 1970. Koło Lwowian w Londynie.
Bibliografia
- Aftanazy Roman: Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej. Województwo ruskie, Ziemia Halicka i Lwowska. T. 7, wyd. 2 przejrzane i uzupełnione. Wrocław, Warszawa: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1995, ss. 39-44. ISBN 83-04-03701-7 całość, ISBN 83-04-04229-0.
Linki zewnętrzne
- Chorostków, 1.) mko, pow. husiatyński, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 632 .
- Historia Żydów w Chorostkowie na portalu Wirtualny Sztetl
- Archiwalne widoki miejscowości w bibliotece Polona
- p
- d
- e
- Siedziba powiatu – Kopyczyńce
Przynależność wojewódzka |
|
---|---|
Miasta / Prawa miejskie (← 1925–34 →) |
|
Miasteczka (← 1925–34) |
|
Gminy miejskie (← 1925–39 →) |
|
Gminy wiejskie zbiorowe (1934–39 →) |
|
- p
- d
- e
|