Chanty-Mansyjsk
![]() Sobór Zmartwychwstania Pańskiego | |||||
| |||||
Państwo |
| ||||
---|---|---|---|---|---|
Okręg autonomiczny | |||||
Powierzchnia | 337,76 km² | ||||
Populacja (2021) • liczba ludności • gęstość |
| ||||
Nr kierunkowy | 34671 | ||||
Kod pocztowy | 628000 | ||||
Tablice rejestracyjne | 86 | ||||
Położenie na mapie Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry ![]() | |||||
Położenie na mapie Rosji ![]() | |||||
![]() | |||||
| |||||
| |||||
| |||||
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e2/Ski_center_of_Khanty-Mansiysk.jpg/220px-Ski_center_of_Khanty-Mansiysk.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/River_port_and_auto_depot_of_Khanty-Mansiysk.jpg/220px-River_port_and_auto_depot_of_Khanty-Mansiysk.jpg)
Chanty-Mansyjsk (ros. Xaнты-Мaнcийcк) – miasto w Rosji, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego, często nazywane „Bramą Syberii”. Liczy 103 117 mieszkańców (2021).
Położenie
Miasto położone jest na zachodniej Syberii, w centrum Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry. Chanty-Mansyjsk stanowi także ośrodek administracyjny Rejonu chanty-mansyjskiego, sam jednak w skład tego rejonu nie wchodzi, stanowiąc miasto wydzielone Chanty-Mansyjskiego OA – Jugry.
Miasto leży nad rzeką Irtysz, 15 km od jej ujścia do Obu. Od stolicy kraju – Moskwy dzieli je odległość 2.759 km (licząc odległość lotniczą).
Nazwa miasta
Nazwa miasta nawiązuje do dwu rdzennych narodowości zamieszkujących ten rejon Syberii – Chantów i Mansów. Poprzednia nazwa Chanty-Mansyjska – Ostiako-Wogulsk także dotyczyła tych samych narodów, jednak zastosowane nazwy – Ostiacy i Wogułowie, były określeniami tych nacji w języku rosyjskim, a nie we własnych językach obu ugrofińskich ludów.
Historia
Miasto zostało założone w 1930 r. jako osiedle robotnicze pod nazwą Ostiako-Wogulsk (Остяко-Вогульск) i stało się stolicą utworzonego właśnie Ostiako-Wogulskiego Okręgu Narodowościowego. W 1940 r. wraz ze zmianą nazwy okręgu na Chanty-Mansyjski Okręg Narodowościowy miasto przemianowane na Chanty-Mansyjsk. Prawa miejskie przyznano mu w 1950. Wraz z przyznaniem praw miejskich w obręb Chanty-Mansyjska włączono istniejącą od XVI w osadę Samarowo, stanowiącą dotąd ośrodek administracyjny Rejonu Samarowskiego. Po przyłączeniu Samarowa do Chanty-Mansyjska miasto to stało się centrum Rejonu, który przemianowano na Rejon chanty-mansyjski.
Gospodarka
Podstawę gospodarki Chanty-Mansyjska stanowi przemysł naftowy. Generuje on 88,6% wartości całej produkcji przemysłowej miasta. Poza tym w mieście istnieje przemysł elektroenergetyczny (6,8% wartości) i poligraficzny (1,2%). Inne gałęzie produkcji – przemysł rybny, leśny i spożywczy nie odgrywają istotniejszej roli, produkując jedynie na potrzeby rynku lokalnego.
Transport
- Port lotniczy Chanty-Mansyjsk
- UTair Aviation – linia lotnicza
Kultura i oświata
Chanty-Mansyjsk, jako stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry posiada większą liczbę instytucji kulturalno-oświatowych, niżby wynikało to z wielkości niespełna 60-tysięcznego miasta, m.in. 9 uczelni, a ponadto kina, biblioteki i muzea.
Sport
Chanty-Mansyjsk jest także ośrodkiem sportów łyżwiarskich, w mieście znajduje się znane centrum biathlonowe.
W mieście istnieje również klub hokejowy Jugra Chanty-Mansyjsk, założony w 2006, zaś od sezonu 2010/2011 klub przyjęto do rozgrywek Kontinientalnaja Hokkiejnaja Liga (KHL).
Religia
Miasto jest siedzibą eparchii chanty-mansyjskiej Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. Katedrą eparchii jest sobór Zmartwychwstania Pańskiego w Chanty-Mansyjsku. Status soboru posiada również druga cerkiew w mieście, sobór Przemienienia Pańskiego[2]. W mieście istnieje niewielka wspólnota rzymskokatolicka, do której dojeżdża ksiądz z parafii w Surgucie[3].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2021 года [online] [dostęp 2021-06-10] [zarchiwizowane z adresu 2021-05-02] (ros.).
- ↑ Кафедральные соборы. ugraeparhia.ru. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-02)]..
- ↑ Ks. Marek, Autor w serwisie Gaudium Et Spes [online], pl/index.php [dostęp 2024-04-22] (pol.).
Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona miasta. admhmansy.ru. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-10-12)]. (w języku rosyjskim)
- p
- d
- e
Miasta | |
---|---|
Osiedla typu miejskiego |
|
- PWN: 3884736
- Britannica: place/Khanty-Mansiysk
- БРЭ: 4729366
- Catalana: 0499867