Cercidoideae
![]() Judaszowiec południowy | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | |||
Rząd | bobowce | ||
Rodzina | bobowate | ||
Podrodzina | Cercidoideae | ||
Nazwa systematyczna | |||
Cercidoideae Legume Phylogeny Working Group 2017 | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
Cercis L.[3] | |||
| |||
|
Cercidoideae – podrodzina roślin (dawniej też w randze plemienia Cercideae[4][5] klasyfikowanego do podrodziny brezylkowych Caesalpinioideae[6][7]) z rodziny bobowatych (motylkowatych) Fabaceae[2]. Należy tu według różnych ujęć systematycznych od 4 do 12 rodzajów z ok. 335 gatunkami z czego ogromna większość (ok. 250) reprezentuje rodzaj Bauhinia, a 47 rodzaj Schnella (11 rodzajów jest uznawanych w rewizji taksonomicznej z 2017[8]). Zaliczane tu rośliny występują w strefie klimatu ciepłego i tropikalnego na całym świecie[2].
Bauhinia Bauhinia i judaszowiec Cercis są często uprawiane jako rośliny ozdobne, przy czym kwiaty tych roślin są jadalne. Rośliny z rodzaju Griffonia dostarczają czarnego barwnika[9].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Bauhinia_blakeana_%28Key_West%29.jpg/220px-Bauhinia_blakeana_%28Key_West%29.jpg)
- Pokrój
- Drzewa, krzewy i pnącza[7][2] wspinające się za pomocą pędowych wąsów czepnych[2]. Czasem z cierniami i pędami zmodyfikowanymi w gałęziaki. Rośliny bez miodników pozakwiatowych[8].
- Liście
- Wyrastają w dwóch rzędach, wyróżniają się na tle pozostałych bobowatych nietypową budową – mają pojedyncze blaszki, czasem tylko u szczytu wycięte[7] powstające z dwulistkowego liścia złożonego[2]. Pozbawione są przylistków[8].
- Kwiaty
- Zwykle obupłciowe, mniej lub bardziej grzbieciste, czasem motylkowe[8]. Zwykle okazałe, o jaskrawym okwiecie, czasem wyrastają z pni (kaulifloria)[7]. Zebrane w grona, czasem zredukowane[8]. Kielich różnie wykształcony – 5 działek bywa wolnych, czasem zrastają się w rurkę zakończoną 2–5 ząbkami lub zrastają się w pochwę otulającą koronę. Ta składa się zwykle z 5, rzadko 2, 6 lub żadnego płatka. Pręcików zwykle jest 10 w dwóch okółkach różniących się długością. Ich nitki pozostają wolne lub częściowo się zrastają[8].
- Owoce
- Strąki, czasem niepękające i wykształcone w postaci skrzydlaków, jednonasienne do kilkunasiennych[2].
Systematyka
- Pozycja plemienia według APweb (2001...)
Podrodzina zajmuje pozycję bazalną wspólnie z siostrzaną podrodziną Detarioideae w obrębie rodziny bobowatych[8][2].
bobowate |
| ||||||||||||||||||||||||||||||
- Podział podrodziny
Na początku XXI wieku wyróżniano na bazie różnic i podobieństw w budowie kwiatów, nasion i owoców dwa podplemiona. Jednak podplemię bazalne – Cercidinae, grupujące najstarsze linie rozwojowe (w tym rodzaj judaszowiec Cercis, miało być kladem bazalnym w obrębie plemienia) miało charakter taksonu parafiletycznego. Relacje filogenetyczne w obrębie podplemienia Bauhiniinae były słabo poznane[4]. W ujęciu z 2017 roku brak podziału na plemiona[8][2].
- Adenolobus (Bentham & J. D. Hooker) Torre & Hillc.
- Barklya F. Muell.
- Bauhinia L. – bauhinia
- Brenierea Humbert
- Cercis L. – judaszowiec
- Gigasiphon Drake
- Griffonia Baillon
- Lysiphyllum (Bentham) de Wit
- Phanera Loureiro
- Piliostigma Hochstedt
- Schnella Raddi
- Tylosema (Schweinf.) Torre & Hillc.
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2020-05-01] (ang.).
- ↑ subfam. Cercidoideae Azani & al.. IPNI. [dostęp 2020-05-01].
- ↑ a b Martin F. Wojciechowski, Johanna Mahn: Cercideae. Arizona State University, 2006. [dostęp 2010-01-29]. (ang.).
- ↑ Wojciechowski, M. F.; Lavin, M.; Sanderson, M. J.. A phylogeny of legumes (Leguminosae) based on analysis of the plastid matK gene resolves many well-supported subclades within the family. „American Journal of Botany”. 91, 1846, 2004. DOI: 10.3732/ajb.91.11.1846.
- ↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 512, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
- ↑ a b c d Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998. ISBN 83-7079-778-4.
- ↑ a b c d e f g h Legume Phylogeny Working Group. A new subfamily classification of the Leguminosae based on a taxonomically comprehensive phylogeny. „Taxon”. 66, 1, s. 44–77, 2017.
- ↑ Maarten J. M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 250-259. ISBN 978-1842466346.