Budynek Kasy Chorych w Gdańsku
![]() | |||
![]() | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Miejscowość | Gdańsk | ||
Adres | ul. Wałowa 27 | ||
Styl architektoniczny | Ekspresjonizm ceglany | ||
Architekt | Adolf Bielefeldt | ||
Kondygnacje | 7 | ||
Rozpoczęcie budowy | 5.01.1925 | ||
Ukończenie budowy | 30.04.1927 | ||
Pierwszy właściciel | Allgemeine Ortskrankenkasse | ||
Obecny właściciel | Miasto Gdańsk | ||
Położenie na mapie Gdańska ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa pomorskiego ![]() | |||
![]() | |||
| |||
Strona internetowa |
Budynek Powszechnej Rejonowej Kasy Chorych w Gdańsku (niem. Allgemeine Ortskrankenkasse) – budynek kasy chorych zaprojektowany przez Adolfa Bielefeldta w stylu ekspresjonizmu ceglanego. Powstał w latach 1925–1927. Była to największa i najbardziej nowoczesna inwestycja budowlana Wolnego Miasta Gdańska. Obecnie mieści przychodnie lekarskie, biura Sanepidu i aptekę[2]. Potocznie nazywany jest „przychodnią na Wałowej” lub „ubezpieczalnią”.
Historia
Założona w 1914 r. Powszechna Rejonowa Kasa Chorych początkowo mieściła się przy ul. Piwnej. W 1924 r. po zakupie działki przy ul. Wałowej ogłoszono konkurs na projekt nowej siedziby, w którym zwyciężył Adolf Bielefeldt. Żelbetową konstrukcję szkieletową zaprojektował Richard Kohnke. Budowa rozpoczęła się 5 stycznia 1925 r. Główny gmach oddano do użytku 9 października 1926 r., a skrzydło mieszczące zakład balneologiczny 30 kwietnia 1927 r. Po II wojnie światowej budynek mieścił m.in. przychodnie lekarskie, Zespół Niepublicznych Poradni Specjalistycznych i Stację Sanitarno-Epidemiologiczną[3]. W 2019 r. budynek wpisano do rejestru zabytków[2].
Architektura
Gmach wzniesiono na pofortecznych terenach naprzeciwko dawnych koszar artylerii. Ze względu na niestabilny grunt posadowiono go na 300 betonowych palach. Symetryczną fasadę z wejściowym portalem na osi zaprojektowano na planie łuku dopasowanego do łagodnego zakrętu ulicy Wałowej. Elewacje ozdobiono ceglaną dekoracją o zróżnicowanej fakturze, nawiązującą do gotyckiej architektury ceglanej. W piwnicy znajdowały się magazyny, archiwum i dwa mieszkania służbowe. Na parterze urządzono pomieszczenie operacyjne z 28 stanowiskami do obsługi interesantów. Na pierwszym piętrze była sala konferencyjna, pomieszczenia dla zaprzysiężonego lekarza i biuro zarządu. Na drugim piętrze znajdowały się biura i dwa mieszkania służbowe, z których jedno przeznaczone było dla dyrektora kasy. Trzecie i czwarte piętro zajmowały po cztery mieszkania służbowe, a poddasze mieściło pralnię, suszarnię, dodatkowe pomieszczenie archiwalne i kolejne dwa mieszkania dla niższego personelu[4][3].
Przypisy
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024, s. 24 [dostęp 2022-05-03] .
- ↑ a b Marcin Tymiński: Przychodnia Wałowa w Gdańsku w rejestrze zabytków. Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku, 26 czerwca 2019. [dostęp 2022-05-03].
- ↑ a b Wojciech Szymański: Budynek Powszechnej Rejonowej Kasy Chorych. Fundacja Gdańska, Muzeum Gdańska. [dostęp 2022-05-03].
- ↑ Aleksander Masłowski: Kasa Chorych przy Wałowej i ceglany ekspresjonizm. iBedeker.pl, 3 marca 2011. [dostęp 2022-05-03].
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia budynku w serwisie fotopolska.eu
- p
- d
- e
Średniowieczne | |
---|---|
Nowożytne | |
Współczesne |