Askos
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/83/Red_figure_askos_oil_flask_from_Campania_unsigned_National_Museum_in_Warsaw_142267_MNW.jpg/160px-Red_figure_askos_oil_flask_from_Campania_unsigned_National_Museum_in_Warsaw_142267_MNW.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/Askos.gif/124px-Askos.gif)
Askos (stgr. ἀσκός, pol. bukłak) – rodzaj starożytnego greckiego naczynia ceramicznego do nalewania niewielkich ilości płynów, np. oleju.
Terminologia
Greckie słowo ἀσκός oznacza dosłownie bukłak[1], a więc skórzany worek na substancje płynne. Stąd w Nowym Testamencie, gdy mowa jest o „wlewaniu wina do starych bukłaków”, pojawia się w oryginalnym tekście greckim właśnie słowo ἀσκός[a][2][3][4].
W użyciu powszechnym na południu Europy, jak również w archeologii (ceramologia), askosami nazywa się naczynia z ceramiki przypominające wyglądem worki z koziej skóry używane do trzymania i nalewania płynów[5]. Nie ma dowodów, że starożytni nazywali ten typ ceramiki askosami[6]. Askos używany był, podobnie jak lekyt, jako podręczne naczynie na oliwę[7].
Charakterystyka
W typologii starożytnych greckich naczyń ceramicznych askosy określane są jako niewielkie zamknięte naczynia z uchwytem strzemieniowym i dogodną do polewania płynem formą rurkowatej wylewki (dziobkiem). Askosy w formie kaczek i innych ptaków znane były od VIII w. p.n.e.[8] Zwykła forma aksosu była w powszechnym użyciu na terenie Attyki od 480 r. p.n.e.[1][6]
Askosy w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie
- Askos joński, 2. poł. VI w. p.n.e.
- Askos attycki z dzióbkiem i sitkiem, V w. p.n.e.
- Askos apulijski, poł. IV w. p.n.e.
- Askos południowoitalski z Nike, koniec IV-III w. p.n.e.
- Askos gnathia dekorowany przedstawieniami ptaków, Etruria, ok. 300 p.n.e.
Zobacz też
![]() | Zobacz multimedia związane z tematem: Askos |
Uwagi
- ↑ Dla przykładu Mt 9,17. Także w tekstach paralelnych: Mk 2,22 oraz Łk 5,37.
Przypisy
- ↑ a b Askos. lexico.com. [dostęp 2022-07-19]. (ang.).
- ↑ Matt 9. gntreader.com. [dostęp 2022-07-19]. (ang.).
- ↑ Mark 2. gntreader.com. [dostęp 2022-07-19]. (ang.).
- ↑ Luke 5. gntreader.com. [dostęp 2022-07-19]. (ang.).
- ↑ Ascos. perseus.tufts.edu. [dostęp 2022-07-19]. (ang.).
- ↑ a b Askos. perseus.tufts.edu. [dostęp 2022-07-19]. (ang.).
- ↑ greckie wazy, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2022-07-19] .
- ↑ Askos (Brill’s New Pauly). referenceworks.brillonline.com. [dostęp 2022-07-19]. (ang.).
- p
- d
- e
Naczynia na wino | |
---|---|
Naczynia na wodę | |
Naczynia do mieszania |
|
Do gotowania |
|
Zastawa stołowa | |
Na wonności, substancje oleiste; weselne |
|
Ceramika rytualna | |
Przechowywanie i inne | |
Inne | |
Techniki |
|
Malarstwo wazowe |
|
![Attycka amfora szyjowa](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Attic_Black-Figure_Neck_Amphora_Diosphos_Painter_National_Museum_in_Warsaw_142328_MNW.png/50px-Attic_Black-Figure_Neck_Amphora_Diosphos_Painter_National_Museum_in_Warsaw_142328_MNW.png)